علیرضا محجوب امروز ۵ شهریورماه، در مراسم افتتاح فاز اول نیروگاه خورشیدی که در مرکز آموزش علمی کاربردی خانه کارگر مشهد برگزار گردید، با اشاره به طرح احداث پارکینگ با سقف خورشیدی بیان کرد: ایده بهرهبرداری دوگانه از فضاهای شهری جهت ساخت پارکینگ و تولید برق از انرژی خورشیدی، الگویی است که میتواند مورد توجه شهرداری، شورای شهر و حتی سطح ملی قرار گیرد.
وی ادامه داد: در این طرح از پنلهای خورشیدی دوطرفه استفاده شده که قادر به جذب انرژی از پرتوهای مستقیم خورشید و همچنین نورهای منعکسشده از سطح زیرین هستند؛ بنابراین روشنایی کف سازه از اهمیت بالایی برخوردار است و به همین دلیل انتخاب مصالح مقاوم در برابر شرایط جوی و در عین حال روشن در رنگ میتواند به بهبود کارایی این نیروگاهها کمک کند.
دبیرکل خانه کارگر خراسان رضوی با اشاره به خاص بودن این پروژه تاکید کرد: این نیروگاه به لحاظ طراحی از ویژگیهای منحصر به فردی بهرهمند است و با توجه به قرارگیری سیستمهای تولید برق بر روی سقف پارکینگ، بدون نیاز به برخی هزینههای معمولی که در احداث نیروگاههای زمینی وجود دارد، عملیاتی شده است. در نیروگاههای زمینی، مخصوصاً در زمینهای شیبدار، استفاده از سازهها و پایههای ویژه میتواند به هزینهها افزوده کند، اما در این طرح، عملاً فضایی برای پارکینگ ایجاد شده که در عین حال کارایی نیروگاه خورشیدی را نیز دارد.
وی همچنین بیان داشت که ظرفیتهای پشتبامها نیز میتواند به منظور توسعه انرژی خورشیدی مورد استفاده قرار گیرد و گفت: این پروژه نشاندهنده این است که میتوان از فضاهای موجود به شکلی اقتصادی برای تولید انرژی استفاده کرد. انرژی تولید شده باید منجر به درآمدزایی شود که در بعضی موارد ممکن است از درآمد حاصل از استفاده معمولی از آن فضا فراتر رود.
دبیرکل خانه کارگر خراسان رضوی به طول عمر مفید تجهیزات نیروگاههای خورشیدی اشاره کرد و گفت: پنلهای به کار رفته در این پروژه برای حدود ۲۵ سال ضمانت دارند و این موضوع نشانگر ماندگاری و توجیه اقتصادی اینگونه طرحهاست.
محجوب بر اهمیت پیشرفت تکنولوژی در حوزه انرژی تاکید و خاطرنشان کرد: توسعه نیروگاههای خورشیدی نباید صرفاً به تولید انرژی محدود شود و ذخیرهسازی انرژی نیز باید بهطور همزمان مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تولید انرژی خورشیدی عمدتاً در طول روز انجام میشود و برای بهرهبرداری از این انرژی در ساعات شب به ظرفیتهای مناسب ذخیرهسازی نیاز است. مقوله انرژی و منابع ذخیرهشده روزبهروز به اهمیت بالایی درمیآید و باید از هماکنون برای ذخیره برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر برنامهریزی شود.
دبیرکل خانه کارگر خراسان رضوی با اشاره به اینکه ماشینهای برقی در آینده میتوانند بخشی از این سیستم ذخیرهسازی باشند، اضافه کرد: خودروها در زمان توقف میتوانند انرژی حاصل از خورشید را جذب کنند و با نگاهی جامعتر، پارکینگها میتوانند نه تنها به عنوان محل توقف خودرو، بلکه به محل تولید و ذخیره انرژی نیز تبدیل شوند.
