از جاگذاشتن عینک تا گم‌کردن مسیر؛ کدام فراموشی‌ها در سالمندی هشدار دهنده است؟
احمد دلبری در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه فراموشی یکی از نگرانی‌های رایج در دوران سالمندی است، اظهار کرد: جاگذاشتن عینک، فراموش‌کردن نام یک آشنا یا دیر به یاد آوردن یک واژه، تجربه‌ای رایج در نیمه دوم زندگی است. با افزایش سن، سرعت پردازش اطلاعات و بازیابی برخی خاطرات ممکن است تا حدودی کاهش پیدا کند، اما این تغییرات همواره به معنای ابتلا به آلزایمر یا دمانس نیست.
وی با بیان اینکه تغییرات شناختی ناشی از افزایش سن در همه افراد یکسان نیست، افزود: بررسی‌های علمی نشان می‌دهند برخی توانایی‌ها، از جمله سرعت پردازش اطلاعات، توجه انتخابی و انجام هم‌زمان چند کار، ممکن است با افزایش سن ضعیف‌تر شوند، درحالیکه توانایی‌هایی مانند تصمیم‌گیری، دانش عمومی و تجربه فردی می‌توانند نسبتاً پایدار باقی بمانند. از این رو، بیشتر سالمندان بدون آنکه دچار اختلال شناختی جدی باشند، همچنان زندگی مستقل خود را ادامه می‌دهند.
رئیس انجمن علمی سالمندان درباره ویژگی‌های فراموشی طبیعی در دوران سالمندی توضیح داد: در فراموشی طبیعی، ممکن است فرد نام یا اطلاعاتی را به‌صورت موقت به یاد نیاورد، اما معمولاً پس از مدتی آن را به خاطر می‌آورد. همچنین ممکن است گاهی وسیله‌ای را جا بگذارد، اما با مرور مسیر فکری و فعالیت‌های خود بتواند محل آن را پیدا کند.
دلبری ادامه داد: این نوع فراموشی، معمولاً اختلالی در فعالیت‌های روزمره فرد ایجاد نمی‌کند و سالمند همچنان قادر است امور مالی، مصرف دارو، رفت‌وآمد، آشپزی و ارتباطات اجتماعی خود را مدیریت کند. بنابراین، صرف بروز فراموشی‌های خفیف و گاهی نباید به‌عنوان نشانه قطعی ابتلا به آلزایمر تلقی شود.
وی با تأکید بر اینکه تأثیر اختلال حافظه بر عملکرد روزانه، یکی از مهم‌ترین معیارهای توجه و بررسی است، تصریح کرد: نگرانی زمانی افزایش پیدا می‌کند که تغییرات حافظه به‌تدریج بر توانایی فرد در انجام امور روزمره اثر بگذارند.
به گفته رئیس انجمن علمی سالمندان، پرسیدن مکرر یک سؤال در فاصله زمانی کوتاه، فراموش‌کردن مداوم قرارها یا رویدادهای مهم، گم کردن مسیر در محیط‌های آشنا، اشتباه در مصرف دارو یا پرداخت قبوض، بروز مشکلات جدید در یافتن کلمات یا دنبال‌کردن گفت‌وگوها و همچنین تغییر محسوس در قضاوت، رفتار یا شخصیت، از جمله نشانه‌هایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
دلبری خاطرنشان کرد: البته وجود یک علامت به‌تنهایی به معنای تشخیص آلزایمر نیست؛ چراکه عوامل دیگری نیز می‌توانند موجب تضعیف حافظه و بروز مشکلات شناختی شوند. افسردگی، اضطراب، کم‌خوابی، کم‌کاری تیروئید، کمبود برخی ویتامین‌ها، عفونت، درد و مصرف بعضی داروها از جمله عواملی هستند که ممکن است بر عملکرد حافظه تأثیر بگذارند.
رئیس انجمن علمی سالمندان با تأکید بر اهمیت شناسایی به‌موقع علل فراموشی، گفت: هدف از ارزیابی تخصصی صرفاً تشخیص بیماری آلزایمر نیست؛ چراکه در برخی موارد، علت بروز فراموشی قابل درمان یا کنترل است. همچنین در صورت وجود اختلال شناختی خفیف، پیگیری منظم، اصلاح عوامل خطر و توجه به سبک زندگی می‌تواند در حفظ عملکرد فرد مؤثر باشد.
وی با اشاره به روند شکل‌گیری بیماری‌های تحلیل‌برنده مغز افزود: این بیماری‌ها معمولاً پیش از آنکه علائم واضح و قابل مشاهده‌ای بروز کنند، برای مدتی در بدن و مغز در حال شکل‌گیری هستند. به همین دلیل، توجه به نشانه‌های اولیه و عوامل خطر، رویکردی منطقی‌تر از انتظار برای بروز افت شدید حافظه است.
دلبری تأکید کرد: هیچ اقدام واحدی نمی‌تواند تضمین کند که فرد هرگز به بیماری آلزایمر مبتلا نخواهد شد؛ با این حال، توجه به عوامل خطر، شناسایی زودهنگام تغییرات شناختی و پیگیری وضعیت سلامت می‌تواند در مدیریت بهتر شرایط نقش داشته باشد.
رئیس انجمن علمی سالمندان خاطرنشان کرد: فراموشی خفیف و گاهی می‌تواند بخشی از فرایند طبیعی افزایش سن باشد، اما فراموشی که استقلال فرد، ایمنی یا توانایی او در انجام فعالیت‌های روزمره را مختل کند، نباید به حساب سالمندی طبیعی گذاشته شود و نیازمند ارزیابی تخصصی است.
انتهای پیام