بر اساس گزارش‌های اعلام شده از سوی خبرگزاری مهر، محمد مسعود سمیعی‌نژاد در روز ۲۷ مهر ۱۴۰۵ در هفدهمین همایش تحقیق و توسعه در حوزه صنایع و معادن ایران، اهمیت تقویت فعالیت‌های تحقیق و توسعه در بخش معدن را یادآور شد و بیان کرد: در شرایطی که عیار ذخایر کاهش یافته، عمق استخراج بیشتر شده، هزینه‌های عملیاتی افزایش یافته و منابع آب و انرژی محدود گردیده است، نیاز به سرمایه‌گذاری هدفمند در زمینه فناوری و نوآوری بیش از پیش احساس می‌شود.

رئیس هیئت عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) اشاره کرد که تنها با افزایش سرمایه‌گذاری فیزیکی نمی‌توان به چالش‌های پیش‌روی بخش معدن پاسخ داد، بنابراین باید توسعه دانش، فناوری و تربیت نیروی انسانی متخصص در اولویت برنامه‌های این حوزه قرار گیرد.

پیشرفت فناوری‌های اکتشاف عمیق و فرآوری مواد معدنی

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، فناوری‌های نوین اکتشاف و حفاری عمیق را از اولویت‌های حیاتی بخش معدن دانسته و افزود: با افزایش دقت اطلاعات اکتشافی، کاهش هزینه‌ها و تسهیل در عملیات تحقیق و توسعه می‌توان به شناسایی منابع معدنی در اعماق بیشتر دست یافت.

سمیعی‌نژاد همچنین بر اهمیت بهبود فناوری‌های فرآوری مواد معدنی تأکید کرد و اذعان داشت که توسعه روش‌های نوین می‌تواند امکان بهره‌برداری اقتصادی از ذخایر با عیار پایین و پیچیده را فراهم سازد و افزایش بازیابی مواد معدنی می‌تواند بهره‌وری تولید را بهبود بخشد.

وی همچنین بر لزوم کاهش مصرف آب و انرژی در کارخانه‌های فرآوری تاکید کرد و بیان داشت: توسعه فناوری‌های کم‌آب‌بر و بهینه‌سازی مصرف انرژی علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید، به بهبود رقابت‌پذیری محصولات معدنی کشور نیز منجر خواهد شد.

واحدهای دانشگاهی و صنعت معدن، پیوندی ضروری

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت فاصله میان فعالیت‌های پژوهشی و نیازهای واقعی صنعت را یکی از چالش‌های موجود در تحقیق و توسعه کشور دانست و خاطرنشان کرد که مسائل واقعی شرکت‌های معدنی باید به محور پژوهش‌های دانشگاهی تبدیل شود تا نتایج آن به کارگیری گردد.

وی پیشنهاد کرد که شرکت‌های معدنی با همکاری دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، اقدام به راه‌اندازی مراکز مشترک تحقیق و توسعه نمایند.

به گفته سمیعی‌نژاد، این مراکز باید دارای اهداف مشخص، بودجه پایدار، برنامه‌های اجرایی و شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری باشند.

رئیس هیئت عامل ایمیدرو همچنین بر ضرورت حمایت مؤثر از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های معدنی تأکید کرد و تصریح کرد که تحقیق و توسعه بایستی در فرآیند تصمیم‌گیری‌های کلان شرکت‌ها نقشی اساسی ایفا کند و پروژه‌های پژوهشی باید بر اساس اولویت‌های واقعی صنعت طراحی شوند.

تحقیق و توسعه؛ اساس معدنکاری پایدار و هوشمند

سمیعی‌نژاد توسعه معدنکاری پایدار را یکی دیگر از جنبه‌های مهم تحقیق و توسعه قلمداد نمود و افزود: در برنامه‌های پژوهشی باید به موضوعاتی مانند مدیریت باطله‌ها، کاهش غبار و آلاینده‌ها، بازیافت آب، احیای اراضی معدنی و افزایش ایمنی معادن توجه ویژه‌ای شود.

وی با تأکید بر اهمیت برنامه‌ریزی بلندمدت در این زمینه، خاطرنشان کرد که شرکت‌های معدنی و صنایع معدنی کشور بایستی نقشه راه فناوری و تحقیق و توسعه‌ای برای افق پنج تا ده ساله تدوین نموده و آن را با برنامه‌های توسعه تولید، جذب سرمایه‌گذاری، تأمین تجهیزات و تربیت نیروی انسانی هماهنگ نمایند.

طراحی نقشه راه ملی تحقیق و توسعه در بخش معدن

رئیس هیئت عامل ایمیدرو در ادامه، به تدوین نقشه راه ملی تحقیق و توسعه بخش معدن و صنایع معدنی، تشکیل شبکه ملی نوآوری و فناوری، توسعه اکتشاف عمیق و حفاری‌های پیشرفته، گسترش معدنکاری هوشمند و حمایت از بومی‌سازی فناوری‌های کلیدی و افزایش سرمایه‌گذاری هدفمند در حوزه تحقیق و توسعه اشاره کرد.

وی همچنین بر لزوم ایجاد سیستم ارزیابی تأثیرگذاری پژوهش‌ها تأکید کرد و اظهار داشت که موفقیت تحقیق و توسعه باید با شاخص‌هایی همچون کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بازیابی مواد معدنی، کاهش مصرف منابع و بهبود کیفیت محصولات محاسبه شود.

سمیعی‌نژاد در خاتمه تأکید کرد که آینده صنعت معدن و صنایع معدنی ایران تنها به میزان ذخایر زیرزمینی وابسته نیست، بلکه توانایی کشور در تبدیل دانش به فناوری و فناوری به ارزش اقتصادی، نقش کلیدی در گسترش معادن هوشمند، بهبود بهره‌وری و تقویت رقابت‌پذیری این صنعت ایفا خواهد کرد.