به نقل از ایسنا شینا انصاری در همایشی که به مناسبت روز ملی دریای خزر در سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد، اظهار داشت: 21 مرداد (روز ملی دریای خزر) تنها یک روز تقویمی نبوده بلکه نمادی از یک تعهد مشترک به‌شمار می‌رود. وی خاطرنشان کرد که دو دهه پیش، کنوانسیون منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر، به احترام میزبانی جمهوری اسلامی ایران به نام «کنوانسیون تهران» به مرحله اجرایی درآمد.

انصاری تصریح کرد: پنج کشور ساحلی خزر بر رغم تفاوت‌های خود بر یک واقعیت اساسی به توافق رسیدند و آن این است که پیش از آنکه دریای خزر مرزهای جغرافیایی ما را از یکدیگر جدا کند، باید آن را به‌مثابه میراث مشترک خود در نظر بگیریم.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با گرامیداشت بیستمین سالگرد کنوانسیون تهران، بر لزوم بازخوانی و تقویت این تعهد تأکید کرد و گفت: برای جمهوری اسلامی ایران، دریای خزر فقط یک منبع آبی نیست؛ بلکه جزئی جدایی‌ناپذیر از هویت ملی، تاریخ، فرهنگ و اقتصاد ما به حساب می‌آید. سه استان گیلان، مازندران و گلستان ارتباط اجتماعی و معیشتی خود را با این دریا شکل داده‌اند و میلیون‌ها ایرانی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم از نعمت‌های آن بهره‌مند می‌شوند؛ لذا محافظت از دریای خزر برای ما یک الزام سیاسی یا موقتی نیست، بلکه یک مسئولیت بین نسلی به‌شمار می‌آید.

وی در خصوص فعالیت‌های سازمان حفاظت محیط زیست در زمینه همکاری‌های منطقه‌ای توضیح داد: به دنبال پیگیری مداوم و همکاری کارآمد مجلس شورای اسلامی به‌خصوص کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی و محیط زیست، پروتکل ارزیابی اثرات زیست‌محیطی فرامرزی به کنوانسیون تهران تصویب شد، که این اقدام موجب تقویت شأن جمهوری اسلامی ایران در اجرای کامل تعهدات کنوانسیون گردید.

انصاری اضافه کرد: در قالب کارگروه پنج‌جانبه در نشست‌های تخصصی برای ایجاد دبیرخانه دائم کنوانسیون تهران در منطقه خزر تلاش کرده‌ایم و امید داریم که این موضوع با اراده مشترک کشورهای ساحلی به ثمر برسد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به فعالیت‌های میدانی و علمی مرتبط با دریای خزر اشاره داشت و گفت: تقویت اطلس رودخانه‌های حوزه جنوبی خزر، تأسیس بانک داده تنوع زیستی با ثبت بیش از ۲۳۰۰ گونه و اجرای برنامه فراگیر پایش آلاینده‌ها، زیرساخت‌های دانشی تصمیم‌گیری‌های ما را تقویت می‌کند.

وی در ارتباط با حفاظت از گونه‌های شاخص دریای خزر بیان کرد: فک خزری - به عنوان تنها پستاندار دریای خزر - در کانون توجه ما قرار دارد. برنامه اقدام ملی حفاظت از این گونه به مرحله اجرا درآمده و مرکز تخصصی آن نیز تأسیس شده است. همچنین مراکز امداد و نگهداری در بابلسر، میانکاله، بندر ترکمن، تنکابن و پارک ملی بوجاق راه‌اندازی شده و همکاری‌های بین‌المللی با مراکز تخصصی در اروپا نیز در این راستا انجام می‌شود.

انصاری ادامه داد: حفاظت از آزادماهیان خزری و ماهیان خاویاری به عنوان میراث ژنتیکی مهم این منطقه، تمرکز بر تأمین حق‌آبه رودخانه‌های محل تخم‌ریزی، جلوگیری از صید غیرمجاز، کنترل آلودگی‌ها و طراحی برنامه بانک ژنتیکی را در اولویت قرار داده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به اهمیت تالاب‌های ساحلی خزر اشاره کرد و افزود: تالاب‌های منطقه از میانکاله و خلیج گرگان تا تالاب بین‌المللی انزلی، بخش اساسی از امنیت اکولوژیکی منطقه را تشکیل می‌دهند و طرح‌های جامع احیای این تالاب‌ها با محوریت تأمین آب، لایروبی مسیرها و استفاده از پساب تصفیه‌شده در دست اجراست.