محجوب به تحولات گذر از سوختهای فسیلی به انرژیهای پاک پرداخته و گفت: آلودگی ناشی از مصرف سوختهای فسیلی و خصوصاً کثیفی ناشی از خودروها از چالشهای جدی است که بشر در تلاش برای کنترل آن به سوی برق و انرژیهای پاک روی آورده است. توسعه انرژی خورشیدی باید بهگونهای باشد که نه فقط تولید انرژی برق افزایش یابد، بلکه امکان ذخیره و مصرف بهینه آن نیز فراهم شود.
دبیرکل خانه کارگر در ادامه سخنانش به ضروری بودن پیوند فناوری با دانشگاه و توسعه پایدار اشاره کرد و گفت: توسعه تنها به معنای افزایش ظرفیتها نیست، بلکه عنصر پایداری اهمیت بیشتری دارد و برای دستیابی به توسعه پایدار، فناوری و دانش باید در فرآیند توسعه بهگونهای عملیاتی وارد شوند.
محجوب با تأکید بر نقش مهم دانشگاهها در این راستا افزود: باید شرایطی فراهم گردد تا طرحهای فناورانه بتوانند از مرحله تحقیق و توسعه فراتر رفته و به اجرا و تولید برسند. توسعه فناوری زمانی تأثیرگذار خواهد بود که بتواند بهطور گسترده در جامعه به کار گرفته شوند.
وی با ذکر تجربه برخی کشورهای پرجمعیت در عرصه توسعه فناوری اظهار داشت: جمعیت و فناوری نزدیکی مستقیمی با ترقی کشورها دارند و کشورهای پرجمعیت توانستهاند با اتکا بر نیروی انسانی و فناوری، موقعیت اقتصادی خود را بهبود دهند. برای رسیدن به توسعه پایدار، لازم است مابین جمعیت، فناوری، ثروت و پیشرفت اقتصادی ارتباط برقرار کنیم و توانمندیهای انسانی و علمی کشور را به سمت تولید و توسعه هدایت نماییم.
توسعه نیروگاههای خورشیدی باید با رویکرد اقتصادی و ذخیرهسازی انرژی دنبال شود
سپس سیدیحیی عظیمی -رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی- اظهار کرد: امروز روزی مهم برای دانشگاه جامع علمی کاربردی کشور و بهخصوص مراکز علمی کاربردی خانه کارگر است، چرا که نخستین مرکز علمی کاربردی ایران، پروژه بهرهبرداری از انرژی خورشیدی را افتتاح میکند و امیدواریم با همکاری مسئولین، تحولی مثبت در این حوزه به وقوع بپیوندد.
وی ادامه داد: این رویداد برای نزدیک به ۲۵ تا ۲۶ مرکز علمی کاربردی خانه کارگر در سرتاسر کشور اهمیت فراوانی دارد و مرکز خراسان رضوی نخستین مجموعه در این شبکه است که چنین پروژهای را اجرایی مینماید. همچنین در خراسان بزرگ، سرمایهگذاریهای قابل توجهی در این راستا صورت گرفته است.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی به ضرورت نگاه استراتژیک اشاره کرد و گفت: ممکن است برخی از افراد از منظر اقتصادی در مورد توجیهپذیری این پروژهها حرف بزنند، اما در رأس خانه کارگر یک دیدگاه استراتژیک وجود دارد و با یک افق بلندمدت، موضوع سرمایهگذاری در زیرساختهای کشور و تقویت زیرساختهای انرژی دنبال میشود.
وی بر ضرورت توجه به انرژیهای تجدیدپذیر تأکید کرده و گفت: برخی اشخاص استفاده از انرژی خورشیدی را از نظر اقتصادی غیرقابل توجیه میدانند، اما زمانی که بیندیشیم که یک مسأله را از منظر استراتژیک مورد ارزیابی قرار دهیم، روشن میشود که اهمیت آن چقدر است.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی تصریح کرد: موضوع انرژی خورشیدی همچنین در برنامه هفتم توسعه گنجانده شده و قوانین متنوعی در مورد انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد که از سرمایهگذاری در این حوزه حمایت میکند؛ از جمله خرید تضمینی انرژی، ارائه تسهیلات و حمایتهای مختلف برای توسعه این نوع سرمایهگذاریها.
