انبارهای عظیم پر از رایانه که موتور محرک رونق هوش مصنوعی در آمریکا هستند، حالا از تقریباً هر نوع زیرساخت دیگری ــ حتی نیروگاههای هستهای ــ منفورتر شدهاند. شهرستانها و ایالتهای مختلف با سرعت در حال وضع مقررات محدودکننده برای آنها هستند و بعضی حتی بهدنبال ممنوعیت کامل ساخت دیتاسنترهای جدیدند.
در ماه ژوئیه، طرحی با عنوان قانون حمایت از پرداختکنندگان قبوض که هدفش محدود کردن اثر دیتاسنترها بر قیمت برق است، بهراحتی از مرحله بررسی کمیتهای مجلس نمایندگان عبور کرد.
دونالد ترامپ نیز ۳۱ اوت وارد این مناقشه شد؛ اقدامی که جمهوریخواهانی را که در انتخابات میاندورهای با رقابتهای نزدیکی روبهرو هستند، نگران کرد.
ترامپ هشدار داد مخالفان محلی دیتاسنترها اگر این «غاز طلایی» را از بین ببرند، در نهایت «عقبمانده و فقیر» خواهند شد.
واکنش منفی علیه دیتاسنترها حالا آرایشهای سنتی سیاسی را بههم ریخته، بر انتخابات پیش رو اثر گذاشته و شرکتهای فناوری و سرمایهگذاران را مضطرب کرده است. بااینحال هنوز مشخص نیست این مخالفتها واقعاً بتوانند سرعت حرکت عظیم صنعت هوش مصنوعی را کاهش دهند یا نه.
از حمایت کامل تا عقبنشینی سیاسی
برای درک سرعت تغییر فضای سیاسی پیرامون دیتاسنترها، کافی است به سه ایالت کاملاً متفاوت نگاه کنیم: تگزاس، ایلینوی و پنسیلوانیا.
در سال ۲۰۱۹، جی.بی. پریتزکر، فرماندار ایلینوی، قانونی دوحزبی را امضا کرد که برای ساخت دیتاسنترها مشوق مالی در نظر میگرفت.
او آن زمان گفته بود: «در دنیای امروز، دیتاسنترها به اندازه جادهها، قطارها و مدارس، بخش مهمی از زیرساخت ما هستند.»
در تگزاس، گرگ ابوت حتی تا همین سال گذشته افتخار میکرد که ایالتش «مرکز توسعه هوش مصنوعی» است.
جاش شاپیرو، فرماندار پنسیلوانیا، نیز دیدگاهی مشابه داشت و گفته بود: «ما همین حالا هم تمامقد وارد حوزه AI شدهایم.»
اما تنها چند ماه بعد، لحن سیاستمداران تغییر کرده است.
پریتزکر در ماه اوت گفت دیتاسنترها ممکن است باعث «افزایش قیمت برق، افزایش هزینه آب یا اقدامات زیستمحیطی نامناسب» شوند.
او در ماه ژوئن، بهطور یکجانبه بررسی درخواستهای جدید برای دریافت همان معافیتهای مالیاتی سال ۲۰۱۹ را متوقف کرده بود.
در تگزاس نیز ابوت به شرکتهای برق ایالت دستور داد تمام دیتاسنترهایی را که درخواست اتصال به شبکه دارند، مورد بررسی و ممیزی قرار دهند.
او هشدار داد این تأسیسات «ممکن است قابلیت اطمینان و ثبات شبکه برق تگزاس را به خطر بیندازند».
شاپیرو نیز در پنسیلوانیا قوانین را سختتر کرده و اختیار بیشتری به جوامع محلی داده تا پروژههای دیتاسنتری را رد کنند.
او حتی رقیب انتخاباتی خود را به دلیل حمایت از دیتاسنترها هدف قرار داده است؛ عبارتی که حالا در فضای سیاسی آمریکا بهتدریج بار منفی پیدا کرده است.
۷۱ درصد آمریکاییها مخالف دیتاسنترهای محلیاند
کمی بیش از یک سال پیش، بعضی نظرسنجیها نشان میداد اکثریت مردم آمریکا از ساخت دیتاسنتر در نزدیکی محل زندگی خود حمایت میکنند.
اما تا ماه مارس این وضعیت کاملاً تغییر کرد.
