الجزیره بررسی کرد؛ «مادر همه بمب‌ها» کدام مناطق ایران را هدف قرار می‌دهد؟
براساس گزارش ایلنا، همزمان با تشدید تهدیدات نظامی میان تهران و واشنگتن، احتمال به‌کارگیری مجدد بمب آمریکایی مورد بحث قرار گرفته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که سناریوی انجام عملیات نظامی سه‌روزه علیه سواحل و اهداف حیاتی ایران در حال بررسی است؛ سناریویی که ممکن است در صورت تصمیم‌گیری دونالد ترامپ برای بازگشت به گزینه جنگ، اجرایی شود.
«مادر همه بمب‌ها» به‌عنوان بزرگ‌ترین سلاح متعارف غیرهسته‌ای در انبار تسلیحاتی ایالات متحده شناخته می‌شود. این بمب وزنی معادل ۹ تن و ۸۰۰ کیلوگرم دارد و طول آن بیش از ۹ متر است و نزدیک به ۹ تن مواد منفجره را حمل می‌کند. این سلاح از هواپیمای ترابری نظامی بهروزشده سی‌ـ۱۳۰ شلیک می‌شود و به وسیله سامانه موقعیت‌یاب جهانی (GPS) هدایت می‌گردد. انفجار آن در نزدیکی سطح زمین، موج فشاری وسیعی را ایجاد می‌کند.
سرتیپ الیاس حنا، تحلیلگر نظامی، در گفتگو با الجزیره توضیح داد که به‌کارگیری این بمب به‌تنهایی صورت نخواهد گرفت و بخشی از یک برنامه عملیاتی جامع‌تر است که با هدفی مشخص تحت نظر فرماندهی مرکزی ایالات متحده انجام می‌شود.
این کارشناس ابراز کرد که این بمب به‌عنوان گزينه‌ای جایگزین و مدرن برای سلاح قدیمی «بی‌ال‌یو ۸۲» عمل می‌کند؛ بمبی که آمریکا در جنگ ویتنام از آن برای تخریب پوشش جنگلی و ایجاد مناطق واضح جهت فرود بالگردها استفاده می‌نمود.
نیاز به تسلط هوایی ایالات متحده
الجزیره با تأکید بر نخستین به‌کارگیری عملیاتی این بمب در افغانستان در سال ۲۰۱۷، بیان کرد که شرایط ایران به‌طور قابل توجهی متفاوت از محیط عملیاتی آن زمان است.
حنا در این مورد بیان کرد که هواپیمای سی‌ـ۱۳۰ که بمب را حمل می‌کند، توان پرواز با سرعتی کمتر از سرعت صوت را دارد و برای پرتاب این سلاح باید از ارتفاع یا فاصله‌ای در حدود ۱,۸۰۰ متر از هدف عبور کند. به گفته این کارشناس، چنین شرایطی موجب آسیب‌پذیری هواپیما در برابر سامانه‌های پدافندی معمول و موشک‌های دوش‌پرتاب می‌گردد.
بنابراین، ایالات متحده نیازمند برتری هوایی کامل در منطقه عملیات برای استفاده از این سلاح است.
محدودیت در نابودی تأسیسات زیرزمینی
این تحلیلگر نظامی همچنین به تفاوت توان تخریبی «مادر همه بمب‌ها» و بمب‌های سنگرشکن پرداخت و خاطرنشان کرد که این سلاح برای نفوذ به اعماق زمین و تخریب تأسیسات محکم طراحی نشده است.
به اعتقاد حنا، تأثیر این بمب در خاک معمولی به حدود ۶۰ متر نفوذ محدود می‌شود و بیشتر قدرت آن ناشی از انفجار سطحی و موج تخریبی بزرگ است. در مقابل، بمب سنگرشکن «جی‌بی‌یو ۵۷» به‌منظور هدف قرار دادن تأسیسات مقاوم و زیرزمینی طراحی شده و ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ از آن برای حمله به تأسیسات هسته‌ای فردو و نطنز بهره برد.
بدین ترتیب، احتمالا «مادر همه بمب‌ها» می‌تواند به‌عنوان مکملی برای بمب‌های سنگرشکن عمل کند، نه به‌عنوان جایگزینی برای آنها.
جزایر راهبردی و نوار ساحلی در زمره اهداف احتمالی
الجزیره به نقل از حنا به تشریح اهداف محتمل این بمب در صورت صدور فرمان حمله پرداخت. به گفته این کارشناس، تأسیسات «جبل‌الفأس» از جمله اهدافی است که ممکن است در این سناریو مدنظر قرار گیرد، اما این بمب به‌تنهایی قادر به نابودی کامل آن نخواهد بود و عمدتاً می‌تواند سازه‌های سطحی و بخش‌های خارجی تأسیسات را آسیب‌پذیر سازد.
مناطق نظامی وسیع و نوار ساحلی ایران نیز از دیگر اهداف احتمالی شناخته شده‌اند. به عقیده حنا، حمله به نوار ساحلی ممکن است به‌منظور کاهش توان ایران در بازسازی سامانه‌هایی صورت گیرد که به ادعای وی، تردد دریایی را تهدید می‌کنند.
این کارشناس همچنین پایگاه‌های نظامی در جزایر راهبردی شامل تنب بزرگ، تنب کوچک، ابوموسی، لارک و هرمز را از دیگر اهداف احتمالی برشمرد؛ مناطقی که به اعتقاد وی، هدف قرار دادن آنها می‌تواند تأثیرات عمیقی بر ساختار دفاعی و امنیتی پیرامون تنگه هرمز بگذارد.
الجزیره در انتهای این گزارش تأکید می‌کند که اهمیت اصلی «مادر همه بمب‌ها» در قدرت تخریبی و تأثیر روانی آن نهفته است؛ با این حال، هنوز مشخص نیست که به‌کارگیری چنین سلاحی چه مقدار می‌تواند ایران را به عقب‌نشینی وادار کند و اهداف سیاسی مورد نظر دولت ایالات متحده را عملی سازد.