محمدرضا فرزعلیان در مصاحبهای با ایسنا به تشریح نامه اخیر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که برای مدیران کل استانها ارسال شده است، پرداخت. در این نامه بر این نکته تاکید شده که عوامل ارگونومیکی نمیتوانند به عنوان معیاری برای تعیین مشاغل سخت به حساب آیند: ماده یک آییننامه مربوط به مشاغل سخت و زیانآور، به تعریف چنین مشاغلی اشاره کرده، به طوری که «کار سخت و زیانآور به فعالیتهایی اطلاق میشود که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیراستاندارد بوده و در نتیجه، فشار و تنش بیشتری نسبت به ظرفیتهای طبیعی جسمی و روانی کارگر ایجاد میکند، که میتواند به بروز بیماریهای شغلی و عوارض ناشی از آن منجر شود».
او افزود: به واقع، بخش عمدهای از مسائل مربوط به ارگونومی به همین مقوله مرتبط است؛ از وضعیت نامناسب بدن، اعمال فشار بیش از حد، حرکات تکراری، حمل و نقل بارها، ایستادن یا نشستن طولانی، فشار پیوسته بر اندامها گرفته تا طراحی غیراصولی ابزار و ایستگاههای کاری و عدم تناسب تجهیزات با ویژگیهای بدنی کارگران.
مسئول محور غرب و شمال غرب کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران خاطرنشان کرد: این عوامل میتوانند سبب ایجاد تنشهای فیزیکی و بیماریهای اسکلتی - عضلانی شوند. بنابراین، حذف کلی «ارزیابی ارگونومیک» از فرآیند بررسی وضعیت مشاغل سخت میتواند مسألهای چالشبرانگیز باشد.
مشاغل سخت و زیانآور گروه الف و ب: تفاوتها، قوانین و فهرست کامل
عضو پیشین کمیته بدوی مشاغل سخت و زیانآور استان تهران در تبیین مفهوم مشاغل سخت و زیانآور «گروه الف و ب» و تفاوتهای موجود میان آنها، به مزایای این مشاغل در قوانین کار و تامین اجتماعی پرداخت و تاکید کرد که این موضوع برای کارگران و کارفرمایان از اهمیت ویژهای برخوردار است. قرار گرفتن یک شغل در ردیف مشاغل سخت و زیانآور نه تنها مزایایی مانند بازنشستگی پیش از موعد برای کارکنان به همراه دارد، بلکه مسئولیتها و تعهدات حقوقی قابل توجهی را نیز برای کارفرما ایجاد میکند.
او در ادامه افزود: بسیاری از افراد به اشتباه تصور میکنند که هر شغلی با فعالیت بدنی سنگین، جزو مشاغل سخت و زیانآور محسوب میشود. در حالی که تشخیص سخت و زیانآور بودن یک شغل تنها بر اساس نام آن اتفاق نمیافتد. شرایط محیط کار، میزان مواجهه افراد با عوامل خطرزا، نتایج بررسیهای بهداشت حرفهای و نظر کمیتههای تخصصی، همگی در این تصمیم تأثیرگذارند.
این فعال کارگری تصریح کرد: طبق آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور، این مشاغل به دو گروه اصلی الف و ب تقسیمبندی میشوند. تفاوت اصلی این دو دسته در این واقعیت نهفته است که در گروه الف امکان تغییر و اصلاح عوامل زیانآور و شرایط محیط کار وجود دارد، در حالی که گروه ب به گونهای طراحی شده که حتی با رعایت اقدامات ایمنی و اصلاحات مهندسی، سختی و زیانآوری آن به طور کامل از بین نمیرود.
تعریف مشاغل سخت و زیانآور
فرزعلیان بیان کرد: طبق ماده یک آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور، این مشاغل به فعالیتهایی اطلاق میشود که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی یا روانی محیط کار، فراتر از حدود مجاز وجود دارد و در نتیجه به سلامت فیزیکی یا روانی کارکنان آسیب بیشتری در مدت زمان کمتری نسبت به مشاغل عادی وارد میشود. به زبان ساده، اگر شرایط کار باعث قرارگیری کارکنان در معرض خطرات شغلی و بیماریزای بیشتری گردد، آن شغل ممکن است به عنوان یک شغل سخت و زیانآور شناخته شود.