یک نظرسنجی گالوپ نشان داد ۷۱ درصد مردم با ساخت دیتاسنتر در منطقه خود مخالفاند.
نظرسنجیهای مؤسسه Annenberg نیز بین فوریه و ژوئن-ژوئیه از سقوط ۱۹ واحدی محبوبیت خالص دیتاسنترها خبر دادند.
در نظرسنجی مشترک اکونومیست و YouGov در پایان ماه اوت، میزان مخالفت به ۶۳ درصد رسید.
تقریباً در میان تمام گروههای رأیدهنده، دیتاسنترها بیشتر بهعنوان پدیدهای منفی برای کشور دیده میشوند.
شیکاگو؛ نمونهای از تغییر افکار عمومی
شیکاگو نمونه خوبی از این تغییر است.
خیلی پیش از رونق هوش مصنوعی، این شهر و حومه آن میزبان دهها دیتاسنتر بودند؛ چون شیکاگو در قلب زیرساخت اینترنت آمریکا قرار دارد و برق نسبتاً ارزانی در اختیار دارد.
تا همین اواخر، تقریباً هیچکس توجه چندانی به آنها نداشت.
اما حالا مخالفان با حضور گسترده در جلسات عمومی تلاش میکنند جلوی توسعه پروژههای جدید در سراسر ایالت را بگیرند.
در ماه اوت، صدها نفر برای مخالفت با پروژهای در جنوب شیکاگو تجمع کردند؛ جالب اینکه به گفته توسعهدهندگان، پروژه مورد بحث حتی دیتاسنتر هم نبود.
صدها ممنوعیت و تعلیق ساخت
در هشت ماه نخست امسال، شهرستانهای آمریکا ۴۰۹ طرح تعلیق، ممنوعیت یا محدودیت مشابه برای ساخت دیتاسنترها بررسی کردهاند.
این رقم تقریباً هفت برابر کل سال گذشته است.
در بیش از شش ایالت ــ از جمله تقریباً همه ایالتهای کلیدی در انتخابات میاندورهای ــ بیش از یکپنجم شهرستانها دستکم یک محدودیت علیه دیتاسنترها تصویب کردهاند.
تامی من، وکیل حوزه کاربری زمین در مؤسسه حقوقی Winstead در دالاس، میگوید: «از دید یک وکیل توسعه شهری، این یکی از دشوارترین موضوعاتی است که در تمام دوران کاریام با آن روبهرو شدهام.»
او اضافه میکند: «شدت احساساتی که پیرامون این پروژهها وجود دارد، چیزی است که قبلاً تجربه نکرده بودم.»
آیا چین پشت موج مخالفتهاست؟
برخی حامیان دیتاسنترها، قدرتهای خارجی را متهم کردهاند که به این موج مخالفت دامن میزنند.
ترامپ گفته بود: «چین نمیتواند از این وضعیت خوشحالتر باشد.»
OpenAI نیز در ماه ژوئن اعلام کرد یک شرکت چینی تصاویری تولید کرده که هدفشان کاهش حمایت عمومی از دیتاسنترها در آمریکا بوده است.
شبکه اجتماعی X نیز در ۲۷ اوت اعلام کرد یک شبکه بات چینی با حدود ۲۰۰ هزار حساب را شناسایی کرده که چنین محتواهایی را منتشر میکرده است.
اما شواهد نشان میدهد این تلاشها تأثیر چندانی نداشتهاند.
OpenAI خود نتیجه گرفته بود که این فعالیتها «تعامل قابل مشاهده اندک یا تقریباً هیچ تعاملی» در میان کاربران آمریکایی ایجاد نکردهاند.
دلیل اصلی مخالفت چیست؟
دلیل خشم عمومی بسیار سادهتر است.
آمریکاییها نسبت به هوش مصنوعی بدبیناند، به شرکتهای سازنده آن اعتماد کمی دارند و نگراناند این فناوری باعث از بین رفتن مشاغل شود.
اما تقریباً تمام نظرسنجیها نشان میدهند آنچه مردم را بیشتر درباره دیتاسنترها نگران میکند، اثرات محلی آنهاست؛ یا حداقل تصویری که مردم از این اثرات دارند.
در یک نظرسنجی اخیر فاکسنیوز، ۷۵ درصد پاسخدهندگان گفتند نگرانیهایی مانند مصرف برق، قبض آب و افزایش ترافیک دلیل اصلی مخالفت آنها با ساخت دیتاسنتر در منطقهشان است.
