پس از گذشت هشت سال از به‌کارگیری سیستم VAR و جنجال‌های فراوانی که به‌دنبال خود داشته و بر فوتبال اروپا تأثیر گذاشته، یوفا تصمیم به اقدام بی‌نظیری گرفته است. این نهاد با معرفی پروژه‌ای تحت عنوان «Clear Line»، پلتفرمی عمومی را ارائه داده که برای اولین بار، معیارهای آموزش و قضاوت داوران را در دسترس تمامی افراد فعال در جامعه فوتبال قرار می‌دهد؛ از بازیکنان و مربیان تا خبرنگاران و هوادارانی که بارها با یک سؤال تکراری روبه‌رو شده‌اند: چرا VAR در برخی موارد اقدامی می‌کند اما در موارد دیگر نه؟

روبرتو روزتی، رئیس کمیته داوران یوفا، در خصوص علت ایجاد این پروژه بیان کرده است: «سؤالی که برای همه مطرح است این است که VAR در چه زمان‌هایی باید مداخله کند. هیچ‌کس نمی‌داند که چه زمانی باید این کار صورت گیرد.»

برای یافتن پاسخ این سوال، یوفا بیش از ۱۵۰ سناریوی واقعی که به‌مدت نزدیک به یک دهه از تجربه استفاده از این فناوری جمع‌آوری شده را در قالب کلیپ‌های آموزشی به اشتراک گذاشته است. در این ویدیوها، معیاری دقیق از چگونگی تصمیم‌گیری داوران در موقعیت‌های مختلف به‌صورت صحنه به صحنه توضیح داده می‌شود.

پروژه Clear Line بر چهار نوع موقعیت تمرکز دارد که طبق پروتکل VAR، می‌توانند سرنوشت یک مسابقه را دگرگون کنند: گل‌ها و حوادث منتهی به گل، رخدادهای داخل محوطه جریمه که ممکن است منجر به اعلام پنالتی شوند، کارت‌های قرمز مستقیم و تشخیص هویت نادرست بازیکن.

یوفا برای هر یک از این چهار دسته، با بهره‌گیری از نمونه‌های واقعی و تصاویر ویدیویی، تفاوت میان «اشتباه واضح و آشکار»، که تنها شرایط مداخله VAR محسوب می‌شود، و تصمیمات تفسیری داور را به تفصیل توضیح می‌دهد. به‌گونه‌ای که حتی در مواردی که تصمیم داور در ورزشگاه باعث بحث و جدل می‌شود، تا زمانی که اتفاقی به نام «اشتباه واضح و آشکار» رخ ندهد، تصمیم او باید مورد احترام قرار گیرد.

روزتی همچنین تأکید کرد که یکی از اهداف دیگر این پروژه، جلوگیری از بررسی‌های بیش از حد جزئی و «میکروسکوپی» در مواقع مربوط به VAR است. او از داوران خواسته‌ است تا در به‌کارگیری این فناوری احتیاط لازم را داشته باشند.

رئیس کمیته داوران یوفا در این زمینه اظهار داشت: «این فوتبال است، نه یک بازی ویدیویی.»

دلایل تصمیم یوفا برای این اقدام

معرفی پروژه Clear Line در شرایطی انجام می‌شود که نحوه کارکرد VAR در جام جهانی ۲۰۲۶ با انتقادات و مقایسه‌های زیادی مواجه بوده است. فیفا در این تورنمنت به دلیل نگرش مداخله‌گرایانه و سهل‌گیرانه‌تر به استفاده از VAR مورد انتقاد قرار گرفت؛ رویکردی که به اعتقاد منتقدان، از روح اولیه پروتکل تعیین شده توسط IFAB فاصله گرفته است.

اما یوفا درصدد است با رویکردی اصولی‌تر در قبال VAR، تغییرات جدیدی را ایجاد کند: بازبینی‌های کوتاه‌تر، وقفه‌های کمتر در بازی‌ها و صرفاً به‌کارگیری VAR به‌عنوان ابزاری کمکی برای جلوگیری از اشتباهات فاحش، نه به‌عنوان یک سیستم جایگزین برای تصمیم‌گیری‌های داور در زمین.

اثر پروژه Clear Line از فصل آینده به‌طرز قابل مشاهده‌ای محسوس خواهد بود. یوفا از فصل ۲۷-۲۰۲۶ این دستورالعمل‌ها را به‌طور جدی در تمامی رقابت‌های خود، از لیگ قهرمانان اروپا تا لیگ کنفرانس اروپا، به اجرا درخواهد آورد.

یوفا امیدوار است که به‌کمک این رویکرد شفاف‌تر، اعتماد به سیستم VAR را تقویت کند و به یکی از بزرگ‌ترین سوالات فوتبال مدرن پاسخ دقیق بدهد؛ سوالی که در سال‌های اخیر بارها سبب بروز اختلافات بین بازیکنان، مربیان، داوران و هواداران شده است: VAR دقیقاً در چه زمانی باید به‌کار گرفته شود؟

همچنین بخوانید: رئیس لالیگا خواستار برکناری اینفانتینو شد؛ او فوتبال را نابود می‌کند!