از زمان تأسیس در سال ۲۰۰۹، شبکه بیت کوین موفق به تولید بیش از ۲۰ میلیون سکه شده است. اما دستیابی به باقیمانده این آستانه ۲۱ میلیونی، دیگر به سادگی گذشته نخواهد بود و به شکلی کند و تدریجی خواهد بود. این الگوی پیشبینیشده بهطور قابل توجهی بر دینامیک بازار و درآمدهای ماینرها تأثیر گذاشته و ابهاماتی را برای آینده این ارز دیجیتال به وجود آورده است.
فرآیند استخراج بیت کوین؛ مکانیزم هاوینگ و کاهش پاداش
در حال حاضر، پاداش برای استخراج هر بلاک بیت کوین برابر با ۳.۱۲۵ سکه است و با این هدف که هر ده دقیقه یک بلاک تولید شود، در مجموع روزانه حدود ۴۵۰ بیت کوین عرضه میشود. برنامه عرضه بیت کوین به طور مشخص و در قالب کدنویسی سختافزاری تنظیم شده و پس از استخراج هر ۲۱۰ هزار بلاک، پاداش ماینرها به نصف کاهش مییابد؛ این پدیده که به آن هاوینگ گفته میشود، تقریبا هر چهار سال یک بار روی میدهد.
این پاداش ابتدا ۵۰ بیت کوین برای هر بلاک بوده و پس از طی چندین دوره هاوینگ، به این مقدار کنونی کاهش یافته است. هاوینگ آتی که در سال ۲۰۲۸ اتفاق میافتد، این پاداش را به ۱.۵۶۲۵ بیت کوین کاهش میدهد و عرضه روزانه را به نصف مقدار کنونی میرساند. جالب توجه این است که علیرغم اینکه بخش بزرگی از بیت کوین در سالهای اولیه استخراج شده است، دستیابی به ۹۹ درصد از کل عرضه تا سال ۲۰۳۵ پیشبینی میشود و استخراج یک درصد باقیمانده تقریباً به یک قرن دیگر نیاز خواهد داشت.
بر خلاف باور عمومی، در سال ۲۱۴۰ میلادی با بلاک نهایی و پاداشی چشمگیر مواجه نخواهیم شد. در آن زمان، پاداشها بسیار کاهش یافته و ماینرها فقط چند ساتوشی دریافت خواهند کرد. پیشبینی میشود پاداش استخراج بیت کوین تا سال ۲۱۳۲ به تنها ۲ ساتوشی کاهش یابد و بهمرور زمان در حدود سال ۲۱۴۰ به صفر برسد. تاریخهای تضمین شده نیستند، اما روند کلی کاهش تدریجی عرضه کاملاً روشن است. همچنین، سقف ۲۱ میلیون بیت کوین فقط عددی گرد است و سقف واقعی به دلیل عدم امکان ایجاد کسری از ساتوشی، کمی کمتر از این عدد خواهد بود.
چالشهای ماینرها و آینده درآمد استخراج
هاوینگ شبکه بیت کوین برای امنیت و فعالیت مداوم آن اهمیت زیادی دارد، زیرا درآمد ماینرها که مسئول تضمین امنیت شبکه هستند، عمدتاً از بیت کوینهای جدید و کارمزد تراکنشها حاصل میشود. در حال حاضر، بخش عمدهای از درآمد ماینرها به واسطه سکههای جدید بهدست میآید؛ طوری که کارمزد تراکنشها بهعنوان بخشی کوچک از درآمد روزانه محسوب میشود.
این وابستگی بعد از هر هاوینگ نگرانکنندهتر خواهد شد. در سال ۲۰۲۸، ماینرها برای انجام همان کار تنها نصف پاداش قبلی را دریافت خواهند کرد. اگر قیمت بیت کوین افزایش یابد یا کارمزدها بالا بروند، صنعت استخراج بیت کوین ممکن است بتواند با این چالش مواجه شود. در غیر این صورت، اپراتورهای ناموفق ممکن است از بازار خارج شوند. در سال ۲۰۲۶، ماینرها با یک بازار کاهشی قیمت هش (Hashprice) روبرو خواهند شد و خروج بازیگران بزرگ به سمت زیرساختهای هوش مصنوعی (AI) نیز به افزایش فشارها کمک خواهد کرد.
امنیت شبکه و ارزش بیت کوین در بلندمدت
هش ریت (Hashrate) یا همان مجموع قدرت پردازش اختصاصیافته به استخراج بیت کوین، نخستین خط دفاعی برای امنیت شبکه میباشد. هرچه هش ریت افزایش یابد، حمله به شبکه هزینهبرتر و عملاً غیرممکنتر میشود. اما تضمینی برای پایداری این توان پردازشی عظیم وجود ندارد؛ زیرا استخراج بیت کوین دارای حاشیه سود پایین و نوسانات قابل توجه است. با افت درآمدها، دستگاههایی که کارایی کمتری دارند کنار گذاشته میشوند و برای حفظ سرعت تولید بلاک، سختی شبکه تنظیم میشود.
سوال مهم این است که آیا با کاهش یارانه بلاک، کارمزد تراکنشها میتوانند به منبع درآمدی ثابت برای ماینرها تبدیل شوند؟ برنامه عرضه منظم بیت کوین همواره یکی از جذابترین ویژگیهای آن برای سرمایهگذاران بوده است. با این حال، کمبود بهتنهایی نمیتواند قیمت را تعیین کند؛ عواملی چون پذیرش، قوانین، علاقه سرمایهگذاران، نقدینگی و وضعیت کلی اقتصاد نیز بر قیمت بیت کوین تأثیرگذار هستند. علاوه بر این، ۹۲۹ هزار بیت کوین باقیمانده برای استخراج، نشاندهنده در دسترس بودن برای خرید نیست، چرا که بخشی قابل توجه از بیت کوینهای استخراجشده به دلیل گمشدن کلیدهای خصوصی، بهطور دائمی از دست رفتهاند.
نظرات کاربران