عظیمی به اهمیت سرمایهگذاری در زیرساختها اشاره کرد و گفت: اگر برنامههای توسعه کشورهای مختلف را بررسی کنیم، یکی از تفاوتهای اصلی بین کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه و عقبمانده، میزان توجه و تعهد آنها به پژوهش، تحقیق و توسعه و سرمایهگذاری در زیرساختهاست.
وی همچنین در مورد برنامه هفتم توسعه کشور ابراز کرد: برنامه هفتم توسعه کشور از سال ۱۴۰۳ آغاز میشود و تا سال ۱۴۰۷ ادامه خواهد داشت و در این برنامه نیز توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مورد تأکید قرار گرفته است. طبق پیشبینیها، سهم قابل توجهی از ظرفیت مقرر شده در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر باید تا سالهای پایانی برنامه تحقق یابد. توسعه این سرمایهگذاریها در حوزه انرژی خورشیدی میتواند به کاهش قابل توجهی در انتشار دیاکسید کربن در کشور منجر شود و به حدود ۶ میلیون تن از انتشار کربن در چرخه خدماتی کشور کاهش خواهد یافت.
عظیمی با اشاره به وضعیت تولید برق در کشور بیان کرد: در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد برق تولیدی کشور از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود که به شدت وابسته به سوخت گاز هستند. بنابراین از یکسو با ناترازی در گاز مواجه هستیم و از سوی دیگر در عرضه و تقاضای انرژی نیز ناترازی وجود دارد.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی به چالشهای زیستمحیطی کنونی اشاره کرد و گفت: امروزه با سه چالش اساسی روبرو هستیم؛ اولی تغییر اقلیم است. باید بررسی کنیم که کشور ما در این زمینه چه موقعیتی دارد و چگونه میتواند همگام با کشورهای توسعهیافته حرکت کند. چالش دومی از دست رفتن تنوع زیستی است و باید ببینیم که در شرایط کاهش تنوع زیستی در جهان، چه رویکردی باید اتخاذ کنیم تا همگام با روندهای جهانی جلو برویم. چالش سومی نیز مربوط به آلودگیها و پسماندهاست که باید تدابیری برای مدیریت آنان اتخاذ نماییم.
وی بر این نکته تأکید کرد که: مجموعه این مسائل ما را به مفهوم توسعه پایدار میرساند. توسعه پایدار صرفاً یک هدف نیست، بلکه به معنای نوعی برنامهریزی مستمر به سمت پایداری است. بنابراین رویکرد کلان و سیاستگذاری باید به سمت ایجاد پایداری هدایت شود.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی گفت: در این مسیر باید توسعه پایدار را با تمام مؤلفهها مورد توجه قرار دهیم و مشخص کنیم چگونه و کدام مکان باید سرمایهگذاری کنیم تا نسل کنونی بتوانند از آن بهره ببرند، بدون این که این استفاده به نسلهای آینده آسیب بزند و حقوق آنها نادیده گرفته شود. سرمایهگذاری خانه کارگر در حوزه انرژی خورشیدی نیز باید در همین راستا تعبیر گردد؛ یعنی سرمایهگذاری در مسیری که علاوه بر مسائل اقتصادی، به زیرساختهای کشور، توجه به محیط زیست و نیازهای نسلهای آینده نیز بهطور همزمان مدنظر قرار گیرد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد: آموزش مهارتی باید به نیازهای بازار کار پاسخ دهد
در ادامه محمدجواد حسینزاده سلجوقی -رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد- اظهار کرد: دانشگاه علمی کاربردی به عنوان مؤسسهای که در زمینههای مهارتی فعالیت دارد، باید در حوزههای پژوهش، نوآوری و صلاحیت حرفهای نیز مطابق با مأموریت خود ایفای نقش کند و در این زمینه ظرفیتهای بسیار خوبی برای فعالیت وجود دارد.
