محسن عنایتی، کارگردان برجسته سینمای کودک، با بیان چالش‌های خاصی که کودکان در زمان‌های بحرانی با آن مواجه هستند، بر اهمیت تولید محتوای مناسب برای این قشر تأکید کرد و به خبرنگار مهر گفت: امروزه کودکان و نوجوانان به طور چشم‌گیری به تلویزیون و فضای مجازی وابسته شده‌اند و به تبع آن، نیازشان به محتوای مناسب نیز فزونی یافته است.

عرضه انیمیشن‌های سریالی برای فضای مجازی و تلویزیون

او افزود: البته این نیاز در گروه‌های سنی متفاوت متفاوت است؛ کودکان کم‌سن‌وسال‌تر که هنوز به طور گسترده وارد فضای مجازی نشده‌اند، به نوع خاصی از محتوا نیاز دارند و برای نوجوانانی که بیشتر زمان خود را در بسترهای مجازی سپری می‌کنند، باید قالب‌های متنوع‌تری در نظر گرفت. در شرایطی که امکان تولید آثار بلند در زمان کوتاه فراهم نیست، بهتر است به سمت تولید فیلم‌های کوتاه و مجموعه‌های سریالی برویم. این آثار باید قابلیت انتشار در فضای مجازی را نیز داشته و در زمانی کوتاه به دست مخاطبان برسند. هوش مصنوعی می‌تواند در ساخت این آثار نقشی اساسی ایفا کند. نمونه‌هایی از این تولیدات را مشاهده کرده‌ایم و ما نیز آغاز به ساخت مجموعه‌ای از آثار کوتاه برای نشر در فضای مجازی کرده‌ایم. تولید و انتشار این آثار چه در بستر فضای مجازی و چه از طریق تلویزیون، می‌تواند در کوتاه‌مدت تأثیرات مثبتی بر کودکان و نوجوانان داشته و بخشی از نیازهای فرهنگی، آموزشی و سرگرمی آنها را در این دوران فراهم کند.

عنایتی یکی از ارکان اصلی سینمای کودک ایران را هویت مستقل آن، به‌ویژه در عرصه انیمیشن، برشمرد و خاطرنشان کرد: آثار ایرانی با وجود فاصله کیفی با برخی از تولیدات معتبر جهانی، توانسته‌اند به زبانی و هویتی آشکار دست یابند. خوشبختانه سینمای کودک به ویژه در حوزه انیمیشن امروز شرایط مساعدی را تجربه می‌کند. هرچند از لحاظ کیفیت فنی ممکن است هنوز با انیمیشن‌های آمریکایی، اروپایی یا ژاپنی فاصله داشته باشیم، اما خروجی این آثار دارای حس و حال متفاوتی است و مخاطب حس می‌کند که با آثاری رو به‌رو است که به فرهنگ و فضای خودمان نزدیک است.

تأکید بر هویت ایرانی و کنجکاوی مخاطب جهانی

او با اشاره به هویت آثار ایرانی تصریح کرد: این ویژگی را نمی‌توان صرفاً بومی بودن نامید، اما در نهایت این احساس به مخاطب منتقل می‌شود که اثر به فضاهای فرهنگی متفاوتی تعلق دارد. حتی اگر مخاطب یا فیلمسازی که خارج از ایران هست، این آثار را ببیند، به احتمال زیاد تفاوت آن را با دیگر تولیدات درک می‌کند و این سؤال برایش پیش می‌آید که سازندگان این آثار چه کسانی هستند. این وجه، آغازگر ارزشی است و امیدوارم در آینده، کیفیت فنی آثار نیز بیش از پیش ارتقاء پیدا کند.

کارگردان «رویاشهر» درباره موضوعاتی که می‌تواند امروز برای نوجوانان و کودکان جذاب باشد، گفت: من بر دو محور بسیار حساس متمرکز هستم، یکی مسئله هویت و شناخت ریشه‌های فرهنگی، تاریخی و تمدنی و دیگری آینده و دنیای پیش‌روی کودکان است. کودکان باید از گذشته خود آگاه باشند و در عین حال، درکی از آینده، فناوری‌های نوآورانه و جهانی مبتنی بر هوش مصنوعی پیدا کنند. اگر این دو موضوع در کنار هم قرار بگیرند، هم جذابیت بالایی برای مخاطب کودک و نوجوان ایجاد خواهد کرد و هم می‌تواند به نیازهای نسل امروزی پاسخ دهد.

وی توضیح داد: کودکان امروزی با فضای مجازی و فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی زندگی می‌کنند و این مفاهیم برای آنها کاملاً آشناست. به همین خاطر، سینمای کودک باید در حالی که هویت فرهنگی خود را حفظ می‌کند، از ظرفیت فناوری‌های نوین نیز بهره بگیرد و داستان‌هایی متناسب با دنیای امروز ارائه نماید.

عنایتی در ادامه با اشاره به تجارب خود در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان بر لزوم گسترش بخش‌های رقابتی این رویداد تأکید کرد و افزود: تنوع بیشتر در قالب‌های نمایشی می‌تواند به بهبود جشنواره و بالابردن مشارکت فیلمسازان کمک کند.

افزودن بخشی سریالی به جشنواره کودک

این کارگردان گفت: به نظر می‌رسد جشنواره پتانسیل بیشتری برای توسعه دارد و می‌توان بخش‌های متنوع‌تری به آن اضافه کرد یا برخی از بخش‌های فعلی را با دقت بیشتری دنبال کرد. در کنار فیلم‌های بلند، توجه به قالب‌هایی نظیر فیلم‌های کوتاه، مجموعه‌های سریالی و دیگر گونه‌های نوین تولید نیز می‌تواند دامنه آثار را گسترش دهد. فکر می‌کنم بخشی از آثار تولیدشده با بهره‌گیری از هوش مصنوعی تا حدودی در جشنواره مورد توجه واقع شده است، اما اگر این بخش‌ها تقویت و فرصت بیشتری برای دیده شدن آن‌ها فراهم شود، می‌توانند به یکی از جذاب‌ترین بخش‌های جشنواره تبدیل گردند.

وی افزود: امروزه بخش قابل‌توجهی از مخاطبان کودک و نوجوان در بسترم‌های دیجیتال حضور دارند. اگر جشنواره بخشی را برای آثار ایجاد شده برای فضای مجازی اختصاص دهد و از چنین آثاری حمایت کند، هم با نیازهای نسل جدید همگام خواهد بود و هم زمینه را برای حضور فیلمسازان جوان و ایده‌های نو فراهم می‌کند.

عنایتی در پایان درباره فعالیت‌های جدید خود گفت: در حال حاضر در حال تولید یک مینی‌سریال هستیم. این اثر شامل شش قسمت است که هر قسمت آن تقریباً ۲۰ دقیقه زمان دارد. در این پروژه نیز همان دغدغه‌ها که پیش‌تر به آن‌ها اشاره کردم، از جمله موضوع هویت، جایگاه نسل جدید و مسائل مرتبط با آینده، محور اصلی روایت را تشکیل می‌دهد. مالکیت این اثر در اختیار بخش خصوصی است و هنوز تصمیم نهایی درباره شیوه عرضه آن گرفته نشده است. امکان پخش از تلویزیون یا انتشار در شبکه نمایش خانگی وجود دارد و در این زمینه مذاکراتی انجام شده، اما نهایتاً حقوق مالکیت اثر متعلق به گروه تولید و بخش خصوصی خواهد بود.