طبق گزارشات ارائه‌شده از خبرآنلاین، کوسه‌های سرچکشی چیزی در حدود ۲۰ میلیون سال است که در اقیانوس‌ها زندگی می‌کنند و در این دوران، شکل خاص سر آنها به یکی از بارزترین ویژگی‌های تکاملی در میان انواع کوسه‌ها تبدیل گشته است. این موضوع با همکاری پروفسور استیون کجیورا، زیست‌شناس از دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، توسط IFLScience مورد بررسی قرار گرفته است.

چگونگی مزیت سر پهن در شکار

یکی از ویژگی‌های کلیدی این سر، ایجاد دامنه‌ای وسیع‌تر برای جست‌وجو است. چشم‌های کوسه سرچکشی به طور متقارن در دو طرف سر آن قرار دارند که امکان ایجاد میدانی وسیع‌تر برای دید را فراهم می‌آورد و به آن نسبت به کوسه‌های با پوزه باریک، برتری می‌دهد.

تحقیقات صورت‌گرفته بر روی گونه‌های مختلف کوسه سرچکشی نشان دهنده آن است که این کوسه‌ها قادرند میدان دید دوچشمی بسیار وسیع‌تری نسبت به برخی از انواع کوسه‌های پوزه‌باریک داشته باشند. این قابلیت هنگام شناسایی و تعقیب طعمه از اهمیت بالایی برخوردار است.

در عین حال، چشم‌ها تنها بخش حائز اهمیت در این فرآیند نیستند.

کوسه سرچکشی چگونه طعمه را پیدا می‌کند؟

این کوسه‌ها توانایی شناسایی میدان‌های الکتریکی بسیار ضعیف تولیدشده توسط فعالیت موجودات زنده را دارند. این قابلیت به واسطه گیرنده‌های حسی خاصی به نام آمپول‌های لورنزینی امکان‌پذیر است.

این گیرنده‌ها در نواحی مختلف سر کوسه قرار گرفته‌اند. ساختار پهن‌تر سر کوسه سرچکشی فضای بیشتری را برای توزیع این گیرنده‌ها فراهم می‌کند و در نتیجه، این جانور نیز می‌تواند بخش وسیع‌تری از آب اطرافش را برای شناسایی سیگنال‌های الکتریکی مربوط به طعمه جست‌وجو کند. تحقیقات انجام‌شده توسط کجیورا نشان می‌دهد که این شکل سر لزوماً حساسیت بیشتری به میدان‌های الکتریکی ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند محدوده جست‌وجوی جانبی را افزایش دهد.

این تفاوت قابل توجه است. کوسه سرچکشی لزوماً حس الکتریکی قوی‌تری ندارد، اما گیرنده‌هایش را بر روی سطح وسیع‌تری توزیع کرده است.

آیا سر این کوسه مشابه بال هواپیما عمل می‌کند؟

برای مدتی یکی از نظریه‌ها این بود که ساختار گسترده سر کوسه سرچکشی به مانند یک بال زیر آب عمل می‌کند و به این موجود در حرکت یاری می‌رساند. اما پژوهش‌های تجربی نتایج پیچیده‌تری را به تصویر کشیده‌اند.

این تحقیقات نشان می‌دهند که کوسه‌های سرچکشی می‌توانند هنگام چرخش، مانورهای تندتری را انجام دهند. با این حال، شکل سر آنها به‌صورت دقیق مشابه یک بال یا سکان عمل نمی‌کند. انعطاف‌پذیری بیشتر در بدن و ویژگی‌های هیدرودینامیکی سر در این تغییر مسیرها نقش دارند و به این کوسه اجازه می‌دهند تا با سرعت بالا به‌راحتی مسیر خود را تغییر دهد.

در نهایت، سر چکش‌مانند کوسه سرچکشی احتمالا به عنوان یک ویژگی تک‌منظوره نیست. این ساختار در طی میلیون‌ها سال توانسته است مجموعه‌ای از مزیت‌های حسی و حرکتی را برای جانور فراهم آورد.

در پایان، آنچه در ابتدا به عنوان یکی از عجیب‌ترین شوخی‌های طبیعت به نظر می‌رسید، در واقع نمونه‌ای از سازگاری پیچیده با زندگی در اقیانوس است. شکل سر کوسه سرچکشی تنها برای ایجاد تفاوت در این موجود تکامل نیافته است، بلکه این شکل خاص به کوسه کمک می‌کند تا محیط اطرافش را به طور مؤثرتری جست‌وجو کند، نشانه‌های طعمه را تشخیص دهد و در حین شکار به‌سرعت تغییر مسیر دهد.

۵۸۵۸