کشفی حیرت‌آور در غارهای ایرلند؛ نشانه‌هایی از ماموت‌ها و شکارچیان دوره یخبندان به دست آمد

به گزارش هریتیج دیلی؛ محققان در جنوب غربی ایرلند موفق به شناسایی مجموعه‌ای از نقاشی‌ها و حکاکی‌های غاری شده‌اند که شاید یکی از مهم‌ترین کشفیات باستان شناسی در سال‌های اخیر به شمار آید. این آثار که قدمتی بالغ بر ۱۵ هزار سال دارند، می‌توانند تاریخ ورود بشر به ایرلند را تا تقریباً پنج هزار سال به عقب ببرند و دیدگاه جدیدی در مورد مهاجرت انسان‌ها در پایان عصر یخبندان ارائه دهند.

تیم بین‌المللی پروژه «پل گمشده»، پس از بررسی هشت غار، تصاویری از ماموت، گوزن، خطوط حکاکی شده، نقاشی‌های با رنگ‌های اخرایی و زغالی و حتی رد انگشت انسان‌ها روی رس نرم غارها را ثبت کردند. پژوهشگران بر این عقیده‌اند که این یافته‌ها با دوره‌ای مرتبط است که سطح آب دریا به طور قابل توجهی پایین‌تر بوده و میان ولز و ایرلند ارتباط خشکی وجود داشته است.

تا به امروز، قدیمی‌ترین شواهد معتبر از حضور انسان در ایرلند به حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ سال پیش تعلق داشت. کشف اخیر این بازه زمانی را حداقل تا ۱۵ هزار سال پیش به عقب می‌برد و نشان می‌دهد که گروه‌های شکارچی و گردآورنده ممکن است هزاران سال زودتر از آنچه که تصور می‌شد، به این جزیره وارد شده‌اند.

محققان به مدت سال‌ها گمان می‌کردند که عدم شواهد باستانی به معنای عدم حضور انسان نیست و مشکل به مکان‌های جست‌وجو باز می گردد. این فرضیه آن‌ها را سوق داد تا به بررسی غارهایی بپردازند که پیش‌تر چندان توجهی به آن‌ها نشده بود.

تقریباً ۱۵ هزار سال پیش، در دوران عصر یخبندان، سرزمین‌های شمال‌غرب اروپا تحت تأثیر یخچال‌های بزرگ قرار داشتند و آب دریاها ده‌ها متر پایین‌تر از وضعیت کنونی بود. در این شرایط، نمای منطقه به طور کلی متفاوت به نظر می‌رسید.

محققان بر این باورند که در آن زمان، بین منطقه پمبروکشایر در جنوب ولز و قسمت‌هایی از جنوب‌شرق ایرلند، نوار وسیعی از خشکی وجود داشت. این مسیر حدود ۷۶ کیلومتر طول داشت و بجای دریای امروزی، شامل علفزارها، دشت‌های باز و پوشش گیاهی مقاوم در برابر سرما می‌شد.

این محیط به عنوان زیستگاه حیوانات بزرگ همچون اسب‌های وحشی، ماموت‌ها، گاومیش‌های کوهان‌دار و گوزن‌های شمالی عمل می کرد؛ حیواناتی که شکارچیان عصر یخبندان معمولاً به دنبال مسیرهای مهاجرت آن‌ها می‌رفتند.

زندگی گروه‌های شکارچی و گردآورنده به حرکات فصلی حیوانات وابسته بود. این گروه‌ها برای یافتن غذا، آب و سرپناه به طور مداوم جابه‌جا می‌شدند که این امر احتمال عبور آن‌ها از پلی زمینی میان ولز و ایرلند را افزایش می‌دهد.

جورج نش، باستان‌شناس دانشگاه لیورپول و هماهنگ‌کننده پروژه «پل گمشده»، بر این باور است که این مسیر برای انسان‌های آن زمان موقعیتی طبیعی برای گسترش قلمرو شکار بود؛ فرصتی که طرد آن آسان نبود.

محققان این پروژه به‌جای جست‌وجوی اتفاقی صده‌ها غار، از هوش مصنوعی و مدل‌سازی رایانه‌ای یاری جستند. آن‌ها در ابتدا مشخصات غارهای باستانی در جنوب ولز را ثبت کردند و سپس این داده‌ها را در اختیار الگوریتمی قرار دادند که بتواند نقاط مشابهی را در ایرلند شناسایی کند.

این الگوریتم در نهایت ۲۸ غار امیدوارکننده را در جنوب‌غرب ایرلند شناسایی نموده و تیم تحقیقاتی پس از بازدید میدانی از این مکان‌ها، در هشت غار آثار هنری پیشاتاریخی را کشف کرد.