وی بر اهمیت ارتباط دانشگاه با دیگر بخشهای جامعه تأکید کرد و افزود: دانشگاه نمیتواند در صورت عدم برقراری ارتباط مؤثر با بخشهای غیردانشگاهی موفق عمل کند. خانه کارگر از زمان تأسیس یکی از شرکای اصلی دانشگاه علمی کاربردی بوده و به دلیل جامعه وسیعی که تحت پوشش خود دارد، بهویژه در خراسان رضوی، ظرفیت ویژهای برای همکاری دارد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد گفت: خراسان رضوی به دلیل ظرفیتهای زیاد در بخشهای کشاورزی و خدماتی میتواند نقش مهمی در گسترش آموزشهای مهارتی ایفا کند. در حال حاضر بزرگترین مرکز از نظر تعداد دانشجویان در این مجموعه قرار دارد و انتظارات متقابلی بین دانشگاه و خانه کارگر وجود دارد.
حسینزاده سلجوقی ادامه داد: خانه کارگر میتواند در شناسایی نیازهای مهارتی کارگران و تشکلهای کارگری به بهبود فرایند کمک کند، چراکه در بدنه جامعه کارگری قرار دارد و به نیازهای آن آگاهی کافی دارد. ترویج آموزشهای کاربردی در خانوادههای کارگران و جامعه کارگری نیز میتواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
وی به موضوع بهرهوری نیروی انسانی اشاره و گفت: یکی از مسائل در برنامههای توسعه کشور، رشد اقتصادی و دستیابی به بهرهوری ۸ درصدی است و در این بین، بهرهوری نیروی انسانی یکی از مهمترین شاخصها در افزایش تولید و بهرهوری جامعه به حساب میآید. آموزشهای مهارتی میتواند در ارتقای بهرهوری نیروی انسانی تأثیر بسزایی داشته باشد.
حسینزاده سلجوقی همچنین به ظرفیتهای خانه کارگر اشاره کرد و بیان داشت: این ظرفیتها به خصوص در زمینه ارائه آموزشهای ضمن خدمت به کارکنان از اهمیت زیادی برخوردار است. دورههای آموزشی موردنیاز شاغلان باید پاسخگوی نیازهای جدید بازار کار باشد و لازم نیست فقط بر آموزشهای بلندمدت متمرکز شویم. به خاطر ارتباط خانه کارگر با اصناف، تشکلها و گروههای مختلف و نیازهای جدید در بازار کار، توسعه دورههای کوتاهمدت در بخشهای جدید میتواند بسیار مفید باشد.
بیشترین آمار بیکاری مربوط به فارغالتحصیلان دانشگاهی است
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد با اشاره به وضعیت اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی گفت: بالاترین آمار بیکاری مربوط به فارغالتحصیلان دانشگاهی است که طبق آخرین آمار مطرح شده، این مقدار ۴۲ درصد است. این وضعیت نشان میدهد که حتی در حوزه آموزش عالی نیز با نوعی عدم توازن مواجهیم. همانطور که کشور در عرصه انرژی به ناترازی دچار است، آموزش عالی نیز با همین ناترازی دست و پنجه نرم میکند؛ یعنی افراد بااستعداد وارد دانشگاه میشوند و تحصیلات عالیه میبینند، اما در نهایت نتایج مطلوبی بهدست نمیآید.
