آیا کوه کلنگ ترامپ در جهت گزینه هسته‌ای تأثیرگذار خواهد بود؟
بر اساس گزارشی از ایلنا، وب‌سایت خبری «النشره» در یک تحلیل مفصل اشاره کرده است که چالش اساسی در تقابل میان ایالات متحده و ایران تنها به برتری نظامی واشنگتن محدود نمی‌شود، بلکه بر قدرت این کشور در تبدیل این توانایی به موفقیت سیاسی نیز تمرکز دارد. دونالد ترامپ در شرایطی با افزایش هزینه‌های جنگ مواجه است که هنوز موفقیتی مطمئن و قابل ارائه به افکار عمومی آمریکا به دست نیامده است.
در این زمینه، کوه کلنگ، مجموعه‌ای زیرزمینی و بسیار مستحکم نزدیک به تأسیسات هسته‌ای نطنز، به یکی از چالش‌های اصلی نظامی برای آمریکا تبدیل شده است. عمق این تاسیسات و ساختار سنگی پیرامون آن، شک و تردیدهایی را پیرامون توان بمب‌های سنگرشکن آمریکا برای نفوذ به این مجموعه و نابودی کامل آن ایجاد کرده است.
این مسأله، همراه با گمانه‌زنی‌های فزاینده‌ای پیرامون دشواری دستیابی به پیروزی قاطع، فرضیه احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای را نیز به میان آورده است، هرچند که شواهد موثقی از تصمیم واشنگتن برای چنین کارهایی وجود ندارد.
براساس اعتقادات منابع این تحلیل، نگرانی واقعا اصلی فقط مطرح شدن گزینه هسته‌ای نیست، بلکه شرایطی که ممکن است ترامپ را به سمت بررسی گزینه‌های پرخطرتر وادار کند؛ به‌ویژه اگر جنگ به یک وضعیت فرسایشی تبدیل شود و هیچ دستاوردی برای لقب پیروزی فراهم نکند.
کوه کلنگ؛ آزمایش توان نظامی ایالات متحده
اهمیت کوه کلنگ تنها به استحکامات آن محدود نیست؛ بلکه ابهام در مورد نوع فعالیت‌ها و تجهیزات مستقر در این مجموعه نیز بر پیچیدگی هدف‌گیری آن افزودنی است. برخی تحلیل‌ها بر این باورند که ممکن است تجهیزاتی یا تأسیساتی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران در این مکان قرار داشته باشد، اما اطلاعات مستقل و دقیقی در این زمینه وجود ندارد.
آمریکا بمب سنگرشکن GBU-57 با وزنی در حدود ۱۳.۶ تن را در اختیار دارد که به منظور هدف قرار دادن تأسیسات زیرزمینی طراحی شده است. با این حال، عمق کوه کلنگ و ساختار زمین‌شناختی اطراف آن، باعث می‌شود که کارایی این بمب در نابودی کامل تاسیسات زیر سوال برود.
در این راستا، باید میان تخریب یک تاسیسات و از کار انداختن آن تفاوت قائل شد. حملات هوایی ممکن است ورودی تونل‌ها را مسدود کنند یا به زیرساخت‌های مجموعه آسیب برسانند، اما این موضوع الزاما به معنای نابودی تجهیزات مستقر در اعماق زمین نیست.
خطر فرسایشی شدن درگیری
با وجود این محدودیت‌ها، ایالات متحده همچنان گزینه‌های متعارفی برای ادامه عملیات در اختیار دارد؛ از حملات مکرر و هدف‌قرار دادن زیرساخت‌های مرتبط با تأسیسات زیرزمینی گرفته تا افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی بر ایران.
با این حال، نکته کلیدی در اینجا توانایی واشنگتن در جلب خسارت نیست، بلکه دستیابی به نتیجه سیاسی مطلوب است. برتری نظامی آمریکا می‌تواند به ایران آسیب‌های جدی بزند، اما این امر نمی‌تواند به پایان برنامه هسته‌ای و یا تحمیل توافقی با شروط واشنگتن منجر شود.