محققان جزئیات دقیق این غارها را فاش نکرده‌اند، چرا که نگران آسیب‌های ناشی از حضور گردشگران، حفاری‌های غیرقانونی و تخریب آثار هنری هستند.

کشف جدید تنها به خطوط ساده حکاکی شده محدود نمی‌شود. پژوهشگران آثار متنوعی از هنر را ثبت کرده‌اند که هر کدام نمایانگر گوشه‌هایی از زندگی انسان‌های آن زمان هستند.

بسیاری از این نقش‌ها را هنرمندان باستانی به‌طور مستقیم بر دیواره‌های آهکی حک کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر با بهره‌گیری از رنگ طبیعی سرخ یا زغال چوب ایجاد شده‌اند. همچنین در نقاطی از غار، انسان‌ها با انگشتان خود خطوطی بر روی گل نرم ترسیم کرده‌اند که امروزه به آن‌ها «فلوتینگ» می‌گویند.

این رد انگشت‌ها ممکن است در زمان شکل‌گیری‌شان دربردارنده‌ی جنبه هنری نباشند، اما امروزه به عنوان ملموس‌ترین دلایل حضور بشر در این غارها شناخته می‌شوند.

در بین آثار کشف‌شده، دو تصویر به‌ویژه توجه محققان را جلب نموده است؛ یکی بخشی از بدن گوزن و دیگری تصویر شبه‌ماموتی را به تصویر می‌کشد.

اگر تاریخ‌گذاری این آثار تأیید گردد، آن‌ها به همراه چند نمونه نادر از هنر غاری در شمال‌غرب اروپا قرار خواهند گرفت و نیر اطلاعات ارزشمندی در خصوص بیان نمادین انسان‌ها در پایان عصر یخبندان به ما خواهند داد.

دلیل دیگری که پژوهشگران بر رابطه میان ولز و ایرلند تأکید می‌کنند، تاریخچه تقریباً دیرینه سکونت انسان در جنوب ولز است. شواهدی نشان می‌دهند که انسان‌های مدرن در حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار سال پیش در این ناحیه سکونت داشته‌اند.

غارهای شبه‌جزیره گوئر در ولز به عنوان یکی از مهم‌ترین محوطه‌های پیشاتاریخی بریتانیای کبیر شناخته می‌شوند. این غارها علاوه بر نشان‌هایی از سکونت انسان، نمونه‌هایی از نقاشی‌های ابتدایی و هنر غاری را نیز در خود جای داده‌اند.

پژوهشگران بر این گمانند که سنت هنری مشاهده شده در غارهای ایرلند ممکن است ادامه‌ی روندی باشد که ابتدا در ولز شکل گرفته و بعدها با گروه‌های انسانی به سمت غرب گسترش یافته است.

دوران یخبندان شرایطی سخت را برای زندگی فراهم می‌آورد. دمای هوای بیرون گاهی به شدت کاهش می‌یافت، در حالی که فضای داخلی غارها دمای پایدار تری داشت و انسان‌ها می‌توانستند با روشن کردن آتش نزدیک ورودی و استفاده از پوست حیوانات، محیطی قابل تحمل برای زندگی ایجاد کنند.

این ویژگی باعث شد تا غارهای مناسب ارزش فراوانی پیدا کنند. با افزایش سکنه و گسترش شبکه‌های خانوادگی، رقابت‌ها برای دسترسی به پناهگاه‌ها نیز افزایش یافت و گروه‌های انسانی به جست‌وجوی سرزمین‌های تازه پرداختند.

محققان بر این عقیده‌اند که هشت غار کشف شده تنها بخشی کوچک از یک داستان عظیم‌تر هستند. اگر واقعاً انسان‌ها از ولز به ایرلند راه یافته باشند، لازم است که آثار دیگری نیز در مسیر حرکت آن‌ها موجود باشد.

هم‌اکنون، محققان شهرستان‌هایی نظیر وکسفورد، واترفورد و کورک را به عنوان مهم‌ترین مناطق برای آینده کاوش‌ها در نظر گرفته‌اند و چشم انتظارند که محوطه‌های تاریخی بیشتری را در این نواحی پیدا کنند.

اگر بررسی‌های بعدی و تاریخ‌گذاری دقیق، قدمت ۱۵ هزار ساله این آثار را تأیید نمایند، این کشف نه تنها تاریخ سکونت انسان در ایرلند را چند هزار سال عقب می‌برد، بلکه نیز فصل جدیدی از مهاجرت انسان در پایان عصر یخبندان را روشن می‌سازد؛ دوره‌ای که مردم در پی گله‌های حیوانات از منطقه‌ای عبور کردند که بعدها به زیر آب‌های دریای ایرلند رفت.