شرکت آنتروپیک به‌عنوان یکی از نام‌های برجسته در عرصه هوش مصنوعی، نگرانی‌های خود را درباره تهدید ناشی از کرم‌های هوش مصنوعی خودتکثیرشونده ابراز کرده است. این موسسه اعلام کرده که گروهی از پژوهشگران آن موفق به طراحی یک برنامه هوش مصنوعی خطرناک شده‌اند که به‌صورت خودکار از طریق تلویزیون‌های هوشمند متصل به اینترنت به گسترش می‌پردازد. شدت این نگرانی زمانی افزایش می‌یابد که این برنامه قادر به تقسیم بخش‌هایی از خود به ۱۵ تلویزیون مختلف بوده و با استفاده از قدرت پردازش موجود در این دستگاه‌ها، به فعالیت خود ادامه می‌دهد. این ویژگی تهدیدات جدی را برای امنیت دستگاه‌های اینترنت اشیا (IoT) ایجاد می‌کند، زیرا اکثر این دستگاه‌ها دارای امنیتی ضعیف بوده و به‌ندرت به‌روزرسانی‌های امنیتی دریافت می‌کنند.
کرم‌های هوش مصنوعی چگونه عمل می‌کنند؟
کرم‌های هوش مصنوعی به‌منزله ویروس‌های رایانه‌ای خودتکثیرشونده، اما بدون نیاز به فریبکاری انسانی برای انتشار عمل می‌کنند. این نرم‌افزارها می‌توانند با بهره‌برداری از نقاط ضعف نرم‌افزاری و آسیب‌پذیری‌های امنیتی دستگاه‌ها را آلوده کرده و با سرعت در شبکه‌ها گسترش یابند. نکتۀ متمایز این کرم‌ها از ویروس‌های سنتی، توانایی یادگیری و انطباق آنهاست. مدل‌های هوش مصنوعی در حین عملکرد خود قادر به یادگیری و سازگاری با سخت‌افزارها و آسیب‌پذیری‌های نوین هستند که این ویژگی، شناسایی و متوقف کردن آنها را به مراتب پیچیده‌تر می‌کند.
سیر تاریخی کرم‌ها و تهدیدات محتمل
تاریخ کرم‌های رایانه‌ای مملو از نمونه‌های مخرب است که خسارات گسترده‌ای را به جا گذاشته‌اند. از کرم موریس در سال ۱۹۸۸ که باعث مختل شدن بسیاری از سیستم‌ها شد تا استاکس‌نت که هدف آن سانتریفیوژهای هسته‌ای ایران بود و همچنین کرم‌های نات‌پتیا و واناکرا که میلیاردها دلار ضرر به اقتصاد جهانی رساندند، همگی نشان‌دهنده قدرت تخریبی بالای این نوع بدافزارها هستند.
کرم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند با استفاده از قابلیت‌های هوش مصنوعی، آسیب‌پذیری‌های جدید را شناسایی کرده و به سرعت به دستگاه‌های دیگر منتقل شوند، حتی زمانی که این دستگاه‌ها به‌روزرسانی‌های امنیتی را دریافت کرده باشند. گروه آنتروپیک پیش‌بینی می‌کند که تا پایان سال جاری، امکان ساخت کرم‌های هوش مصنوعی با قابلیت‌های پیشرفته و مصرف منابع بهینه فراهم خواهد شد.
چرا آنتروپیک به این موضوع اهمیت می‌دهد؟
نگرانی‌های آنتروپیک از این جنبه نشأت می‌گیرد که سیستم‌های امنیت سایبری موجود، توان مقابله با چنین تهدیداتی را ندارند. آریل هربرت-ووس، کارشناس امنیت هوش مصنوعی در OpenAI، تاکید می‌کند که تیم‌های امنیتی به منابع و ابزارهای بیشتری برای مواجهه با این چالش‌ها نیاز دارند. کرم‌های هوش مصنوعی می‌توانند با سرعتی فوری در شبکه‌ها گسترش یابند و با توجه به آسیب‌پذیری‌های فراوان دستگاه‌های هوشمند، کنترل آنها بسیار مشکل خواهد بود. کریس اینگلیس، معاون سابق امنیت ملی آمریکا، به این نکته اشاره می‌کند که اکنون زمان آن است که به نحوه استفاده از این کرم‌ها، مقابله با آنها یا ترکیب آنها با سایر فناوری‌های نوظهور فکر کنیم.
با این حال، برخی از متخصصان بر این باورند که کرم‌های هوش مصنوعی نباید در صدر فهرست نگرانی‌ها قرار بگیرند. جوناس گوان، دانشجوی دکترا در دانشگاه تورنتو، اظهار می‌کند که نسخه‌ای از آنتروپیک با سرعت پایین‌تری عمل می‌کند و کرم‌ها دارای رفتارهای قابل پیش‌بینی و شناسایی هستند که می‌توان در چندین لایه مانع از آنها شد. او و سایر متخصصان تاکید دارند که رعایت اصول ابتدایی امنیتی، از جمله استفاده از رمزهای عبور قوی و احراز هویت دوعاملی، می‌تواند جلوی اکثر کرم‌ها و دیگر نوع حملات هکری را بگیرد. خوان آندرس گررو-ساعده، نایب رئیس تحقیقات در شرکت امنیتی SentinelOne، نیز این تهدید را «هک نمایشی» می‌داند که اهمیت آن به‌طرز نامعقولی بزرگنمایی شده است.