از سوی دیگر، تهران می‌تواند با ادامه درگیری و افزایش هزینه‌های آن، فشار بیشتری بر دولت ترامپ وارد آورد. در چنین شرایطی، رئیس‌جمهور آمریکا در وضعیت دشواری قرار می‌گیرد، زیرا باید بین ادامه عملیات پرهزینه بدون تضمین پیروزی، گسترش دامنه حملات یا حرکت به سوی توافقی که بتواند به عنوان دستاورد سیاسی معرفی شود، انتخاب کند.
آیا گزینه هسته‌ای جدی‌تر خواهد شد؟
در این شرایط، احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای علیه تأسیسات زیرزمینی ایران، به‌خصوص کوه کلنگ، بار دیگر در محافل تحلیلی مطرح شده است. این گمانه‌زنی‌ها نه بر اساس اعلام رسمی واشنگتن، بلکه به سبب بررسی گزینه‌های حداکثری ایالات متحده در صورت ناکامی تسلیحات متعارف در دستیابی به اهدافشان ناشی می‌شود.
عمق تأسیسات ایران این سؤال را به وجود می‌آورد که آیا سلاح هسته‌ای می‌تواند اهدافی را منهدم کند که بمب‌های متعارف قادر به نفوذ به آن‌ها نیستند؟ اما طرح چنین احتمالی به معنای ضروری یا مسلم بودن استفاده از این سلاح نیست.
حمله هسته‌ای نه تنها قدرت تخریبی بیشتری با خود به همراه دارد، بلکه می‌تواند جنگ را به مرحله‌ای کاملا متفاوت بکشاند؛ مرحله‌ای با پیامدهای انسانی، زیست‌محیطی و سیاسی عمیق، که به تبع آن تابوی استفاده از سلاح هسته‌ای در جنگ‌ها از سال ۱۹۴۵ را می‌شکند.
از سوی دیگر، چنین حمله‌ای نمی‌تواند تضمینی برای نابودی دانش فنی، متخصصان و توانمندی‌های انسانی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران باشد و ممکن است حتی به گسترش درگیری‌ها منتهی گردد.
ترامپ در جست‌وجوی پیروزی
بخش قابل توجهی از این معادله به محاسبات سیاسی ترامپ بستگی دارد. او که هدف خود را جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای اعلام کرده است، برای توجیه هزینه‌های جنگ در برابر افکار عمومی آمریکا به یک دستاورد ملموس نیاز دارد.
از این منظر، ادامه جنگ فرسایشی و دشواری در رسیدن به نتیجه قاطع می‌تواند دولت آمریکا را به سمت بررسی گزینه‌های تهاجمی‌تر سوق دهد؛ گزینه‌هایی که علاوه بر اهداف نظامی، به‌دنبال ایجاد یک دستاورد قابل ارائه در عرصه سیاسی نیز هستند.
با این حال، گزینه‌های دیگری همچون حملات متعارف، فشار اقتصادی و مذاکره همچنان برای واشنگتن وجود دارند. در مقابل، افزایش تنش تا سطح هسته‌ای می‌تواند موجب ایجاد بحرانی بین‌المللی شود که پیامدهای آن تنها به ایران و آمریکا محدود نخواهد شد و امنیت منطقه و بازارهای انرژی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
باید توجه داشت که کوه کلنگ به نمادی از چالش بزرگ‌تری برای آمریکا در مواجهه با ایران تبدیل شده است: واشنگتن قادر به وارد آوردن آسیب‌های جدی است، اما نمی‌تواند صرفا با اتکا به قدرت تخریبی، پیروزی سیاسی را تضمین کند.
اکنون سؤال این است که آیا ترامپ می‌تواند بدون متوسل شدن به گزینه‌های خطرناک‌تر، به نتیجه‌ای قابل قبول دست یابد، یا تلاش برای وارد آوردن یک ضربه تعیین‌کننده، خود به عاملی برای طولانی‌تر و پیچیده‌تر شدن جنگ تبدیل خواهد شد؟