بسیاری از افراد برای آغاز یک روز پرنشاط به قهوه روی می‌آورند، اما آیا این نوشیدنی محبوب دارای مزایای بیشتری برای سلامت ماست؟ تحقیقات جامع و جالبی که به تازگی توسط انجمن فیزیولوژی ایالات متحده منتشر شده، ارتباط قابل توجهی میان مصرف مداوم قهوه و سلامت مغز در درازمدت یافته است. این دستاوردها امید به درک بهتر از عوامل تأثیرگذار بر عملکرد شناختی در سالمندی را افزایش می‌دهد.
نتایج کلیدی: قهوه و کاهش معنادار خطر ابتلا به زوال عقل
پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مصرف روزانه قهوه حاوی کافئین با کاهش چشمگیر خطر ابتلا به زوال عقل و حفظ سطح بهتر سلامت شناختی در دوران پیری مرتبط است. محققان با بررسی وضعیت حداقل ۴۳ ساله بزرگسالان آمریکایی، دریافتند که افرادی که قهوه بیشتری می‌نوشند، با نرخ پایینی از ابتلا به زوال عقل مواجه هستند. جالب اینجاست که این مزایا حتی در افرادی با زمینه‌های ژنتیکی مستعد به زوال عقل نیز مشاهده شده است.
یکی از نتایج بارز این تحقیق تفاوت آماری در میزان زوال عقل میان افرادی است که به طور منظم قهوه می‌نوشیدند و کسانی که فقط به ندرت از آن استفاده می‌کردند. در بین بزرگسالان آمریکایی که قهوه حاوی کافئین بیشتری مصرف می‌کردند، تنها ۱۴۱ مورد زوال عقل به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ثبت شده است. در حالی که این رقم برای افرادی که قهوه حاوی کافئین را به ندرت مصرف می‌کردند، ۳۳۰ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سال بود. علاوه بر این، در میان کسانی که به طور منظم قهوه می‌نوشیدند، تنها ۷٫۸٪ از آن‌ها کاهش شناختی را تجربه کرده‌اند، در مقایسه با ۹٫۵٪ در گروه دیگر. این نتایج نشان‌دهنده یک ارتباط قوی است، هرچند که ثابت نمی‌کند قهوه مستقیماً از زوال عقل جلوگیری می‌کند.
میزان بهینه مصرف قهوه برای حفاظت از مغز
محققان به‌طور خاص بر روی میزان مصرف قهوه و پیوند آن با فواید مشاهده‌شده تمرکز کردند. نتایج نشان می‌دهد که نوشیدن ۲ تا ۳ فنجان قهوه کافئین‌دار در روز بهترین نتایج را در کاهش خطر زوال عقل و بهبود عملکرد شناختی به همراه دارد. جالب است که این ارتباط بدون توجه به ریسک ژنتیکی افراد برای ابتلا به زوال عقل قابل مشاهده بود. به عبارت دیگر، حتی افرادی که ممکن است به دلیل ویژگی‌های ارثی بیشتر به این بیماری مستعد باشند، از این ارتباط بهره‌مند شدند. همچنین، مصرف قهوه بیش از این میزان هیچ مزایای محافظتی اضافی به همراه ندارد.
چای، قهوه کافئین‌دار و بدون کافئین: تفاوت‌ها در سلامت مغز
این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که چای نیز با کاهش خطر زوال عقل و تقویت عملکرد شناختی مرتبط است. برای چای، قوی‌ترین ارتباط به‌طور خاص در بین شرکت‌کنندگانی که روزانه ۱ تا ۲ فنجان مصرف می‌کردند به وضوح قابل مشاهده بود و مشابه قهوه، مصرف بیشتر از این مقدار اثری نداشت. با این حال، تحقیقات تفاوتی بین چای کافئین‌دار و بدون کافئین قائل نشدند.
نکته مهم دیگری که باید به آن اشاره کرد، تفاوت مرزی میان قهوه کافئین‌دار و بدون کافئین بود. در حالی که قهوه حاوی کافئین با کاهش خطر زوال عقل و بهبود عملکرد شناختی مرتبط است، قهوه بدون کافئین چنین مزایایی را بروز نداد. این تفاوت این احتمال را مطرح می‌کند که کافئین ممکن است نقشی حیاتی در بهبود سلامت مغز در طولانی‌مدت ایفا کند. هرچند که نیاز به تحقیقات بیشتری برای پشتیبانی از این ادعا و تعیین مکانیسم دقیق آن احساس می‌شود.