این فعال در حوزه کارگری تاکید کرد: از جمله مهمترین عوامل زیانآور محیط کار میتوان به آلودگی صوتی شدید، ارتعاش ناشی از ماشینآلات، گرمای زیاد یا سرمای غیرمعمول، گرد و غبار صنعتی، بخارات و گازهای شیمیایی، مواد سرطانزا، عوامل بیولوژیکی نظیر ویروسها و باکتریها، کار در ارتفاع، کار در فضاهای بسته و کماکسیژن، حمل بارهای سنگین و وضعیتهای نامناسب ارگونومی اشاره کرد.
فرزعلیان ضمن اشاره به این موارد، عنوان کرد: البته وجود یکی یا چند مورد از این عوامل به تنهایی به معنای سخت و زیانآور بودن شغل نیست. شدت و مدت زمان ارتباط با این عوامل، تعداد کارگرانی که در معرض این خطرات قرار دارند و نتایج آزمایشهای تخصصی نیز در تعیین نهایی مؤثرند.
نسبت ضریب اضافه کاری روز جمعه چگونه است؟ ۱.۴، ۱.۸ یا ۱.۹۶؟
فرزعلیان در خصوص فعالیت کارگران در روز جمعه که به جای روزهای دیگر هفته که برق کارگاهها در آن روزها قطع میشود، توضیح داد: روز جمعه به طور کلی به عنوان روز تعطیل هفتگی کارگر در نظر گرفته شده است و کارگر اصولاً نباید در این روز مشغول به کار باشد مگر اینکه روز دیگری برای تعطیلی هفتگی او تعیین شده باشد. بنابراین، اگر کارگری (بدون رعایت روز تعطیل هفتگی) در طول هفته مجموعاً ۴۴ ساعت کار کرده باشد، بابت هر ساعت کار اضافه، ابتدا مستحق دریافت فوقالعاده اضافه کار به میزان ۴۰٪ بیشتر از میزان مزد هر ساعت کار عادی خواهد بود. به عنوان مثال، اگر دستمزد هر ساعت کار عادی کارگر ۷۵۵.۷۱۰ ریال باشد، نرخ اضافه کار هر ساعت او ۱.۰۵۷.۹۹۵ ریال خواهد بود.
مسئول محور غرب و شمال غرب کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران تاکید کرد: اگر کارگر این اضافه کار را در روز جمعه انجام دهد، بابت عدم استفاده از تعطیلات این روز نیز ۴۰٪ بیشتر از حقوقش دریافت خواهد کرد. به عبارت دیگر، اگر مزد هر ساعت اضافه کار وی ۱.۰۵۷.۹۹۵ ریال باشد، در روز جمعه به این مبلغ ۴۰٪ اضافه خواهد شد. بنابراین، کارگر مبلغ ۴۲۳.۱۹۸ ریال به اضافه مزد خود دریافت میکند. در نتیجه، مبلغ قابل پرداخت به کارگر به ازای هر ساعت، ۱.۴۸۱.۱۹۳ ریال خواهد بود.
فرزعلیان ادامه داد: برای محاسبه اینکه نرخ ۷۵۵.۷۱۰ ریال چگونه به ۱.۴۸۱.۱۹۳ ریال رسید، میتوانیم مبلغ ۱.۴۸۱.۱۹۳ ریال را به ۷۵۵.۷۱۰ ریال تقسیم کنیم که در این صورت عدد حاصل ۱.۹۶ خواهد بود. بنابراین کارگرانی که چنین شرایطی دارند، به نسبت مزد هر ساعت کار عادی، استحقاق دریافت ۱.۹۶ را دارند و سایر ضرایب مانند ۱.۸ یا ۱.۴ غلط هستند.
انتهای پیام
نظرات کاربران