وی در رابطه با مقابله با آلودگی‌های دریای خزر بیان کرد: پایش مستمر آلاینده‌هایی چون فلزات سنگین و سموم آغاز شده و استانداردهای زیست‌محیطی برای تأسیسات با همکاری نهادهای مرتبط تدوین خواهد شد.

انصاری به موضوع فاضلاب در استان‌های شمالی نیز اشاره کرد و گفت: در چارچوب برنامه توسعه هفتم، موضوع تصفیه‌خانه‌های فاضلاب این استان‌ها با جدیت پیگیری می‌شود.

وی مدیریت پسماند در استان‌های شمالی را از دغدغه‌های جدی سازمان حفاظت محیط زیست دانست و افزود: به منظور مدیریت زباله‌های دریایی و لاستیک‌های مستعمل در دریای خزر، پروژه‌ای نظام‌مند با حمایت فدراسیون روسیه در حال اجراست که می‌تواند به بهبود مدیریت آلودگی‌های منطقه، تحلیل داده‌های محلی و ارتقاء سیاست‌های زیست‌محیطی یاری رساند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به یکی از چالش‌های حیاتی امروز دریای خزر اشاره کرده و بیان کرد: در کنار تمامی این اقدامات، لازم است به سرعت و با مسئولیت در مورد یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی دریای خزر، یعنی کاهش تراز آب اقدام کنیم، چرا که در سال‌های اخیر سطح آب دریای خزر حدود ۲ تا ۲.۵ متر کاهش یافته است. تغییرات اقلیمی، افزایش تبخیر و کاهش آبدهی رودخانه‌ها از جمله عواملی هستند که موجب این روند شده است.

وی هشدار داد: اگر این پدیده را به‌طور مشترک مدیریت نکنیم، نتایج آن می‌تواند تهدیدی جدی برای اکوسیستم، بنادر، معیشت جوامع ساحلی و ساکنان منطقه تلقی شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران بر مبنای همکاری با کشورهای ساحلی، برنامه‌های علمی و تدوین راهکارهای مشترک را دنبال می‌کند و از سال ۲۰۲۶، برنامه اقدام کشورهای ساحلی در مورد نوسانات سطح آب به مرحله اجرا درخواهد آمد.

انصاری همچنین بیان داشت: این اقدامات بستری برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، ارتقاء دانش و توسعه راهکارهای سازگارانه ایجاد کرده است.

وی اظهار داشت: در آستانه هفتمین اجلاس سران کشورهای ساحلی دریای خزر، آمادگی خود را برای قرار دادن پیشرفت‌ها و نگرانی‌های دریای خزر در مرکز مباحثات عالی‌رتبه منطقه‌ای اعلام می‌کنیم و از هرگونه ابتکار مشترکی که بتواند به پایداری بلندمدت این پهنه آبی کمک کند، استقبال خواهیم کرد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از مدیران، نمایندگان مجلس و استانداران خواست تا از همکاری‌های مشترک و تعهدات بین‌المللی در زمینه محیط زیست دریای خزر حمایت نمایند و افزود: تأمین منابع لازم برای اجرای برنامه‌های حفاظتی از اهمیت بالایی برخوردار است تا بتوانیم این برنامه‌ها را با قدرت بیشتری استمرار دهیم.

انصاری همچنین به نقش مجلس شورای اسلامی در تصویب پروتکل ارزیابی اثرات زیست‌محیطی فرامرزی اشاره کرد و گفت: نمایندگان مجلس در این امر همکاری کرده و شاهد تصویب این پروتکل بودیم که نمونه‌ای از هم‌افزایی میان دولت و مجلس در سال گذشته است.

وی گفت: دریای خزر در طول تاریخ رشد و افول‌های متعددی را تجربه کرده است و امروز سرنوشت این پهنه آبی به‌شدت به همکاری‌های میان پنج کشور ساحلی آن بستگی دارد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران همان‌طور که در ابتدایی شکل‌گیری کنوانسیون تهران پیشرو بوده، امروز نیز آماده است تا در کنار کشورهای دوست و همسایه، فصل جدیدی از همکاری‌های زیست‌محیطی را آغاز نماید؛ همکاری‌هایی مبتنی بر اعتماد، علم، مسئولیت مشترک و آینده‌نگری.

انصاری در پایان ابراز امیدواری کرد که کنوانسیون تهران و برگزاری هفتمین اجلاس سران کشورهای ساحلی دریای خزر، سرآغازی برای دوران جدیدی از هم‌افزایی و اقدام مؤثر به منظور حفاظت از این میراث گرانبها باشد.

انتهای پیام