این آزمایشگاه باستانی ۱۰ هزار ساله، توانایی‌های شگفت‌انگیز انسان‌های اولیه را آشکار کرد!

به نقل از هریتیج دیلی؛ باستان‌شناسان در نواحی شمال‌غرب روسیه به یک مکان پیش‌پنداشتی برخورد کرده‌اند که بیشتر شباهت به یک کارگاه باستانی دارد تا یک محل شکار. تعداد زیادی ابزار سنگی، قطعات ناقص و تکه‌های باقی‌مانده تراش سنگ نشان‌دهنده این است که مردمی که حدود ۱۰ هزار سال پیش در این ناحیه زندگی می‌کردند، فناوری ساخت ابزار بسیار پیشرفته‌تری نسبت به آنچه که تاکنون تصور می‌شد، داشته‌اند.

این مکان بر روی یک تراس شنی در کنار رود پرتنا در منطقه نووگورود واقع شده است؛ محلی که پس از عقب‌نشینی یخچال بزرگ والدای، گروه‌های انسانی عصر میان‌سنگی در آن استقرار یافتند و به طور مشهودی تبدیل به یکی از مراکز اساسی تولید ابزار و سلاح شدند.

پژوهشگران دانشگاه دولتی نووگورود تا کنون تنها حدود یک‌هشتم از مواد کشف‌شده را مورد بررسی قرار داده‌اند، اما با این حال تعدادی از یافته‌ها به مرز ۱۵ هزار قطعه رسیده است.

در میان این آثار، ابزارهای تمام شده و همچنین هسته‌های سنگی، قطعات نیمه‌کاره، تراشه‌های تراش و خرده‌سنگ‌هایی مشاهده می‌شود که در حین ساخت ابزار باقی مانده‌اند. این تنوع به باستان‌شناسان این امکان را می‌دهد تا تقریبا تمام مراحل تولید یک ابزار سنگی، از آماده‌سازی سنگ خام تا تولید نهایی آن را بازسازی کنند.

یکی از کشفیات قابل توجه در فصل جدید حفاری، هسته‌ای باریک و شبیه به مداد از سنگ چخماق قهوه‌ای مایل به قرمز است؛ سنگی که محققان آن را «چخماق شکلاتی» نام نهاده‌اند.

این هسته سطحی پر از شیارهای منظم دارد که در فرآیند جدا کردن تیغه‌های بسیار نازک به وجود آمده‌اند. به گفته محققان، صنعتگران دوره میان‌سنگی با استفاده از ابزارهایی از جنس استخوان و تحت کنترل فشار، این تیغه‌های فوق‌العاده نازک را از هسته خارج می‌کردند.

این تیغه‌های کوچک به طور مستقیم به کار نمی‌رفتند. بلکه درون شیارهای دسته‌های چوبی یا استخوانی جای می‌گرفتند و به ابزارهایی چندمنظوره مانند نیزه، چاقو و نیزه‌های ماهیگیری تبدیل می‌شدند.

نکته جالب در این روش این است که اگر یکی از تیغه‌ها دچار آسیب می‌شد، تنها همان بخش تعویض می‌شد و نیازی به بازسازی کل ابزار نبود؛ چهارچوبی که پژوهشگران آن را مشابه با سیستم‌های مدولار امروزی می‌دانند و بر این باورند که در صرفه‌جویی مواد ارزشمند مؤثر واقع می‌شد.

به عقیده گروه پژوهشی، این روش فقط به مهارت‌های دستی وابسته نبوده است. سازندگان باید از همان ابتدا مدلی برای شکل نهایی ابزار در ذهن داشته باشند و دقیقا بدانند که هر ضربه یا فشار باید در چه زاویه‌ای وارد شود تا تیغه‌ای با سایز مطلوب بدست آید.

پژوهشگران این فرآیند را «تراش کنترل‌شده» می‌نامند؛ متدیک که نشان‌دهنده برنامه‌ریزی و دقت فنی بالا در بین انسان‌های دوره میان‌سنگی بوده است.

در میان کشفیات، بخش بزرگی نیز یافت شده که احتمالا به تبر یا تیشه تبدیل می‌شد. در حال حاضر بیش از ۱۰ ابزار برش و چندین قطعه نیمه‌کاره شناسایی شده است.

با گرم‌تر شدن اقلیم و تغییر جنگل‌های تایگا به دشت‌های یخ‌زده، چنین ابزارهایی برای برش چوب، ساخت قایق، سرپناه و وسایل روزمره اهمیت به‌سزایی یافته بودند.

موقعیت این محوطه بی‌دلیل انتخاب نشده است. این کارگاه بر روی زمینی خشک و در دید رساتر به کنار رودخانه‌ای جریان‌دار واقع شده و علاوه بر دسترسی به منابع غذایی، فضایی مناسب برای سکونت درازمدت نیز فراهم می‌کرده است.

هم‌اکنون باستان‌شناسان در حال بررسی انبوهی از سنگ‌ها در برآمدگی مرکزی محوطه‌اند که ممکن است بقایای یک اجاق باستانی یا بخشی از محیط کارگاه اولیه باشد.

در صورت تحقق این فرضیه، توده بزرگی از سنگ‌های تراش‌خورده و ابزارهای نیمه‌تمام تنها بقایای یک سکونت‌گاه نخواهد بود؛ بلکه تصویری بی‌نظیر از محل استقرار انسان‌ها در طول ۱۰ هزار سال پیش، جایی که ابزارهای زندگی با دقتی شگفت‌انگیز طراحی، تولید و اصلاح می‌شدند، نمایان می‌کند.