ارزیابی‌های تازه نظام رتبه‌بندی بین‌المللی تایمز برای سال ۲۰۲۶ با یک غافلگیری بزرگ برای جامعه آکادمیک همراه شد. بررسی جداول جدید این مؤسسه نشان می‌دهد نام ایران به طور کامل از فهرست مؤسسات آموزش عالی تأثیرگذار حذف شده است؛ در حالی که سال گذشته ده‌ها مرکز علمی کشور در این سامانه ارزیابی جهانی حضور داشتند.

معیار اصلی این نظام ارزیابی چیست؟

نظام تایمز این جدول بین‌المللی را نخستین بار در سال ۲۰۱۹ پایه‌گذاری کرد تا عملکرد دانشگاه‌ها را بر پایه اهداف ۱۷‌گانه توسعه پایدار سازمان ملل متحد بسنجد. این سنجش که اکنون با نام رتبه‌بندی اثرات پایداری آموزش عالی شناخته می‌شود شاخص‌هایی چون آموزش باکیفیت، سلامت، رفاه، صنعت، نوآوری، برابری جنسیتی و اقدامات اقلیمی را اندازه می‌گیرد. در آخرین ویرایش این فهرست ۱۶۴۶ دانشگاه از ۱۱۶ کشور ارزیابی شده‌اند اما اثری از مراکز آموزشی ایران در آن‌ها نیست.

حذف نام ایران

سابقه حضور مراکز علمی ایران در جدول پایداری

ایران از نخستین دوره شکل‌گیری این سنجش همواره نماینده داشته است. در ارزیابی سال ۲۰۲۵ تعداد ۳۴ دانشگاه ایرانی در میان ۲۵۲۶ مرکز ارزیابی‌شده جهانی قرار گرفته بودند. دانشگاه‌های ایران در تایمز طی سال‌های گذشته رتبه‌های درخشان بین‌المللی کسب کرده بودند. برای نمونه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و علوم پزشکی ایران در شاخص سلامت و رفاه به رتبه‌های زیر ۵۰ رسیدند و دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز در شاخص صنعت و نوآوری جایگاه ۴۶ جهان را به دست آورد.

ابهام در دلایل خروج ایران از فهرست تایمز

تا این لحظه مسؤولان نظام رتبه‌بندی تایمز هیچ بیانیه یا توضیحی درباره علت عدم حضور ایران در شاخص‌های توسعه پایدار سازمان ملل منتشر نکرده‌اند. هنوز مشخص نیست این اتفاق حاصل عدم ارائه اطلاعات از سوی دانشگاه‌های داخلی بوده یا سیاست‌های اجرایی تازه تایمز باعث خروج یکباره تمامی ۳۴ دانشگاه ایرانی از این سامانه جهانی شده است.

ایران