جنگنده F-35، گران‌قیمت‌ترین برنامه تسلیحاتی تاریخ ایالات متحده، با چالش‌های لجستیکی عظیمی روبه‌رو است. بر اساس یافته‌های دفتر پاسخگویی دولت آمریکا (GAO)، میلیون‌ها قطعه حیاتی این جت جنگنده در انبارهای دولتی و پیمانکاران مختلف در سراسر جهان بدون ردیابی دقیق انباشته شده‌اند. این فقدان شفافیت نه‌تنها به اتلاف میلیاردها دلار منجر شده، بلکه توانایی رزمی ناوگان F-35 را نیز به‌شدت به خطر می‌اندازد.
ردیابی ۲۶ میلیون قطعه F-35؛ بحرانی ۳۱ میلیارد دلاری
دفتر پاسخگویی دولت آمریکا یا به اختصار GAO، در گزارشی که در تاریخ ۹ نوامبر منتشر شد، هشدار داد که پنتاگون قادر به ردیابی ۲۶ میلیون قطعات F-35 به ارزش ۳۱ میلیارد دلار نیست. این قطعات در بیش از ۷۰۰ مرکز دولتی و پیمانکاری در سراسر جهان ذخیره شده‌اند. این گزارش نشان می‌دهد که سوابق دفتر برنامه مشترک F-35 «ناقص و نادرست» بوده و به‌روزرسانی نمی‌شوند. تا مارس ۲۰۲۶، حدود ۱۷ هزار قطعه به ارزش ۱.۳ تا ۲.۵ میلیارد دلار در سیستم ثبت نشده و وضعیت قطعات F-35 گمشده به ارزش ۸۵ میلیون دلار از سال ۲۰۲۳ نیز نامعلوم است.
ضعف نظارت بر زنجیره تامین و توصیه‌های نادیده‌گرفته شده
بخش عمده مشکل به‌دلیل فقدان نظارت بر پیمانکاران است؛ ۷۰ درصد قطعات F-35 در تاسیسات دولتی و ۳۰ درصد در سایت‌های پیمانکاران قرار دارند، اما شفافیت لحظه‌ای برای پنتاگون وجود ندارد. حتی پیمانکاران اصلی نیز از موجودی در سطح زیرپیمانکاران بی‌خبرند. GAO از سال ۲۰۱۹ تاکنون سه گزارش درباره مدیریت مالی F-35 ارائه کرده است و از ۳۴ توصیه اولیه، ۲۶ مورد همچنان اجرا نشده‌اند. این نهاد چهار توصیه جدید برای بهبود نظارت بر تلفات، تدوین رویه‌های خاص برای افسران مسئول اموال، آموزش این افسران و تعیین نیازهای پرسنلی ارائه کرده که وزارت دفاع ایالات متحده با آن‌ها موافقت کرده است.
کاهش آمادگی رزمی و افزایش هزینه‌های جنگنده F-35
ناتوانی در حسابرسی قطعات F-35 به «نقطه ضعف مادی» در گزارش‌های مالی پنتاگون از سال ۲۰۱۹ دامن زده و بر «آمادگی رزمی» جنگنده‌ها تاثیر مستقیم دارد. این وضعیت منجر شده است که حسابرسان بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ از ارائه اظهارنظر درباره صورت‌های مالی وزارت دفاع خودداری کنند. در سال مالی ۲۰۲۵، تنها ۲۵ درصد از جنگنده‌های F-35 «کاملا عملیاتی» بوده‌اند که در مقایسه با ۳۸ درصد در سال ۲۰۲۱، کاهش قابل توجهی را نشان می‌دهد. این برنامه برای رفع کمبود قطعات F-35 نیازمند ۷ میلیارد دلار و برای دستیابی به اهداف آمادگی رزمی تا سال ۲۰۳۱ به ۱۳.۷ میلیارد دلار بودجه اضافی نیاز دارد. جنگنده F-35 با هزینه چرخه عمر بیش از ۱.۹ تریلیون دلار، گران‌قیمت‌ترین برنامه تسلیحاتی تاریخ ایالات متحده آمریکا است.