فرارو- با توجه روزافزون نسبت به سبک زندگی سالم و اهمیت نوشیدن آب، سوال از وضعیت نوشیدنی‌های محبوب مانند چای در ترکیب آب مصرفی روزانه، به یکی از موضوعات کلیدی میان متخصیصین حوزه سلامت و تغذیه تبدیل شده است.

به گزارش فرارو به نقل از ریل سیمپل، چه بخواهید در پایان یک روز آرام، یک فنجان چای داغ بنوشید و چه در روزهای گرم تابستان به یک لیوان آیس‌تی خنک پناه ببرید، به وضوح می‌توان گفت که چای به عنوان یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌ها در سطح جهانی مطرح است.

این محبوبیت دلایلی فراتر از آنچه به نظر می‌رسد دارد؛ این نوشیدنی خوش‌طعم و آسان برای تهیه، علاوه بر دسترسی آسان، شامل ویژگی‌های درمانی، آنتی‌اکسیدان‌ها و مزایای زیادی برای بهبود سلامت کلی انسان می‌باشد.

با این حال، همواره یک سوال اصلی در ذهن مصرف‌کنندگان وجود داشته است: آیا چای قادر است به اندازه آب در هیدراته نگه داشتن بافت‌های بدن و رفع تشنگی مؤثر باشد؟ پژوهش‌ها و نقطه‌نظرهای جدید کارشناسان تغذیه در این زمینه، پاسخ‌ها و پیشنهادات معتبری را ارائه کرده‌اند که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

آیا توانایی آبرسانی چای معادل آب است؟

اِیمی شپیرو، متخصص رسمی تغذیه، بر این موضوع تأکید دارد که چای به‌طور تقریبی به اندازه آب، می‌تواند فرایند آبرسانی به بدن را انجام دهد و تنها در تعداد کمی از موارد می‌توان استثنائاتی را در این مورد مشاهده کرد. شپیرو معتقد است که این تصور قدیمی که چای کافئین‌دار باعث خروج آب از بدن و در نتیجه کم‌آبی می‌شود، متکی بر پژوهش‌های قدیمی و ناقص است.

واقعیت فیزیولوژیک این است که بیش از ۹۹ درصد ترکیب چای از آب تشکیل شده است. اثر ادرارآوری کم‌قدرتی که به کافئین نسبت داده می‌شود، به قدری جزئی است که هرگز نخواهد توانست حجم قابل توجه مایع وارد شده به بدن را خنثی کند یا تعادل مایعات بدن را مختل سازد.

بنابراین، مگر در شرایطی که فرد مقادیر بسیار زیادی از چای‌هایی با کافئین بسیار بالا را مصرف کند، چای تقریباً همان کارکرد آب خالص را در روند آبرسانی به بدن خواهد داشت. همچنین باید در نظر داشت که تأثیر چای بر میزان آبرسانی، بستگی به سطح کافئین آن دارد و نوشیدنی‌های فاقد کافئین یا با کافئین کم، توانایی بالاتری در آبرسانی دارند.

در بین انواع مختلف، چای سیاه بیشترین میزان کافئین طبیعی را داراست که بطور میانگین به ۴۰ تا ۷۰ میلی‌گرم در هر فنجان می‌رسد. چای سبز و چای سفید دارای کافئین کمتری هستند و معمولاً بین ۲۰ تا ۴۵ میلی‌گرم کافئین در هر فنجان دارند. در مقابل، دمنوش‌های گیاهی به طور طبیعی کافئینی ندارند.

بنابراین هر چه میزان کافئین کمتر باشد، کارایی مایع در هیدراته کردن بهتر خواهد بود، اگرچه این تفاوت از نظر بالینی به مقدار بسیار ناچیز است.

آیا چای می‌تواند بخشی از نیاز روزانه به آب باشد؟

شپیرو به‌صراحت تأکید می‌کند که چای می‌تواند به‌عنوان بخشی از سهم مایعات روزانه بدن در نظر گرفته شود. از منظر علم تغذیه مدرن، می‌توان تمامی مایعات سالمی که به بدن وارد می‌شوند، از جمله چای، قهوه کم‌کافئین و حتی رطوبت طبیعی موجود در میوه‌ها و سبزیجات را در شمار نیاز روزانه به آب محسوب کرد.

با این حال، یک استثنا مهم وجود دارد: چای‌های صنعتی و نوشیدنی‌های آماده که حاوی مقادیر زیادی شکر و شربت‌های فرآوری شده هستند. به اعتقاد این متخصص، این نوع محصولات بیشتر به‌عنوان دسر یا میان‌وعده‌ای شیرین در نظر گرفته می‌شوند و باید مصرف آن‌ها برای حفظ تعادل قند خون به شدت محدود گردد.

نکات کلیدی قبل از افزایش مصرف چای در رژیم غذایی

پیش از اینکه تصمیم به افزایش مصرف چای بگیرید، توجه به سه نکته اساسی حیاتی است:

۱. مدیریت مجموع کافئین دریافتی روزانه: واکنش بدن افراد نسبت به کافئین و سرعت متابولیسم آن متفاوت است. با وجود این، توصیه کارشناسان بر این است که مقدار کلی کافئین دریافتی از تمام منابع در روز نباید به بیش از ۴۰۰ میلی‌گرم برسد تا از بروز تپش قلب، اضطراب و اختلالات خواب جلوگیری نماید.

۲. آگاهی از افزودنی‌های پنهان: مسئله بعدی که نیازمند توجه است، موادی است که به لیوان خود اضافه می‌کنید؛ از شکر، نبات و عسل تا شیر و خامه‌های طعم‌دار صنعتی. برخی چای‌های سرد و پودرهای ترکیبی ممکن است به اندازه نوشیدنی‌های گازدار حاوی شکر باشند.

بهترین شیوه، تهیه چای طبیعی در منزل و پرهیز از شیرین‌کننده‌ها است. اگر از خامه‌های گیاهی یا لبنی استفاده می‌کنید، مراقب حجم انباشته‌شده آن‌ها باشید، زیرا این افزودنی‌ها به‌طور ناخواسته کالری‌های اضافی و قند قابل توجهی به خون وارد می‌کنند.

۳. زمان‌بندی مصرف برای افراد کم‌خون و گیاه‌خواران: ترکیبات شیمیایی به نام تانن که در عصاره چای وجود دارند، می‌تواند با ذرات آهن ترکیب شده و جذب آهن غیرHEME (آهن منبع گیاهی) را کاهش دهد. به همین دلیل، افراد مبتلا به کم‌خونی و گیاه‌خواران باید از نوشیدن چای در حین وعده‌های غذایی خودداری کرده و مصرف آن را به زمانی پس از غذا موکول نمایند.

در نهایت، با اینکه چای به‌عنوان یک گزینه بسیار سالم و غنی برای تأمین مایعات بدن شناخته می‌شود، نباید آن را به‌عنوان جایگزینی کامل برای آب سالم و تازه در نظر گرفت؛ نوشیدن منظم آب تصفیه‌شده همواره به‌عنوان یک اصل بنیادین برای حفظ سلامت بدن باقی خواهد ماند.