این پیش‌نویس در شرایطی در مجلس دوازدهم در دست بررسی قرار دارد که نمایندگان در دو دوره اخیر بارها موضوع ساماندهی فضای مجازی را پیگیری کرده‌اند. با این حال، کارشناسان حوزه اینترنت و فناوری معتقدند این رویکرد تاکنون بیشتر از آنکه به ساماندهی واقعی فضای مجازی منجر شود، زمینه محدودترشدن فعالیت‌ها در این فضا را فراهم کرده است.
بر اساس تحلیل‌های مطرح‌شده، یکی از تغییرات مهم در پیش‌نویس جدید، واگذاری رسمی مسئولیت نظارت بر فضای مجازی به مرکز ملی فضای مجازی است. در صورت اجرای این رویکرد، وزارت ارتباطات از مسئولیت نظارت بر این حوزه کنار گذاشته می‌شود و نقش اصلی در این زمینه به مرکز ملی فضای مجازی واگذار خواهد شد.
طرح ساماندهی فضای مجازی زیر ذره‌بین
جلال رشیدی کوچی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در اظهاراتی درباره پیش‌نویس طرح ساماندهی فضای مجازی و افزایش اختیارات مرکز ملی فضای مجازی، این طرح را نسخه جدیدی از طرح صیانت دانست. او تأکید کرد که برای قضاوت دقیق درباره جزئیات طرح، باید متن کامل آن مطالعه شود، اما بر اساس آنچه از روند شکل‌گیری و محتوای طرح به یاد دارد، میان طرح جدید و طرح صیانت تفاوت اساسی وجود ندارد.
او توضیح داد که در مجلس قبل پس از آنکه طرح صیانت به نتیجه نرسید، طراحان همان طرح عنوان آن را تغییر دادند و طرحی با نام نظام‌بخشی فضای مجازی را مطرح کردند. بااین‌حال، به گفته رشیدی‌کوچی، تغییر نام باعث تغییر ماهیت طرح نشده است و همان اهداف قبلی در قالبی تازه دنبال می‌شود. او معتقد است محور اصلی این طرح همچنان بر فیلترینگ، افزایش محدودیت‌ها و محدودترکردن فضای مجازی با استناد به موضوع نظارت استوار است.
رشیدی کوچی عنوان داشت که به‌طور معمول چنین طرح‌هایی از سوی افراد نزدیک به جبهه پایداری و جریان‌های تندرو مطرح می‌شوند. او افزود که استدلال‌های این افراد احتمالاً تفاوت زیادی با دلایلی ندارد که پیش‌تر برای دفاع از طرح صیانت مطرح شده بود. این نماینده سابق مجلس، استدلال‌های قبلی درباره طرح صیانت را غیرمنطقی و سراسر کذب توصیف کرد و گفت به نظر می‌رسد طرح جدید نیز ادامه همان مسیر باشد.
ابراز امیدواری درباره مخالفت نمایندگان
رشیدی کوچی در ادامه با ابراز امیدواری نسبت به مخالفت نمایندگان مجلس با طرح طرح ساماندهی فضای مجازی گفت، لازم است در مجلس فعلی نیز فردی پیدا شود که در برابر چنین طرح‌هایی ایستادگی کند. او با اشاره به طرح‌هایی مانند طرح صیانت یا طرح‌هایی که با عنوان «مقابله با نفوذ» مطرح می‌شوند، تأکید کرد که کشور در شرایطی قرار دارد که با هزاران مسئله و مشکل روبه‌رو است و طرح دوباره چنین موضوعاتی، محل انتقاد است.
وی افزود: «انتظار می‌رود نمایندگان به جای تمرکز دوباره بر طرح‌هایی که به محدودترشدن فضای مجازی منجر می‌شوند، به مسائل و مشکلات اصلی کشور توجه کنند.» به گفته رشیدی‌کوچی، مطرح‌شدن دوباره این مباحث در شرایط فعلی نشان می‌دهد برخی جریان‌ها همچنان پیگیر دنبال‌کردن همان اهداف قبلی هستند.
انتقاد از بی‌توجهی به نارضایتی مردم
نماینده سابق مجلس در بخش دیگری از اظهارات خود با صراحت گفت که عصبانیت و نارضایتی مردم برای بسیاری از نمایندگان اهمیت چندانی ندارد. او معتقد است افزایش محدودیت‌ها در فضای مجازی و ادامه سیاست فیلترینگ، بدون توجه کافی به واکنش و خواست مردم دنبال می‌شود و همین مسئله می‌تواند فاصله میان تصمیم‌گیران و جامعه را بیشتر کند.
رشیدی کوچی همچنین با اشاره به افزایش اختیارات شورای‌عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی در این طرح از رویکرد شورای‌عالی نسبت به اینترنت انتقاد کرد. او گفت این شورا از اعضایی تشکیل شده است که برخی از آن‌ها منصوب دولت و برخی دیگر منصوب رهبر هستند، اما آنچه تاکنون از عملکرد شورا دیده شده نشان می‌دهد نگاه غالب آن به فضای مجازی و اینترنت، نگاهی سلبی و مبتنی بر محدودکردن و ایجاد مانع است.