علی‌رغم تلاش‌های نتانیاهو، هیچ سعی جدی‌ای [از سوی دیگران] برای متقاعد کردن ترامپ به انجام حملات علیه ایران در جریان نیست/ در میان رهبران عرب این اجماع وجود دارد که تشدید مجدد تنش‌ها، منطقه را به بحرانی عمیق‌تر فرو خواهد برد و درگیری با پاسخ شدید ایران همراه می‌شود/ از جمله موارد اختلافی در مذاکرات، ترتیب اجرای پیشنهاد‌ها و سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای تهران است

فایننشال تایمز نوشت: رئیس‌جمهور آمریکا پس از گفت‌وگو با رهبران منطقه و دیدار با نخست‌وزیر قطر اعلام کرد احتمال ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران «بسیار بعید» به نظر می‌رسد.

به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ اعلام کرد که «شتاب مثبتی» در مسیر پایان دادن به جنگ ایران وجود دارد و افزود که حمله مجدد آمریکا به جمهوری اسلامی «در حال حاضر بسیار بعید به نظر می‌رسد».

رئیس‌جمهور آمریکا این اظهارات را پس از گفت‌وگو با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر، مطرح کرد؛ کشوری که دولت آن هدایت تلاش‌های منطقه‌ای برای میانجی‌گری و دستیابی به توافقی موقت میان طرف‌های درگیر را بر عهده داشته است.

ترامپ گفت ازسرگیری حملات آمریکا به ایران «بعید به نظر می‌رسد» و افزود که به درخواست همسایگان جمهوری اسلامی، وضعیت موجود را حفظ خواهد کرد.

در روزهای اخیر، دست‌کم چهار رهبر عرب و مسلمان با رئیس‌جمهور آمریکا گفت‌وگو کرده‌اند تا او را متقاعد کنند فرصت بیشتری به دیپلماسی بدهد و از حملات جدید خودداری کند. این تلاش‌ها در شرایطی انجام شده که نگرانی‌هایی در منطقه وجود دارد مبنی بر اینکه ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای هفته گذشته، حمله‌ای تازه را آغاز کند.

ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما شاهد شتاب مثبتی در مسیر پایان دادن به این درگیری هستیم و اطمینان حاصل خواهیم کرد که منافع آمریکا در همه حال محافظت شود.»

او افزود: «مهم‌تر از همه، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و دیگر کشورها وضعیت موجود را ترجیح می‌دهند؛ به عبارت دیگر، ادامه بزرگ‌ترین محاصره دریایی تاریخ و عملیات جدید دروازه آهنین؛ بنابراین، \[محاصره\] از طریق زمین و دریا ادامه خواهد یافت.»

ترامپ اضافه کرد که آمریکا «مسلح و آماده شلیک و ورود به عملیات» است، اما گفت: «با این حال، در حال حاضر، چنین اقدامی بسیار بعید به نظر می‌رسد.»

یک دیپلمات که در جریان جزئیات مذاکرات قرار گرفته است، گفت دیدار ترامپ، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا و شیخ محمد «مثبت» بوده و طرفین توافق داشته‌اند که «دیپلماسی مسیر ترجیحی برای پیشبرد امور و دستیابی به توافق است».

در روزهای اخیر، رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی، ترکیه و قطر با ترامپ گفت‌وگو کرده‌اند تا او را متقاعد کنند برای حل‌وفصل جنگی که نزدیک به ۹ ماه از آغاز آن می‌گذرد، فرصت بیشتری به دیپلماسی بدهد.

آن‌ها نگران بوده‌اند که رئیس‌جمهور آمریکا پس از نتایج فاجعه‌بار حزب جمهوری‌خواه در انتخابات سه‌شنبه گذشته، دستور حملات جدید علیه ایران را صادر کند.

محبوب نبودن جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تأثیر آن بر قیمت سوخت، از مسائل تعیین‌کننده در انتخابات بود؛ با این حال، ترامپ همچنان گزینه‌های نظامی علیه جمهوری اسلامی را بررسی می‌کرد.

رهبران عرب و مسلمان همچنین از لابی‌گری مستمر بنیامین نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ به آغاز یک عملیات نظامی جدید نگران بوده‌اند.

نخست‌وزیر اسرائیل که پس از انتخابات بدون نتیجه قطعی این کشور همچنان در مقام نخست‌وزیر موقت باقی مانده است، خواستار ازسرگیری حملات مشترک آمریکا و اسرائیل شده تا از این طریق حکومت ایران را به فروپاشی وادار کند.