فقط ۱۱ درصد مستقیماً خود هوش مصنوعی را دلیل مخالفت اعلام کردند.
آیا نگرانی درباره مصرف آب اغراقآمیز است؟
بسیاری از نگرانیها درباره مصرف منابع احتمالاً بیش از حد بزرگ جلوه داده شدهاند.
گوگل میگوید دیتاسنترها و دفاتر این شرکت در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰.۹ میلیارد گالن، معادل ۴۱ میلیارد لیتر آب مصرف کردهاند.
این شرکت میگوید چنین حجمی تقریباً برابر میزان آبی است که سالانه برای آبیاری ۷۳ زمین گلف در جنوبغرب آمریکا استفاده میشود.
آمازون نیز اعلام کرده دیتاسنترهای جهانیاش سال گذشته ۲.۵ میلیارد گالن آب مصرف کردهاند؛ رقمی که با وجود افزایش تعداد تأسیسات، ۲ درصد کمتر از سال ۲۰۲۴ بوده است.
در سال ۲۰۲۳، آبیاری محصولات کشاورزی در آمریکا ۷۴ برابر دیتاسنترها آب مصرف کرده است؛ حتی اگر آبی که برای تولید برق مصرفی دیتاسنترها استفاده میشود نیز در محاسبه قرار گیرد.
برق؛ نگرانی جدیتر دیتاسنترها
موضوع برق اما متفاوت است.
آزمایشگاه ملی لارنس برکلی، یک مرکز تحقیقاتی تحت حمایت دولت فدرال، برآورد میکند دیتاسنترها در سال ۲۰۲۳ حدود ۴.۴ درصد برق آمریکا را مصرف کردهاند.
این سهم ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به ۹.۵ تا ۱۵.۳ درصد برسد.
اثر این مصرف بر قبض خانوارها هنوز مشخص نیست.
قیمت عمدهفروشی برق در حال افزایش است و این موضوع ممکن است در نهایت روی مصرفکنندگان اثر بگذارد.
اما مؤسسه Electric Power Research Institute برآورد کرده رشد دیتاسنترها در فاصله ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ حتی باعث شده متوسط قیمت برق حدود ۶ درصد کاهش یابد؛ زیرا هزینههای ثابت شبکه بین تعداد بیشتری از مصرفکنندگان تقسیم شده است.
در هفتههای اخیر، سه شرکت بزرگ برق Georgia Power، Pacific Gas & Electric و Indiana Michigan Power نیز دیتاسنترها را عاملی برای کاهش قبوض برق معرفی کردهاند.
همزمان، ۳۰ ایالت تعرفههای ویژهای برای «مصرفکنندگان بسیار بزرگ» تصویب یا پیشنهاد کردهاند تا مشتریانی مانند دیتاسنترها هزینه توسعه زیرساختهای لازم را خودشان پرداخت کنند.
آیا میتوان نظر مردم را عوض کرد؟
پرسش مهم این است که آیا افکار عمومی هنوز قابل تغییر است یا نه.
یک نظرسنجی Echelon Insights در ماه جاری نشان داد مخالفت با دیتاسنترها میتواند تنها با اشاره به یک مزیت احتمالی تغییر کند؛ مثلاً کاهش مالیات بر املاک یا افزایش بودجه مدارس.
پاتریک روفینی، نظرسنج جمهوریخواه و مدیر Echelon، میگوید: «رأیدهندگان حاضرند درباره دیتاسنترها معامله کنند.»
به نظر میرسد آنها حتی به مشوق مالی مستقیم هم واکنش مثبت نشان میدهند.
نظرسنجی دیگری از دانشگاه ویرجینیا نشان داد بیشتر مردم حاضرند در ازای دریافت چند هزار دلار از ساخت دیتاسنتر در منطقه خود حمایت کنند.
میانه مبلغی که افراد حاضر بودند در ازای آن موافقت کنند، ۱۰ هزار دلار بود.
اگر قرار باشد به تمام ساکنان یک شهرستان متوسط آمریکا چنین مبلغی پرداخت شود، هزینه کل حدود ۲۴۰ میلیون دلار خواهد بود؛ رقمی که برای صنعت فناوری چندان بزرگ محسوب نمیشود.
