تغییر الگوی طلاق در ایران
ساعت 24 - به گفته فاطمه موسوی ویایه مدیر گروه مسائل اجتماعی انجمن جامعهشناسی، در چند سال اخیر الگوی طلاق در ایران در حال تغییر بوده است: در الگوی قبلی بیشترین طلاقها در ۵ سال اول زندگی رخ میداد ولی در چند سال اخیر به دلیل همین مشکلات اقتصادی، میزان طلاق در ۱۰ سال دوم زندگی مشترک افزایش پیدا کرده است یعنی خانوادههایی با فرزندان کوچک به سمت طلاق حرکت کردهاند.
او این الگوی جدید طلاق را زنگ خطری جدی برای جامعه ارزیابی کرد: در الگوی قبلی که طلاق در ۵ سال اول ازدواج رخ میداد، معمولاً ممکن بود فرزندی وجود نداشته باشد یا تعدادشان خیلی کم باشد. ولی در الگوی جدید طلاقها در خانوادههایی رخ میدهند که فرزندانشان در سنین دبستان دارند یا حتی پایینتر قرار دارند. این موضوع میتواند تبدیل به یک معضل شود زیرا خانوادههایی را خواهیم داشت که تکوالد هستند و مادر سرپرست خانواده است.
موسوی ویایه، اضافه میکند: در چنین وضعیتی زنان در کنار مشکلاتی که برای مراقبت از فرزندان خردسالشان دارند باید به فکر تامین معاش هم باشند این درحالی است که در قوانین ما حمایت از کودکانی که والدینشان متارکه کردهاند با خلاهایی مواجه است و زنان برای گرفتن حضانت یا نقفه فرزند دچار مشکل میشوند. با این روند ما روزبهروز بیشتر شاهد چنین مسائلی در جامعه خواهیم بود که متاسفانه راهحلی هم ندارد. به گفته مدیر گروه مسائل اجتماعی انجمن جامعهشناسی، الگوهای فرزندآوری، تشکیل خانواده و طلاق در ایران با سرعتی بسیار زیاد در حال تغییر هستند. این نابسامانیها نیازمند برنامهریزی است ولی بهترین و مهمترین برنامهریزی پایان یافتن مشکلات اقتصادی است. یعنی ما باید بعد از تحمل یک ریاضت اقتصادی چندساله، دوباره شاهد رشد اقتصادی باشیم درحالیکه امسال پیشبینی شده که ایران رشد منفی اقتصادی هم خواهد داشت و این وضعیت در همه جنبههای اجتماعی، خانواده و رفتاری خود را نشان میدهد. موسوی ویایه تاکید کرد: وقتی خانوادهها میبینند که غربالگری محدود شده، وقتی به هر دلیلی مثلا ازدواج خانوادگی از تولد فرزند معلول نگران هستند. اتفاقا نرخ فرزندآوری را پایین میآورند به این معنا که یعنی خانم باردار نمیشود، چون نگران است که در صورت بارداری، فرزندی متولد شود که سالم نباشد. به گفته این جامعهشناس، تحقیقات مختلف نشان داده است که در ۱۰ سال اخیر و بهویژه ۵ سال اخیر، هر نوع سیاستهای افزایش جمعیت با شکست مواجه شده است همانطور که گفتم در حال حاضر نرخ رشد جمعیت ما 1.3 شده است هرچند منفی شدن این نرخ مدت زمانی طول میکشد اما با ادامه این فرایند در چند دهه آینده این نرخ منفی هم خواهد شد.