۴ علامت هشداردهنده در چهره که نشان‌دهنده کمبود پروتئین در بدن هستند
فرارو- در حالی که تغییرات ظاهری چهره و پوست معمولاً به عواملی همچون بالا رفتن سن، استرس یا استفاده از محصولات بهداشتی نامناسب نسبت داده می‌شوند، تحقیقات جدید در حوزه تغذیه نشان می‌دهد که کمبود اسیدهای آمینه ضروری می‌تواند به طرز قابل توجهی ساختار فیزیولوژیک بافت‌های صورت را تضعیف کند.
به نقل از فرارو و وری ول هلث، اگر به تازگی متوجه شده‌اید که چهره‌تان ظاهری خسته، پفی، خشک یا کم‌حجم پیدا کرده است، اولین واکنش‌تان عموماً ممکن است مقصر دانستن استرس، افزایش سن یا ناتوانی محصولات بهداشتی باشد. اگرچه این عوامل غالباً مؤثر هستند، اما تغذیه نیز نقشی اساسی در این فرآیند ایفا می‌کند.
پروتئین‌ها به عنوان مصالح اصلی بافت‌های بدن جهت ترمیم و بازسازی شناخته می‌شوند؛ از سلول‌های محافظتی پوست و رشته‌های مو تا بافت‌های عضلانی ظریفی که شکل هندسی و قوام چهره را تعیین می‌کنند. لذا هنگامی که میزان مصرف روزانه پروتئین به‌طور مداوم کاهش پیدا کند، علائم آشکاری در صورت نمایان می‌شود.
۱. نازک شدن، شکنندگی و ریزش مو
یکی از بارزترین پیامدهای کاهش سطح پروتئین، تغییر در کیفیت و حجم موها است. کریستن کومینسکی، کارشناس ارشد تغذیه و رژیم‌درمانی، در این زمینه توضیح می‌دهد: «فولیکول‌های مو به شدت به نوسانات در دریافت پروتئین حساس‌اند؛ زیرا از منظر فیزیولوژی بقاء، موها بافتی حیاتی به شمار نمی‌روند و بدن در شرایط کمبود منابع، اولویت‌های خود را تغییر داده و فولیکول‌ها را از اهمیت ساقط می‌کند.»
این فرآیند اولویت‌بندی در ساختار بدن به‌طور واضح با نازک شدن تارها، ریزش غیرعادی، موخوره یا کدر شدن کیفیت موها بروز پیدا می‌کند. دکتر دیوید جانسون، متخصص پوست و عضو آکادمی پوست آمریکا، خاطرنشان می‌سازد که کراتین، پروتئین اصلی تشکیل‌دهنده مو، نیازمند آمینواسیدهای غذایی است و عدم وجود این آمینواسیدها به تضعیف تار مو و افزایش احتمال ریزش آن منجر می‌شود.
۲. خشکی پوست و کاهش خاصیت کشسانی
پروتئینی که مصرف می‌شود، همچنین در پروسه سنتز کلاژن دخالت دارد؛ کلاژن ماده‌ای ساختاری است که استحکام و خاصیت الاستیسیته پوست را فراهم می‌آورد. با ادامه کمبود پروتئین، فرایند تولید کلاژن به طرز قابل توجهی کاهش می‌یابد. به گفته کومینسکی، این وضعیت به شکل ظهور خطوط ریز، کاهش قوام بافت و ایجاد چهره‌ای فرسوده که کمتر به کرم‌های موضعی جواب می‌دهد، تجلی پیدا می‌کند؛ چرا که ریشه مشکل در لایه زیرین است. دکتر جانسون همچنین اشاره می‌کند که کمبود پروتئین باعث می‌شود که پوست بیشتر به اشعه‌های خورشید آسیب‌پذیر شود و فرآیند ترمیم زخم‌ها به کندی حرکت کند.
۳. فرورفتگی و تحلیل حجم در گونه‌ها و شقیقه‌ها
پروتئین نقش کلیدی در حفظ توده‌های عضلانی ایفا می‌کند. در صورت وجود کمبود شدید، بدن برای تأمین انرژی، به شکستن بافت عضلانی اقدام می‌کند؛ پروسه‌ای تخریبی که به طور کامل فرم صورت را دچار تغییر می‌سازد. کومینسکی توضیح می‌دهد که تحلیل عضلات در صورت همانند سایر نقاط بدن رخ می‌دهد و فرورفتگی در نواحی شقیقه‌ها و گونه‌ها بیشتر به دلیل تحلیل عضلات و کلاژن است تا کهولت سن. با تضعیف این ساختار عضلانی، پوست لطافت و تکیه‌گاه خود را از دست می‌دهد و گونه‌ها فرورفته به نظر می‌رسند.
۴. بروز تورم و پف در صورت و نواحی دور چشم
در برخی مواقع، کمبود پروتئین به بجای تحلیل بافت، پدیده‌ای متضاد یعنی پف کردگی ایجاد می‌کند. این مسئله به پروتئینی به نام «آلبومین» ارتباط دارد که مسئول تنظیم فشار اسمزی و نگه داشتن مایعات در داخل رگ‌های خونی است. وقتی سطح آلبومین به طور قابل توجهی کاهش یابد، این تعادل بیولوژیکی به هم می‌خورد و مایع بین بافتی به بافت‌های اطراف نشت می‌کند که نتیجه آن بروز تورم و پف در صورت و پلک‌ها محسوب می‌شود. البته باید توجه داشت که پف‌کردگی می‌تواند دلایل دیگری نظیر کم‌خواب، آلرژی، نوسانات هورمونی، بیماری‌های خودایمنی یا اثرات جانبی داروها داشته باشد، اما هر نوع تورم ناگهانی باید تحت نظر یک پزشک بررسی شود.
سایر عوامل مؤثر و اهمیت نگرش کل‌نگر
تغییرات ظاهری در بافت‌های چهره به تنهایی معیاری کافی و قطعی برای تشخیص کمبود پروتئین به شمار نمی‌روند؛ زیرا عوامل متعددی بر سلامت پوست و مو تأثیرگذارند. کومینسکی تأکید می‌کند که کاهش وزن ناگهانی، اختلالات تیروئید، کم‌خونی ناشی از فقر آهن و استرس مزمن می‌توانند علائم مشابهی را پدید آورند.
علاوه بر این، دکتر جانسون نیز در ارزیابی‌های بالینی خود تأکید کرد که چهره می‌تواند نشانه‌های مفیدی ارائه دهد، اما برای تشخیص دقیق علت آن، انجام یک بررسی پزشکی جامع الزامی است. همچنین، کم‌آبی بدن، خواب ناکافی، پیری فیزیولوژیک، استفاده بیش از حد از لایه‌بردارهای قوی و مصرف کالری بسیار پایین، از دیگر عوامل مؤثر هستند.