کنترل ۸۰ درصد قاچاق سوخت با بهینه‌سازی نظام توزیع و مصرف
به گزارش ایسنا، حبیب‌الله حقیقی در مراسم انعقاد تفاهم‌نامه همکاری بین سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، به اهمیت مدیریت مصرف و اقدام علیه قاچاق سوخت اشاره کرد و گفت: برای کاهش قاچاق سوخت، باید به طور هم‌زمان دو رویکرد را دنبال کنیم؛ نخست، اصلاح نظام توزیع و مصرف و دوم، رویارویی مستقیم با قاچاق. در صورتی که مسیر اول به‌خوبی اصلاح شود، بخش بزرگی از زمینه‌های شکل‌گیری قاچاق برطرف خواهد شد.
او با تأکید بر اهمیت نقش سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در این راستا بیان کرد: قاچاق سوخت به‌عنوان یک پیامد شناخته می‌شود و نه یک عامل، بنابراین باید به جای تمرکز فقط بر برخورد با قاچاقچیان، به ریشه‌ها و عواملی توجه کنیم که باعث انحراف سوخت از مسیر اصلی می‌شوند. لذا ضروری است اصلاحات از آغاز انجام شود و سپس زنجیره انتقال و در نهایت مقصد و محل مصرف تحت کنترل قرار گیرد.
نماینده ویژه رئیس‌جمهور در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در ادامه، زنجیره تأمین و توزیع سوخت را تشریح کرد و گفت: این فرایند از تولید نفت، مخازن و خروجی پالایشگاه‌ها شروع می‌شود و شامل مراحل انتقال، ذخیره‌سازی مجدد، توزیع و مصرف می‌باشد. اگر بتوانیم این زنجیره را شفاف و هوشمند کنیم، بخش زیادی از چالش‌های مربوط به قاچاق سوخت قبل از رسیدن به مرحله خروج از شبکه رسمی شناسایی و پیشگیری خواهد شد.
حقیقی بر لزوم اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های مختلف اقتصادی تأکید کرد و گفت: پنج حوزه اساسی باید در این راستا مورد توجه قرار گیرد که شامل حمل‌ونقل، کشاورزی، نیروگاه‌ها، صنایع و معادن و همچنین کارخانه‌ها و بخش خصوصی است. اصلاح فرآیند مصرف در این بخش‌ها می‌تواند تأثیر معناداری در کاهش قاچاق و جلوگیری از هدررفت منابع سوختی داشته باشد.
وی در ادامه، بهره‌مندی از فناوری‌های نوین و سامانه‌های هوشمند را از ملزومات اصلاح نظام توزیع سوخت دانست و خاطرنشان کرد: به‌عنوان مثال، استفاده از سامانه‌های موقعیت‌یاب (GPS) در خودروها این امکان را فراهم می‌کند که میزان واقعی فعالیت و تردد ناوگان مشخص شود و تخصیص سوخت بر اساس عملکرد واقعی صورت گیرد، نه صرفاً بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در سیستم‌ها.
حقیقی به تجربه اصلاح تخصیص سوخت بر اساس بارنامه الکترونیکی اشاره کرد و گفت: پیش از این، کامیون‌ها بدون ارتباط دقیق بین میزان فعالیت و بارنامه، سوخت دریافت می‌کردند، اما پس از تغییر این فرایند در استان هرمزگان، حدود هزار و ۲۰۰ کامیون شناسایی شدند که در طول یک سال سوخت دریافت می‌کردند، در حالی که هیچ‌گونه ترددی نداشتند. با اصلاح نظام تخصیص و متصل کردن آن به بارنامه، امکان شناسایی و جلوگیری از اینگونه تخلفات فراهم گردید.
وی همچنین درباره وضعیت تاکسی‌های برون‌شهری توضیح داد و گفت: مطالعات نشان داده است که نزدیک به دو هزار و ۴۰۰ تاکسی برون‌شهری سوخت دریافت می‌کنند بدون آنکه تردد متناسبی داشته باشند. کنترل این موارد و به‌کارگیری فناوری‌های نوین می‌تواند به اصلاح تخصیص سوخت و جلوگیری از انحراف منابع کمک کند.
نماینده ویژه رئیس‌جمهور در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز بر این نکته تأکید کرد که اولویت اصلی باید اصلاح فرآیندها باشد و اضافه کرد: این موضوع به معنای کنار گذاشتن برخورد با قاچاقچیان نیست، بلکه ابتدا باید زمینه‌های بروز قاچاق را از میان برداریم و سپس در مواردی که تخلف و قاچاق همچنان وجود دارد، برخوردهای قانونی و انتظامی صورت گیرد. به‌طور کلی، برآورد ما این است که با همکاری سازمان بهینه‌سازی، حدود ۸۰ درصد از مسائل این حوزه از طریق اصلاح فرآیندها قابل حل است و ۲۰ درصد باقیمانده نیاز به برخوردهای مستقیم دارد.
وی در نهایت با اشاره به هدف‌گذاری برای تغییر وضعیت واردات به صادرات در حوزه گازوئیل، گفت: امیدواریم تا پایان سال بتوانیم روزانه پنج تا ۱۰ میلیون لیتر گازوئیل صادر کنیم؛ این میزان صادرات قرار نیست از محل افزایش تولید، بلکه از طریق کاهش قاچاق و کنترل مصرف حاصل شود.
حقیقی در خاتمه ابراز امیدواری کرد همکاری دو سازمان تبدیل به الگویی عملی برای هم‌افزایی ظرفیت‌های اجرایی گردد و گفت: مسئله قاچاق سوخت به یکی از دغدغه‌های جدی جامعه تبدیل شده است و اصلاح نظام توزیع، کنترل مصرف و جلوگیری از هدررفت منابع می‌تواند به حفظ منافع دولت، کاهش خسارات اقتصادی و ایجاد آرامش و اطمینان در جامعه کمک کند.
انتهای پیام