کاهش آلودگی هوا می‌تواند سالانه از ۹.۴ میلیون مرگ جلوگیری کند
به گزارش دانشگاه کمبریج، پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه، پیامدهای بهداشتی و اقتصادی کاهش آلودگی هوا را در ۱۳۶ کشور با درآمد کم و متوسط بررسی کرده‌اند. نتایج این پژوهش که ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ در نشریه علمی Environment International منتشر شده، نشان می‌دهد رعایت استانداردهای کیفیت هوا می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش مرگ‌ومیر و بیماری‌ها داشته باشد.
در این مطالعه، دو آلاینده اصلی هوا شامل ذرات معلق ریز با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) و دی‌اکسید نیتروژن (NO2) بررسی شده‌اند.
ذرات معلق PM2.5 به دلیل اندازه بسیار کوچک می‌توانند به بخش‌های عمقی ریه نفوذ کنند. این ذرات از منابع مختلفی مانند دود خودروها، نیروگاه‌ها، فعالیت‌های صنعتی و گردوغبار ناشی از ساخت‌وساز وارد هوا می‌شوند. دی‌اکسید نیتروژن نیز عمدتاً از سوزاندن سوخت‌های فسیلی، به‌ویژه در وسایل نقلیه و فعالیت‌های صنعتی، تولید می‌شود.
سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۱ دستورالعمل‌های کیفیت هوا را به‌روزرسانی کرد و حدود توصیه‌شده سالانه برای این آلاینده‌ها را کاهش داد. بر اساس این دستورالعمل‌ها، میانگین سالانه PM2.5 نباید از ۵ میکروگرم در هر مترمکعب و دی‌اکسید نیتروژن نباید از ۱۰ میکروگرم در هر مترمکعب بیشتر باشد.
پژوهشگران با ترکیب اطلاعات مربوط به میزان آلودگی، جمعیت و وضعیت سلامت در کشورهای مورد بررسی، از مدل‌سازی رایانه‌ای برای برآورد پیامدهای احتمالی کاهش آلاینده‌ها استفاده کردند.
نتایج نشان داد اگر میزان ذرات معلق PM2.5 در این کشورها به سطح توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت برسد، می‌توان از حدود ۹.۴ میلیون مرگ در یک سال جلوگیری کرد یا وقوع آنها را به تعویق انداخت. کاهش دی‌اکسید نیتروژن نیز به‌طور جداگانه می‌تواند از حدود ۱.۱ میلیون مرگ دیگر جلوگیری کند یا آنها را به تعویق بیندازد.
حتی دستیابی به استانداردهای موقت و آسان‌گیرانه‌تر سازمان جهانی بهداشت نیز می‌تواند نتایج قابل توجهی داشته باشد. برآورد پژوهشگران نشان می‌دهد در این شرایط، حدود ۶.۶ میلیون مرگ مرتبط با PM2.5 و ۴۳۵ هزار مرگ مرتبط با دی‌اکسید نیتروژن در یک سال کمتر خواهد شد.
این یافته‌ها تنها به کاهش مرگ‌ومیر محدود نمی‌شوند. بر اساس برآوردهای مطالعه، رعایت استانداردهای توصیه‌شده برای PM2.5 می‌تواند سالانه با کاهش حدود ۲.۸ میلیون مورد جدید بیماری انسداد مزمن ریه، ۱.۱ میلیون مورد زوال عقل، ۷.۳ میلیون مورد بیماری عروق کرونر قلب و ۲.۳ میلیون مورد سکته مغزی همراه باشد.
پژوهشگران همچنین به پیامدهای اقتصادی کاهش آلودگی هوا اشاره کرده‌اند. کاهش بیماری‌ها می‌تواند هزینه‌های درمانی را پایین بیاورد و با حفظ توانایی افراد برای فعالیت و اشتغال، بهره‌وری اقتصادی را افزایش دهد.
محققان تأکید می‌کنند که دستیابی به استانداردهای کیفیت هوا به سیاست‌گذاری در حوزه حمل‌ونقل، برنامه‌ریزی شهری و انرژی نیاز دارد. بهبود کیفیت سوخت، کاهش آلایندگی خودروها و کنترل انتشار آلاینده‌های صنعتی از جمله زمینه‌هایی هستند که می‌توانند در کاهش آلودگی هوا نقش داشته باشند.
این ارقام حاصل مدل‌سازی و برآورد پژوهشگران بر اساس وضعیت ۱۳۶ کشور است و نباید به‌عنوان آمار قطعی مرگ‌ومیر یا نتایج تحقق‌یافته تلقی شود. با این حال، مطالعه نشان می‌دهد بهبود کیفیت هوا می‌تواند یکی از مؤثرترین اقدامات برای کاهش بار بیماری‌های قلبی، تنفسی و عصبی در کشورهای دارای آلودگی بالای هوا باشد.
منبع: دانشگاه کمبریج و نشریه Environment International