وی همچنین به آمار موجود در اتاق بازرگانی اشاره کرد و گفت: طبق گزارشی از سوی اتاق بازرگانی، بیش از ۶۵ درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی در مشاغل غیرتخصصی مشغول به کار هستند. بدین ترتیب، ناترازی در آموزش عالی را میتوان از دو منظر بررسی کرد؛ اولاً بسیاری از فارغالتحصیلان نمیتوانند شغف خود را به دست آورند و Secondly, many of them are not employed in the fields they have been educated for.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد تصریح کرد: یکی از مأموریتهای دانشگاه علمی کاربردی شناسایی فرصتهای شغلی، توانمندسازی افراد و یاری به اشتغال است. خوشبختانه بیش از ۸۰ درصد فارغالتحصیلان این دانشگاه وارد بازار کار میشوند و در این زمینه وضعیتی مساعد وجود دارد. دانشگاه علمی کاربردی همچنین میتواند خدمات آموزشی به فارغالتحصیلان دانشگاههای دیگر ارائه نماید و این خدمات میتواند در قالب دورههای تکمیلی و آموزشهای ضمن خدمت به شکلی باشد که افراد را برای ورود هرچه بهتر به بازار کار آماده نماید.
وی از توسعه آموزش عالی در کشور نیز گفت: سیل رشد و گسترش آموزش عالی در کشور قابل مشاهده است، اما در برخی مناطق هنوز نیازمند توسعه این بخش هستیم. یکی از ظرفیتهای مهم خانه کارگر جمهوری اسلامی ایران این است که به ظرفیتهای محلی توجه میکند.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی اظهار کرد: استانهایی همچون خراسان رضوی و برخی شهرستانهای آن دارای استعدادهای بسیار بالایی هستند و از نظر جمعیتی و ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و منطقهای، برخی از این شهرها قابلیتهایی برابر با چند استان دارند. بر این اساس، توسعه آموزش باید متناسب با ظرفیتهای واقعی مناطق پیگیری شود.
حسینزاده سلجوقی افزود: خانه کارگر جمهوری اسلامی ایران میتواند به عنوان یک واسط و تنظیمکننده تقاضا از بخشهای مختلف اقتصادی عمل کند؛ یعنی یک نظام سفارشی آموزشی شکل بگیرد که در آن نیازهای مهارتی از سوی بخشهای اقتصادی شناسایی و اعلام شود و دانشگاه نیز برای پاسخگویی به این نیازها از آمادگی لازم برخوردار باشد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی دیگری از حوزههایی که قابلیت توسعه دارد را صلاحیت حرفهای و ارزیابی مهارتها دانست و گفت: خانه کارگر در این زمینه میتواند فعالیت بیشتری را به عهده گیرد و ظرفیت لازم برای انجام این اقدامات و کمک به توسعه نظام ارزیابی مهارتها را در اختیار دارد.
نیروگاه خورشیدی سالانه مانع از انتشار ۲۰۰ تن دیاکسیدکربن میشود
بعد از آن آزاده تقوی -مدیر پروژه نیروگاه خورشیدی- اظهار کرد: یکی از شاخصهای اصلی در حوزه انرژی، ضریب انتشار است و در ایران به ازای تولید هر کیلووات ساعت برق، حدود ۴۶۲ گرم دیاکسیدکربن تولید میشود. بنا بر این، سازه خورشیدی احداثشده میتواند در طول یک سال، از انتشار حدود ۲۰۰ تن دیاکسیدکربن جلوگیری نماید.
وی ادامه داد: این سطح از تأثیر زیستمحیطی تقریباً معادل تأثیر ۳۶۰۰ اصله درخت شهری بر محیط زیست اطراف است، اما کارایی این سازه تنها به کاهش آلایندهها محدود نمیشود. اگر فردی دلار خریداری کند، ممکن است ارزش آن در طول زمان بالاتر برود ولی این سرمایه بهتنهایی برای او درآمد به ارمغان نمیآورد؛ در حالی که این سازه علاوه بر حفظ ارزش سرمایه، بهصورت ماهانه از طریق فروش برق به شرکت توزیع، برای مالک درآمدزایی ایجاد میکند.
