آمریکا دنبال محاصره زمینی ایران است / بستن مرزها می‌تواند پرونده غرامت جنگی را دوباره باز کند / آمریکا سه هدف هم‌زمان علیه ایران دنبال می‌کند
فرارو- فشار آمریکا بر عراق برای محدود کردن مبادلات مرزی با ایران، در شرایطی مطرح شده است که بخش قابل توجهی از تجارت و مناسبات اقتصادی تهران با بغداد گره خورده و هرگونه محدودیت در این مسیر می‌تواند پیامدهایی فراتر از روابط دوجانبه داشته باشد.
به گزارش فرارو، در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که آیا واشنگتن به دنبال تکمیل محاصره اقتصادی ایران از مسیر کشورهای همسایه است؟
حسین کنعانی‌مقدم، فرمانده پیشین سپاه و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی، در گفت‌وگو با فرارو با اشاره به اهداف آمریکا از افزایش فشارهای اقتصادی و منطقه‌ای علیه ایران، معتقد است بستن مرزها بیش از آنکه به ایران آسیب بزند، اقتصاد عراق را متضرر خواهد کرد.
زیان اقتصادی بغداد بیشتر است
حسین کنعانی‌مقدم با اشاره به فشارهای آمریکا بر عراق برای محدود کردن مبادلات مرزی با ایران گفت: «در عراق، برخی گروه‌ها و نیروهای مقاومت نسبت به چنین تصمیمی موضع‌گیری کرده‌اند و حتی اعتراضاتی در خیابان‌ها شکل گرفته است. نیروهای مقاومت نیز به دولت عراق هشدار داده‌اند که نباید تحت تأثیر سیاست‌های آمریکا قرار بگیرد و تصمیم‌هایی اتخاذ کند که در نهایت به زیان خود عراق تمام شود.»
وی افزود: «ما نیز موافق نیستیم که دولت عراق تحت فشارهای آمریکا دست به اقداماتی بزند که در نهایت خودش متضرر شود. بستن مرزها را می‌توان اقدامی دانست که حدود ۹۰ درصد به ضرر عراق و ۱۰ درصد به ضرر ایران خواهد بود.»
کنعانی‌مقدم توضیح داد: «عراق علاوه بر مبادلات تجاری و اقتصادی با ایران، در حوزه گردشگری و زیارت نیز به حضور زائران ایرانی وابستگی دارد. بخش مهمی از درآمد گردشگری عراق از طریق زائرانی تأمین می‌شود که از ایران به این کشور سفر می‌کنند و با بسته شدن مرزها، این درآمد نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.»
وی ادامه داد: «چنین تصمیمی می‌تواند روابط ایران و عراق را نیز وارد مرحله تازه‌ای کند و ایران را به سمت استفاده از سازوکارهای دیگری برای پیگیری حقوق و منافع خود سوق دهد.»
این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی خاطرنشان کرد: «ما تاکنون مانند کویت موضوع دریافت غرامت‌های جنگی از عراق را پیگیری نکرده‌ایم. در حالی که مسئولیت عراق در جنگ از سوی سازمان ملل به رسمیت شناخته شده و موضوع پرداخت خسارت نیز مطرح بوده است.»
کنعانی‌مقدم گفت: «اگر قرار باشد روابط دو کشور به سمتی برود که منافع ایران نادیده گرفته شود، طبیعتاً می‌توان موضوع پیگیری حقوق و خسارت‌های جنگی را نیز دوباره مطرح کرد؛ هرچند این مسئله زمان‌بر است و حساسیت‌های خاص خود را دارد.»
سه هدف واشنگتن
فرمانده پیشین سپاه پاسداران در پاسخ به این پرسش که آیا فشار آمریکا بر کشورهای همسایه ایران و تلاش برای محدود کردن مبادلات اقتصادی تهران، بخشی از راهبرد واشنگتن برای جلوگیری از درگیری نظامی مستقیم است یا مقدمه‌ای برای افزایش فشار داخلی و ایجاد نارضایتی عمومی، گفت: «آمریکا سه هدف را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کند. نخست، اعمال فشار حداکثری از بیرون از طریق تحریم‌ها و تهدیدها و در کنار آن، تلاش برای ایجاد ناآرامی در داخل کشور است.»
وی افزود: «با وجود فشارهای اقتصادی، مردم در شرایط جنگی نشان داده‌اند که از تاب‌آوری بالایی برخوردارند و افزایش فشارها لزوماً به معنای شکل‌گیری اعتراضات و ناآرامی‌های مورد انتظار آمریکا نخواهد بود.»
کنعانی‌مقدم تصریح کرد: «البته تحقق این مسئله به عملکرد دولت نیز بستگی دارد و دولت باید با همراهی مردم، موانع موجود را برطرف کند و اجازه ندهد فشارهای اقتصادی به زندگی روزمره مردم آسیب بیشتری وارد کند.»
وی دومین هدف آمریکا را قطع ارتباط جبهه مقاومت با ایران، به‌ویژه در عراق و دیگر کشورهای منطقه دانست و افزود: «واشنگتن تلاش می‌کند ارتباطات ایران با نیروهای مقاومت را محدود کند و این ارتباطات را تحت فشار قرار دهد.»
این تحلیلگر ادامه داد: «سومین هدف آمریکا محدود کردن روابط ایران با کشورهای همسایه است. ایران ۱۵ کشور همسایه دارد و آمریکا تلاش می‌کند ارتباطات تهران با این کشورها را به حوزه‌های امنیتی و اقتصادی محدود و از این مسیر، فشارهای بیشتری اعمال کند.»
کنعانی‌مقدم گفت: «هدف این است که محاصره زمینی در کنار محاصره دریایی قرار بگیرد و فشار حداکثری علیه ایران از هر دو مسیر دنبال شود؛ همان سیاستی که ترامپ از وزیر خزانه‌داری خود خواسته است پیگیری کند.»
تجربه ایران در دور زدن تحریم‌ها
این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در ادامه با اشاره به تجربه ایران در مواجهه با تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی گفت: «ایران در طول ۴۷ سال گذشته تجربه زیادی در زمینه مقابله با تحریم‌ها و دور زدن محدودیت‌ها به دست آورده است. بنابراین، حتی اگر فشارهای دریایی و زمینی افزایش پیدا کند، ایران ابزارها و ظرفیت‌هایی برای مدیریت این شرایط در اختیار دارد.»
وی ادامه داد: «در کنار این ظرفیت‌ها، ایران گزینه نظامی نیز در اختیار دارد. اگر کشتی‌هایی بخواهند محاصره دریایی علیه ایران را اعمال کنند یا مرزهایی به روی کشور بسته شود، ایران می‌تواند از ابزارهای نظامی خود استفاده کند.»
کنعانی‌مقدم در پایان تأکید کرد: «شرایط به‌گونه‌ای است که کشورهای همسایه تمایلی ندارند وارد جنگی با ایران شوند؛ جنگی که در آن، ایران در برابر آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است. به همین دلیل، نباید تصور کرد که کشورهای منطقه به‌سادگی حاضر می‌شوند با همراهی سیاست‌های واشنگتن، خود را وارد چنین تقابلی کنند.»