یک رسانه آمریکایی با انتشار گزارشی به این نکته اشاره کرد که اختلالات عمیق در کشتیرانی در تنگه هرمز، نقاط ضعف بندر جبلعلی را نمایان کرده است. این بندر در طی بیش از چهل سال، نقشی کلیدی در تبدیل دبی از یک مرکز تجاری محلی به یکی از کانونهای مهم تجارت جهانی ایفا کرده است.
به نقل از فایننشال تایمز، عدم ثبات مداوم در کشتیرانی در خلیج فارس و سناریوی «یک بار باز شده و یک بار مختل شده» در مسیرهای دریایی، یک تهدید جدی برای اقتصاد دبی به وجود آورده است.
«ایریک هوپر»، مدیر ارشد شرکت مشاوره دریایی درووری و رئیس پیشین DP World، با تأکید بر اهمیت جبلعلی برای اقتصاد دبی، این وضعیت را به عنوان یک «خطر جدی» برای این امارت توصیف کرد. او اظهار داشت که بندر جبلعلی نقش محوری در توسعه دبی و شکلگیری الگوی اقتصادی این شهر ایفا کرده است.
این بندر که مفهوم آن در دهه ۱۹۷۰ و در دوران حکومت شیخ راشد بن سعید آل مکتوم مطرح شد، با افتتاح منطقه آزاد تجاری در سال ۱۹۸۵ به یک مؤلفه اساسی مدل اقتصادی دبی تبدیل گردید. این منطقه هم اکنون میزبان تقریباً ۱۲ هزار شرکت است.
فایننشال تایمز گزارش میدهد که مجموع فعالیتهای بندر جبلعلی و منطقه آزاد تجاری اطراف آن، بین یکپنجم تا یکچهارم از تولید ناخالص داخلی دبی را شکل میدهند. همچنین در سال گذشته، بندر مذکور حدود ۳۰ درصد از درآمدهای DP World را به خود اختصاص داد.
با آغاز جنگ، فعالیتهای بندر دچار افت شدید شد. طبق این گزارش، حجم جابهجایی کانتینرها در هفتههای ابتدایی درگیری بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته و از آن زمان تا به حال هنوز به سطح قبلی بازنگشته است.
تردد کشتیها از تنگه هرمز نیز به طرز قابل توجهی پایینتر از سطح قبل از جنگ قرار دارد. براساس دادههای شرکت کشتیرانی کلارکسونز، در هفته منتهی به ۲۸ اوت، میانگین عبور کشتیها به حدود ۱۷ فروند در روز رسید، در حالی که در قبل از جنگ این رقم حدود ۱۳۵ فروند در روز بود.
دبی در تلاش است تا با بررسی مسیرهای جانبی، وابستگی خود به تنگه هرمز را کاهش دهد. DP World در نظر دارد دو پایانه جدید در فجیره، در سواحل دریای عمان ایجاد کند؛ پروژهای که میتواند بخشی از ظرفیت از دست رفته جبلعلی را جبران کند.
با این حال، فایننشال تایمز به نقل از کارشناسان صنعت لجستیک اشاره میکند که فراهم کردن جایگزینی برای جبلعلی کار آسانی نیست؛ چرا که اهمیت این بندر فراتر از ظرفیت آن است و شبکهای وسیع از شرکتها، زیرساختهای حمل و نقل، منطقههای آزاد و ارتباطات هوایی و دریایی در اطراف آن شکل گرفته است.
همچنین، کارشناسان هشدار دادهاند که اختلال پایدار در فعالیتهای جبلعلی ممکن است بیشتر از یک مشکل برای صنعت کشتیرانی باشد و الگوی اقتصادی دبی را تحت تأثیر قرار دهد؛ مدلی که بر پایه تجارت، حمل و نقل و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی استوار است.
جیم کرین، پژوهشگر در حوزه مطالعات انرژی خاورمیانه در دانشگاه رایس، نیز به اهمیت جبلعلی برای اقتصاد دبی اشاره کرده و گفت: «بدون وجود جبلعلی، دبی به شکلی که امروز میشناسیم، وجود نداشت.»
نظرات کاربران