مدیر پروژه نیروگاه خورشیدی با بیان اینکه میزان درآمد این نیروگاه ثابت نیست، افزود: میزان تولید برق به عواملی چون زاویه تابش، روزنامه سال و وضعیت آب و هوا بستگی دارد، اما این نیروگاه در یک بازه نسبتاً مشخص بایستی برای مالک درآمد ایجاد کند. بنابراین این سازه به طور همزمان چندین نقش را ایفا میکند؛ تولید انرژی، ایجاد درآمد برای مالک و کمک به پاکسازی محیط زیست. به عبارتی، این سازه از نظر اثرگذاری زیستمحیطی میتواند معادل عملکرد ۳۶۰۰ اصله درخت شهری باشد.
تقوی ادامه داد: این پروژه به دلیل اینکه به عنوان یک سازه پارکینگ و در یک فضای پرتردد شهری ساخته شده، در معرض دید دانشجویان و مراجعهکنندگان قرار دارد. روزانه چند صد دانشجو در این مکان حاضر میشوند و تعداد بسیاری نیز به عنوان مهمان به این محل وارد میشوند؛ در نتیجه، این سازه علاوه بر کارکرد انرژی، میتواند به نوعی کلاس درس، ابزار آموزشی و الگوی آشنایی با انرژیهای تجدیدپذیر تبدیل گردد.
وی درباره جزئیات فنی پروژه توضیح داد: سطح اشغال این پروژه ۲۵۰۰ متر مربع است که از این مقدار، ۱۲۵۰ متر مربع به فضای پارکینگ اختصاص یافته و در آن ۱۰۰ پارکینگ مفید پیشبینی شده است. میزان تولید برق نیروگاه در روز حدود ۲۵۵ برابر یک واحد مبنا است و با محاسبات انجامشده، این پروژه میتواند حدود ۱۲۰۰ کیلووات ساعت برق تولید کند که با در نظر گرفتن تولید سالانه و طول عمر نیروگاه، در تمامی دوره بهرهبرداری انرژی قابل توجهی تولید میگردد.
تقوی درباره طول عمر مفید تجهیزات نیروگاه گفت: طول عمر مفید این تجهیزات حدود ۲۵ سال است، اما نیروگاه میتواند به مدت ۳۰ سال به ارائه خدمت ادامه دهد. در پنج سال اول، سرمایهگذاری انجامشده بازگشت خواهد داشت و پس از آن، درآمد ناشی از تولید برق در قالب سود خالص قابل استفاده خواهد بود.
وی به ظرفیت بالای ایران در زمینه انرژی خورشیدی اشاره و بیان کرد: ایران یکی از کشورهایی است که از نظر تابش خورشیدی در سطح خوبی قرار دارد. میزان تابش خورشید در آلمان تقریباً نصف ایران است، اما این کشور بالاتر از ایران در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی فعالیت گستردهای دارد.
مدیر پروژه نیروگاه خورشیدی ادامه داد: اگر آلمان بخواهد به اندازه این نیروگاه انرژی تولید کند، به دلیل تابش کمتر خورشید باید دو برابر ایران پنلهای خورشیدی نصب کرده و زمین بیشتری نیز در اختیار داشته باشد؛ با این حال، این کشور در توسعه انرژی خورشیدی بسیار پیشرفتهتر از ایران است که نشاندهنده توجه بیشتر به ضرورت بهرهگیری از این نوع انرژی است.
تقوی خاطرنشان کرد: در این پروژه از ۳۲۰ پنل خورشیدی استفاده شده و اجرای آن به لحاظ اقتصادی، زیستمحیطی و بهرهوری، اقدامی قابلتوجه به شمار میآید. پیادهسازی این پروژه حرکتی است که هم از منظر اقتصادی و محیط زیستی و هم از نظر بازدهی فوائد قابل توجهی را به همراه دارد.
انتهای پیام
نظرات کاربران