یک منبع آگاه از گفت‌وگوها گفت: «نتانیاهو هر روز با او تماس می‌گیرد \[تا او را به ازسرگیری جنگ ترغیب کند\]. افرادی که در داخل و خارج از کاخ سفید خواهان جنگ نیستند، تلاش کرده‌اند با این فشارها مقابله کنند. رهبران منطقه به ترامپ می‌گویند تنش‌ها را تشدید نکند و مذاکرات را در اولویت قرار دهد.»

یک فرد آگاه از شرایط اسرائیل گفت نتانیاهو خواهان ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران است، اما افزود که در حال حاضر هیچ «تلاشی جدی» برای متقاعد کردن ترامپ به انجام این کار در جریان نیست.

کاخ سفید از اظهارنظر در این‌باره خودداری کرد.

بر اساس گفته‌های افرادی که در جریان تماس‌ها قرار گرفته‌اند، از جمله رهبرانی که با ترامپ گفت‌وگو کرده‌اند، می‌توان به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی؛ شیخ محمد بن زاید آل‌نهیان، رئیس امارات متحده عربی؛ شیخ تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر؛ و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه اشاره کرد.

در میان رهبران عرب و مسلمان این اجماع وجود دارد که هرگونه تشدید مجدد تنش‌ها، منطقه را به بحرانی عمیق‌تر فرو خواهد برد؛ به‌ویژه آنکه نگرانی‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه چنین درگیری‌ای با پاسخ شدید ایران همراه شود و کشورهای آن‌ها را هدف قرار دهد.

انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات متحده عربی، گفت: «اولویت باید همچنان پیگیری راه‌حل‌های سیاسی و دیپلماتیک باشد که بتوانند به ایجاد توازن منطقه‌ای پایدارتر منجر شوند.»

قرقاش روز دوشنبه در سخنرانی خود گفت: «شاید هنوز برای ارزیابی کامل تأثیر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بر رویکرد واشنگتن در قبال ایران زود باشد. با این حال، امیدواریم نتیجه این انتخابات تلاش‌ها برای دستیابی به راه‌حل‌های دیپلماتیک را تقویت کند؛ راه‌حل‌هایی که بتوانند صلح و ثباتی پایدار در خلیج فارس تضمین کنند.»

ایران اعلام کرده است که برای پاسخ به هرگونه حمله آماده است و هشدار داده که کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز و مراکز داده در منطقه را هدف قرار خواهد داد و دامنه درگیری را به خارج از خاورمیانه گسترش خواهد داد.

نگرانی‌ها از تشدید درگیری‌ها در شرایطی افزایش یافته است که میانجی‌ها طی هفته‌های گذشته برای شکستن بن‌بست میان طرف‌های درگیر و دستیابی به توافقی موقت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای با دشواری مواجه بوده‌اند.

هر دو طرف با میانجی‌ها برای توافق بر سر جزئیات پیشنهادی همکاری کرده‌اند که بر اساس نسخه‌ای از طرح هفت‌روزه ایران است که تهران در ماه سپتامبر ارائه کرده بود؛ طرحی که ترامپ آن را رد کرد.

بر اساس این پیشنهاد، ایران اجازه خواهد داد تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز آزادانه انجام شود، مشروط بر آنکه آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کند، به تهران اجازه صادرات نفت بدهد و دسترسی ایران به بخشی از دارایی‌های مسدودشده‌اش در خارج از کشور را فراهم کند.

پس از آن، طرف‌ها مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی را از سر خواهند گرفت.

از جمله موارد اختلافی، ترتیب اجرای پیشنهادها و سرنوشت ذخایر ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالا در ایران است.

افرادی که در جریان مذاکرات قرار گرفته‌اند، گفتند آمریکا می‌خواهد ایران موافقت کند که بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات اصلی هسته‌ای این کشور بازدید کنند؛ تأسیساتی که آمریکا در جریان درگیری ۱۲روزه سال گذشته بمباران کرد.

گمان می‌رود این ذخایر اورانیوم در زیر آوار این تأسیسات مدفون شده باشند.

کاخ سفید بر این موضع پافشاری کرده است که ایران باید ذخایر اورانیوم خود را واگذار و آن‌ها را به خارج از کشور منتقل کند. با این حال، مقام‌های ایرانی علناً هرگونه اقدام از این نوع را رد می‌کنند.