شرکتهای فناوری همین حالا هم در حال ارائه انواع کمکها و مزایا به جوامع محلی هستند.
این موضوع تا انتخابات ۲۰۲۸ ادامه دارد
بااینحال، نشانه چندانی از کاهش مخالفتها دیده نمیشود.
دارل وست از مؤسسه بروکینگز میگوید: «در سال ۲۰۲۸ هم دوباره شاهد همین وضعیت خواهیم بود.»
به گفته او، فرماندارانی که امسال از این مسئله عبور کنند، دو سال دیگر هنگام انتخابات مجدد مجبور خواهند شد با آن روبهرو شوند.
اتحادیههای کارگری در برابر دموکراتها
سیاست پیرامون دیتاسنترها از جنبههای دیگری نیز غیرمعمول شده است.
برای مثال، این مخالفتها ممکن است برای دموکراتهای ایلینوی دردسرساز باشد؛ جایی که اتحادیههای کارگری نفوذ زیادی دارند.
بسیاری از اتحادیهها از حامیان جدی دیتاسنترها هستند.
پس از تصمیم پریتزکر در ماه ژوئن، گروهی از رهبران اتحادیهها بیانیهای بسیار انتقادی منتشر کردند.
آنها هشدار دادند این تصمیم «میلیاردها دلار سرمایهگذاری و هزاران شغل اتحادیهای را به ایالتهای ایندیانا، کنتاکی و اوهایو خواهد فرستاد».
تیم گیلولی، یکی از مقامهای محلی اتحادیهها، حتی صریحتر میگوید:
«این دیتاسنترها ساخته خواهند شد! پس بگذارید همینجا ساخته شوند. مزایای مالیاتی آنها عظیم است، شغلهای ساختمانی پردرآمد ایجاد میکنند و بعد از راهاندازی هم شغلهای خوبی برای اداره دیتاسنتر به وجود میآورند.»
هزینه ساخت دیتاسنترها بالاتر میرود
افزایش مخالفت عمومی در عمل سرعت صنعت را کاهش داده است.
معافیتهای مالیات فروش برای تراشههای رایانهای ــ که یکی از بزرگترین هزینههای ساخت دیتاسنتر هستند ــ هنوز در بیشتر ایالتها از جمله تگزاس برقرار است.
اما در ایالتهایی مانند آریزونا و اوهایو متوقف شده و در پنسیلوانیا به شرایط خاصی وابسته شده است.
این موضوع، همراه با هزینههایی که شرکتها برای جلب رضایت جوامع محلی پرداخت میکنند، ناگزیر هزینه ساخت دیتاسنترهای جدید را افزایش خواهد داد.
بااینحال، تعداد محدودی از ایالتها همچنان سهم بسیار بزرگی از صنعت دارند.
تگزاس بهتنهایی دیتاسنترهای بیشتری در حال ساخت دارد تا مجموع جورجیا، آریزونا و پنسیلوانیا.
دیتاسنترها به ایالتهای موافق مهاجرت میکنند؟
ممکن است سرمایهگذاری در دیتاسنترها صرفاً به ایالتهایی منتقل شود که قوانین آسانتری دارند.
جک پینتر، تحلیلگر انرژی در شرکت مشاورهای Capstone، میگوید:
«به اندازه کافی جوامعی وجود خواهند داشت که حاضر باشند در ازای درآمد مالیاتی و سایر مزایا با دیتاسنترها همکاری کنند و در نهایت این پروژهها جایی برای خود پیدا خواهند کرد.»
و همانطور که ترامپ گفته است:
«بگذارید داده حکومت کند.»
تیتر پیشنهادی جذاب
چرا آمریکاییها از دیتاسنترها متنفر شدهاند؟
گزینه خبریتر:
شورش علیه دیتاسنترها؛ هوش مصنوعی به مسئله انتخاباتی آمریکا تبدیل شد
یا:
دیتاسنترها زیر آتش؛ هزینه پنهان رونق هوش مصنوعی در آمریکا
متا دیسکریپشن سئو
مخالفت با دیتاسنترهای هوش مصنوعی در آمریکا بهسرعت افزایش یافته است؛ نگرانی درباره برق، آب و هزینههای محلی حالا این صنعت را به یکی از مسائل مهم انتخابات میاندورهای تبدیل کرده است.
نظرات کاربران