با استناد به گزارش ایندیپندنت، صبحگاه پنج‌شنبه ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، بازدیدکنندگان جهانی و ساکنان محلی به معبد بزرگ رامسس دوم در ابوسمبل مصر رفتند تا شاهد یک پدیده خورشیدی با قدمت چندین هزاره باشند. برخی از گردشگران شب را در بیرون از معبد گذراندند تا این رویداد منحصر به فرد را از دست ندهند؛ پدیده‌ای که طی آن، پرتوهای خورشید به داخل تاریک معبد می‌تابد و مجسمه‌های آن را روشن می‌کند.

این رویداد در هر سال در دو تاریخ، ۲۲ اکتبر و ۲۲ فوریه، به وقوع می‌پیوندد که برخی از محققان آنها را با روزهای تاج‌گذاری و زادروز رامسس دوم مرتبط می‌کنند. تابش خورشید در هر بار تقریباً به مدت ۲۰ دقیقه ادامه دارد و فضای داخلی معبد را به یک منظره شگفت‌انگیز تبدیل می‌سازد.

چگونه پرتو خورشید به درون معبد وارد می‌شود؟

معبد بزرگ رامسس دوم در ابوسمبل، واقع در جنوب مصر، به شکلی طراحی شده که نور خورشید در روزهای معین سال به داخل آن راه پیدا می‌کند.

این بنای تاریخی، نزدیک دریاچه ناصر واقع شده و طراحی و جهت‌گیری خاص آن سبب می‌شود که نور خورشید در روزهای معین سال از ورودی آن عبور کند و تا بخش‌های درونی معبد پیش برود. به گزارش مؤسسه ملی پژوهش‌های نجوم و ژئوفیزیک مصر، پرتو نور خورشید حدود ۶۰ متر در داخل معبد نفوذ می‌کند.

عکاس: Mohammed Salah

در این لحظه، نور بر روی مجسمه رامسس دوم و همچنین دو ایزد مصری یعنی آمون‌رع و رع‌هورآختی می‌تابد. تضاد تاریکی فضای درونی و درخشش مجسمه‌ها مناظری بی‌نظیر ایجاد می‌کند که گردشگران را از گوشه و کنار دنیا به این محوطه تاریخی جذب می‌نماید.

جشنی در سایه تندیس‌های بزرگ

از ساعات اولیه صبح، بازدیدکنندگان در صف ایستادند و با گوشی‌های هوشمند و دوربین‌های خود از این رویداد فیلم‌برداری و عکس‌برداری کردند. در برابر تندیس‌های عظیم معبد، گروه‌هایی با لباس‌های رنگارنگ به اجرای موسیقی و رقص پرداختند. صدای سازهای کوبه‌ای و ساز بادی سنتی مصر، میزمار، فضای جشن را زینت می‌کرد.

برای بسیاری از گردشگران، این بازدید فرصتی استثنایی برای مشاهده نزدیک هنر و معماری مصر باستان بود. یکی از بازدیدکنندگان که از آتلانتا در ایالت جورجیا به مصر سفر کرده بود، از بزرگی و زیبایی مجسمه‌ها و نیز وضعیت نگهداری و رنگ‌های باقی‌مانده بر روی نقش‌برجسته‌ها و هیروگلیف‌ها شگفت‌زده شد.

معبدی که به خاطر نجات، جابه‌جا شد

در دهه ۱۹۶۰، مهندسان و باستان‌شناسان برای جلوگیری از غرق‌شدن این معبد زیر آب‌های پشت سد اسوان، اقدام به جابه‌جایی آن کردند.

معبد ابوسمبل علی‌رغم قدمت بیش از سه‌هزار ساله، در وضع فعلی خود نتیجه یکی از بزرگ‌ترین تلاش‌ها برای حفظ میراث تاریخی در قرن بیستم محسوب می‌شود. در اوایل دهه ۱۹۶۰، با ساخت سد بلند اسوان و افزایش سطح آب، این معبد در خطر غرق شدن قرار گرفت. به همین دلیل، گروه‌های مهندسی و باستان‌شناسی به برش و جابه‌جایی بخش‌های معبد پرداخته و آن را در مکانی امن‌تر دوباره ساختند.

در این فرآیند، مهندسان سعی کردند تا جهت‌گیری معبد را حفظ کرده و بدین ترتیب نور خورشید بر اساس زمان‌های مشخص همچنان به درون آن تابیده شود. لذا پدیده خورشیدی که امروزه گردشگران شاهد آن هستند، پس از انتقال نیز ادامه یافته است.

این رویداد بیانگر رابطه عمیق معماری، دانش نجومی و خرافات مصر باستان است؛ پدیده‌ای که با وجود گذشت بیش از سه هزار سال از زمان ساخت معبد، هنوز هم گردشگران را برای مشاهده چند دقیقه نور در دل تاریکی به ابوسمبل می‌کشاند.