تینا مزدکی_دوگونه جدید از حلزونها با نامهای Cochlostoma komarnica و Cochlostoma dobrido شناسایی شدهاند و این یافتهها نشان میدهد که هنوز در قاره اروپا جانورانی وجود دارند که برای علم ناشناخته ماندهاند.
- این دو گونه جدید حلزون در مناطق کوهستانی مونتهنگرو شناسایی شدهاند.
- طول پوسته این حلزونها تقریباً ۶ میلیمتر است.
- پوستهی آنها به شکل مخروطی بوده و در بستر سنگهای آهکی زندگی میکنند.
- این حلزونها از جلبکها و گلسنگها تغذیه میکنند.
- درcontrary به بسیاری از حلزونهای خشکی، چشمان آنها در دو سمت سر قرار دارد.
- در انتهای بدن آنها یک صفحهی دایرهای وجود دارد که میتواند دهانهی پوسته را شبیه به یک در بپوشاند.
- یکی از این گونهها در عرصهای به نام دره کومارنیتسا کشف شده است؛ مکانی که با خطر احداث یک سد و مخزن تأمین انرژی برقآبی مواجه است.
حلزونهایی که دارای بارهایی بر پیکر خود هستند
این دو گونه جدید به گروه Cochlostoma تعلق دارند و پوستههایی به فرم مخروطی با طول تقریبی ۶ میلیمتر دارند. زیستگاه این موجودات صخرههای آهکی در مناطق کوهستانی بوده و جلبکها و گلسنگها به عنوان تغذیه آنها محسوب میشوند.
اما ویژگی منحصربهفرد آنها در ساختار بدنیشان نمایان است. در حالیکه در بسیاری از حلزونها، چشمان در نوک شاخکها قرار دارند، در این حلزونها چشمان در دو طرف سر قرار گرفتهاند.
خصوصیت جالبتر، صفحهای دایرهایشکل است که به انتهای بدن متصل است. این صفحه زمانی که حلزون به داخل پوسته خود عقبنشینی میکند، دهانهی آن را میبندد و به عنوان حفاظی برای بدن جانور عمل میکند.
چگونه این گونههای جدید یافت شدند؟
این دو گونه در خلال یک سری از اکتشافات علمی انجام شده در مونتهنگرو مورد شناسایی قرار گرفتند. این سفرها از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ با همکاری Taxon Expeditions، بنیاد غیرانتفاعی Taxon Foundation و انجمن بومشناسان مونتهنگرو اجرا شد.
در این پروژهها، پژوهشگران، دانشمندان شهروند، دانشجویان محلی و فعالان محیط زیست در بررسی تنوع زیستی پارک ملی دورمیتور و دره کومارنیتسا مشارکت کردند.
حلزونها در چند نقطه از مناطق کوهستانی و دشوار عبور مشاهده شدند، اما در ابتدا مشخص نبود که این موجودات به گونههایی ناشناخته تعلق دارند.
پس از انجام بررسیهای جامعتر، مشخص شد که هویت آنها به عنوان دو گونه جدید برای علم جا افتاده است. پژوهشگران این موجودات را مورد تشریح قرار داده و در آزمایشگاههای میدانی تحت ارزیابی ژنتیکی قرار دادند. نتایج نشان داد که این دو گروه به دو گونه جدید تعلق دارند.
ریشه نامگذاری دو حلزون از کجا آمده است؟
نامگذاری این دو گونه به محلی که در آن کشف شدهاند، مرتبط است. نام Cochlostoma dobrido از فلات Dobri Do در میان قلههای پارک ملی دورمیتور برگرفته شده است.
نوع دیگر، یعنی Cochlostoma komarnica، نامش را از دره کومارنیتسا که یک دره طبیعی و زیبا در جنوب دورمیتور است، گرفته است و در حال حاضر تحت حفاظت کامل نیست.
این نامها از طریق رأیگیری میان اعضای تیم در محل برگزاری سفر علمی انتخاب شدند.
گونههای ناشناخته در اروپا هنوز کشف میشوند
معرفی این دو حلزون کوچک، یک نکته اساسی در مورد شناخت تنوع زیستی اروپا را به نمایش میگذارد. این موضوع که تقریباً تمام گونههای جانوری یک قاره بهطور کامل شناسایی شدهاند، با چنین کشفهایی مورد چالش قرار میگیرد.
ژووانا دوکیچ، زیستشناس انجمن بومشناسان مونتهنگرو و یکی از نویسندگان این مطالعه، اذعان میدارد که درهها، کوهها و تنگههای این منطقه از بالکان تنوع زیستی بینظیری دارند که همچنان بهخوبی بررسی نشده و ممکن است گونههای دیگری در انتظار شناسایی باشند.
یکی از شرکتکنندگان در این سفرهای علمی دربارهی این واقعیت که هنوز امکان کشف گونههای جدید جانوری در اروپا وجود دارد، ابراز شگفتی کرده است.
خطر بلای جان زیستگاه یکی از حلزونهای جدید کشف شده
کشف Cochlostoma komarnica اهمیت دیگری نیز دارد، زیرا این گونه در دره کومارنیتسا یافته شده، منطقهای که با چالشهای تغییر اساسی زیستگاه مواجه است.
برنامهریزی برای احداث یک نیروگاه برقآبی و مخزن مرتبط میتواند نواحی از این دره را تحت تأثیر قرار دهد. فعالان محیط زیست و پژوهشگران ابراز نگرانی کردهاند که این تغییر میتواند به زیستگاه گونههای جانوری و گیاهی در این منطقه آسیب بزند؛ بهویژه در شرایطی که هنوز تنوع زیستی این ناحیه بهطور کامل شناسایی نشده است.
انجمن بومشناسان مونتهنگرو خواستار قرار گرفتن دره کومارنیتسا در فهرست میراث جهانی یونسکو در دورمیتور و لغو طرح نیروگاه برقآبی شده است.
کشف یک گونه جدید، فراتر از یافتن یک جانور تازه است
داستان این دو حلزون به خوبی نشان میدهد که یافتن یک گونه جدید میتواند از ثبت یک نام تازه در فهرست جانوران فراتر برود. وقتی گونهای برای نخستین بار شناسایی میشود، ممکن است پیبردن به این موضوع که زیستگاه آن در معرض تغییر یا نابودی است، از اهمیت بالایی برخوردار باشد.
در ارتباط با Cochlostoma komarnica، پژوهشگران هنوز مشغول مستندسازی تنوع زیستی منطقه هستند و در عین حال نگرانیهایی درباره آینده زیستگاه این گونه مطرح گردیده است. این موضوع در واقع باعث شده که دره کومارنیتسا به یکی از نواحی کلیدی برای پژوهشهای تنوع زیستی در این بخش از بالکان تبدیل شود.
منبع: Sciencedaily
۲۲۷۳۲۳
نظرات کاربران