کد خبر
755099
۱۴۰۵/۰۸/۲۳ ۱۴:۵۰
تخریب سنگ‌نوشته تاریخی تخت‌خان؛ چه بلایی سر کتیبه آمد؟
ساعت 24 - عملیات حفاظت و مرمت سنگ‌نوشته تاریخی تخت‌خان در استان ایلام در پی مشاهده لکه‌های مشکوک و آسیب‌های سطحی آغاز می‌شود.
سنگ‌نوشته تاریخی تخت‌خان واقع در منطقه بان‌روشان شهرستان مهران، پس از تعرض و ایجاد تغییرات فیزیکی روی سطح آن، تحت عملیات فوری آسیب‌شناسی و مرمت قرار می‌گیرد. شواهد میدانی نشان می‌دهد افرادی ناشناس با موادی شبیه به ملات و سیمان سفید به جان این سند تاریخی افتاده‌اند.
مسئولان محلی پس از انتشار گزارش‌های مردمی درباره تعرض به کتیبه، بازدید کارشناسی را انجام دادند تا ابعاد دقیق این تخریب را مشخص کنند. بررسی‌های اولیه وجود لایه‌ای از ترکیبات خارجی بر بستر اثر را تایید می‌کند.
فرزاد شریفی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ایلام، گفت:
«در پی انتشار گزارش‌های مربوط به تغییرات ایجادشده در سطح سنگ‌نوشته تخت‌خان، موضوع به‌صورت ویژه در دستور کار این اداره‌کل قرار گرفت و بررسی‌های میدانی با هدف ارزیابی وضعیت موجود و شناسایی ابعاد موضوع انجام شد.سنگ‌نوشته تخت‌خان از جمله آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی استان ایلام و از اسناد ماندگار هویت تاریخی منطقه به شمار می‌رود که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی منطقه و حامل شواهدی از گذشته این سرزمین است، ازاین‌رو، صیانت از آن ضرورتی فراتر از یک اقدام اداری و مسئولیتی مشترک در قبال میراث نسل‌های آینده محسوب می‌شود.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ایلام، گفت:
«روز گذشته به همراه نیروهای یگان حفاظت و کارشناسان حوزه حفاظت و مرمت از سنگ‌نوشته تخت‌خان بازدید کردیم. در جریان بررسی‌های اولیه، لکه‌ها و پوشش‌هایی به رنگ سفید بر سطح کتیبه مشاهده شد که احتمال می‌رود بخشی از آن ناشی از مواد ملات یا رسوبات سطحی، از جمله خاک سنگ و سیمان سفید، باشد، بااین‌حال، تشخیص قطعی ماهیت این مواد، میزان نفوذ و تاثیر احتمالی آن‌ها بر بستر سنگ و نوشته‌های تاریخی، مستلزم انجام مطالعات و آزمایش‌های تخصصی است.»
فرزاد شریفی گفت:
«آسیب‌شناسی علمی، مستندسازی دقیق وضعیت موجود و تدوین طرح حفاظت و مرمت متناسب با شرایط اثر در دستور کار قرار گرفته است.رویکرد اصلی در این فرایند، صیانت از اصالت تاریخی و سلامت فیزیکی کتیبه و جلوگیری از وارد آمدن هرگونه آسیب بیشتر به سطح سنگ و نوشته‌های آن است. بر همین اساس، تمامی اقدامات موردنیاز با بهره‌گیری از نظر کارشناسان متخصص و رعایت اصول و استانداردهای حفاظت و مرمت آثار تاریخی انجام خواهد شد.»
او ادامه داد:
«هرگونه پاک‌سازی، زدودن مواد خارجی و مداخله در سطح کتیبه باید پس از شناسایی دقیق ماهیت مواد و با نظارت متخصصان و بر اساس ملاحظات فنی صورت گیرد، چراکه اقدام غیراصولی و فاقد پشتوانه کارشناسی، حتی با نیت حفاظت، می‌تواند به ساختار سنگ و خوانایی کتیبه آسیب وارد کند. همه آثار تاریخی کشور امکان محصورسازی، استقرار نیروهای حفاظتی و برخورداری از نگهبانی دائمی را ندارند، ازاین‌رو، حفاظت مؤثر و پایدار از این سرمایه‌های ملی بدون همراهی مردم، جوامع محلی، گردشگران و دوستداران میراث‌فرهنگی امکان‌پذیر نخواهد بود.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی ایلام اظهار داشت:
«افزایش حساسیت عمومی نسبت به ارزش آثار تاریخی، تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و پرهیز از هرگونه دخل‌وتصرف خودسرانه در محوطه‌ها و یادمان‌های تاریخی، از ضرورت‌های صیانت از میراث‌فرهنگی است. مردم در این عرصه می‌توانند با مشارکت آگاهانه، نقش مؤثری در شناسایی، گزارش و پیشگیری از آسیب به آثار تاریخی ایفا کنند. سنگ‌نوشته تاریخی تخت‌خان بخشی از تاریخ، هویت و حافظه فرهنگی ایلام است و این اداره‌کل با جدیت، روند حفاظت و صیانت از آن را دنبال خواهد کرد تا این اثر ارزشمند با حفظ اصالت و تمامیت تاریخی خود برای نسل‌های آینده باقی بماند.