طبق اعلامیه رسمی سازمان فضایی فدرال روسیه، روس‌کاسموس، برنامه‌های بزرگ‌مقدار این کشور در جهت تقویت زیرساخت‌های فضایی به نتایج مثبتی دست یافته است. این پیشرفت‌ها نه‌تنها قدرت‌های روسیه را در حوزه رصد زمین و ناوبری تقویت می‌کند، بلکه سهم و نقش این کشور را در عرصه رقابت‌های فضایی جهانی به وضوح نمایان‌تر می‌سازد. توسعه چشمگیر سیستم‌های ماهواره‌ای، به بسیاری از کاربردهای اقتصادی، علمی و نظامی پاسخ می‌دهد و افق‌های روشنی را برای صنعت فضایی این کشور به ارمغان می‌آورد.

گسترش قابل توجه ناوگان ماهواره‌ای روسیه

دیمیتری باکانوف، رئیس سازمان روس‌کاسموس، اخیراً در نشستی با نخست وزیر میخائیل میشوستین خبری از رسیدن ناوگان ماهواره‌ای روسیه به مرز ۴۰۰ فضاپیما داد. این عدد نشان‌دهنده یک پیشرفت چشمگیر است، چرا که در سال ۲۰۲۶ تقریباً ۶۰ ماهواره جدید به این تعداد افزوده شده است. این اطلاعات از طریق سرویس مطبوعاتی دولت روسیه منتشر شد و جزییات فعالیت‌های اخیر این سازمان دولتی فضایی را ارائه کرد.

باکانوف همچنین اشاره کرد که دو ماهواره رصد زمین با کارکرد اپتیک-الکترونیک که توسط بخش خصوصی ساخته شده‌اند، در ماه اکتبر از پایگاه فضایی وستوچنی به فضا پرتاب خواهند شد. او تأکید کرد که این ناوگان جدید قابلیت تصویربرداری از سطح زمین را در هر زمان از شبانه‌روز فراهم می‌کند. البته دولت روسیه اطلاعاتی درباره نام شرکت‌های سازنده این ماهواره‌ها یا مشخصات فنی آن‌ها منتشر نکرده است.

دستاوردهای کلیدی در زمینه ناوبری و پرتابگرها

در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶، روس‌کاسموس موفقیت‌های قابل توجهی را جشن گرفت. یکی از مهم‌ترین این موفقیت‌ها، پرتاب یک ماهواره هواشناسی است که داده‌های ارزشمندی در خصوص پوشش ابر و شرایط جوی ارائه می‌دهد. در همین راستا، برنامه بهبود سیستم ناوبری ماهواره‌ای گلوناس (GLONASS)، که معادل روسی GPS است، ادامه دارد. روس‌کاسموس اعلام کرده که دقت ناوبری این سیستم تا سال ۲۰۲۷ از ۸ متر به ۲٫۸ متر افزایش خواهد یافت.

از جمله دستیابی‌های بارز، نخستین پرتاب موشک سایوز-۵ در تاریخ ۳۰ آوریل بوده است. این پرتابگر متوسط که از پایگاه فضایی بایکونور به مدار پرتاب شده، دارای قوی‌ترین موتور مایع‌سوز جهان به نام RD-171MV است. موتور RD-171MV، که توسط NPO Energomash ساخته شده، در سطح دریا حدود ۷۴۰ تن نیروی رانش تولید می‌کند و قادر به حمل ۱۸.۵ تن بار به مدار پایین زمین (LEO) است.

این پرتاب بخشی از پروژه مشترک روسیه و قزاقستان به نام بایتریک بوده و اولین پرواز در سری پرتاب‌های آزمایشی برای نسل جدید این موشک به شمار می‌رود. همچنین روس‌کاسموس اعلام کرد که در این دوره، دقیق‌ترین نقشه پرتو ایکس از کیهان را تاکنون تهیه کرده است، هرچند اطلاعات بیشتری در خصوص ابزارها یا تحلیل‌های مرتبط با این ادعا به اشتراک گذاشته نشده است.

رقابت در اوج اینترنت ماهواره‌ای با پروژه «راسوت»

رشد ناوگان ماهواره‌ای روسیه در سال جاری همزمان با تلاش‌های درازمدت برای ایجاد یک سامانه اینترنت پهن‌باند داخلی به نام Rassvet که به‌دنبال رقابت با استارلینک متعلق به اسپیس‌ایکس است، پیش می‌رود. در حال حاضر این پروژه در مقیاس کوچکی فعالیت می‌کند؛ تا سپتامبر ۲۰۲۶، حدود ۳۲ ماهواره سریالی از آن به فضا پرتاب شده‌اند، درحالی‌که هدف بلندمدت این پروژه، مستقر کردن بیش از ۹۰۰ ماهواره تا سال ۲۰۳۵ می‌باشد. روس‌کاسموس مشخص نکرده که آیا ۴۰۰ ماهواره اعلام‌شده شامل فضاپیماهای پروژه راسوت یا ماهواره‌های نظامی روسیه است یا خیر، چرا که این سازمان در بیانیه‌های خود، ماهواره‌های نظامی را به‌طور جداگانه لیست نمی‌کند.

سازمان فضایی روسیه