بیماری‌های قلبی مرتبط با کلسترول بالا همچنان به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین دلایل مرگ‌ومیر در سطح جهانی شناخته می‌شوند، اما باوجود پیشرفت‌های علمی، بسیاری از افراد همچنان در نظارت بر سطح کلسترول خود با مشکلاتی مواجه‌اند و یا دچار عوارض جانبی ناشی از داروها می‌شوند. اکنون، محققان دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو با شناسایی یک مسیر بیولوژیکی تازه، دیدگاه ما را درباره چگونگی تضعیف دفاع طبیعی بدن در برابر کلسترول بالا توسط رژیم‌های غذایی چرب گسترش داده‌اند. این کشفیات که در نشریه Nature به چاپ رسیده و در تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ به اشتراک گذاشته شده، می‌تواند تغییراتی بنیادین در رویکرد ما به این مشکل بهداشتی جهانی به همراه داشته باشد.
شناسایی عاملی پنهان در کلسترول بالا و اهمیت کبد
کبد در فرآیند تنظیم سطح کلسترول نقش کلیدی دارد؛ این ارگان با به‌کارگیری گیرنده‌های LDL (کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم) که بر روی سلول‌های کبدی قرار دارند، به پاکسازی کلسترول از سیستم گردش خون کمک می‌کند. تعداد بیشتر این گیرنده‌ها به کبد این امکان را می‌دهد تا کلسترول مضر بیشتری را از خون خارج کند. داروهایی مانند استاتین‌ها و مهارکننده‌های PCSK9 از طریق افزایش یا حفظ تعداد این گیرنده‌ها عمل می‌کنند.
با این حال، محققان در تحقیقات خود روی موش‌ها و سلول‌های انسانی، یک فرآیند ناشناخته را کشف کردند که مانع از توانایی کبد در پاکسازی کلسترول می‌شود. این مکانیسم تدریجاً تعداد گیرنده‌های LDL را کاهش داده و کنترل سطح کلسترول خون را دشوار می‌سازد. این فرآیند با پروتئینی تحت عنوان Ral آغاز می‌شود. مصرف بالا بیش از حد کلسترول غذایی، پروتئین Ral را فعال کرده و زنجیره‌ای از رویدادها را به جریان می‌اندازد که منجر به کاهش گیرنده‌های LDL می‌شود. پژوهشگران همچنین یک عنصر اصلی دیگر در این مکانیسم را شناسایی کردند: آنزیمی به نام کاتپسین A (CTSA) که نقش کلیدی در کاهش تعداد گیرنده‌های LDL ایفا می‌کند.
هنگامی که دانشمندان با به‌کارگیری یک مهارکننده مولکولی کوچک، آنزیم CTSA را مسدود کردند، نتایج به‌دست‌آمده شگفت‌انگیز بودند: گیرنده‌های LDL پایدارتر شده و سطح کلسترول LDL در موش‌ها به‌طرز قابل‌توجهی کاهش یافت. این یافته اهمیت بالایی دارد، زیرا مسیر تازه شناخته‌شده کاملاً از مسیرهای فعلی داروهای موجود متمایز است. این تمایز می‌تواند دری به سوی توسعه درمان‌هایی برای بیمارانی که به داروهای فعلی پاسخ مناسبی نمی‌دهند، باز کند.
داروی تجربی و چشم‌اندازهای نوین درمانی برای کلسترول بالا
شناسایی یک هدف بیولوژیکی جدید عموماً تنها آغاز یک فرآیند طولانی برای توسعه داروست. با این حال، این بار ممکن است دانشمندان پیش از شروع به کار، گزینه‌ای امیدوارکننده در اختیار داشته باشند. دارویی که برای مهار آنزیم CTSA طراحی شده بود، در گذشته به‌عنوان یک درمان بالقوه برای نارسایی قلبی مورد بررسی قرار گرفته بود. هرچند توسعه این دارو به دلیل مسائل استراتژیک متوقف گردید، اما این داروی تجربی قبلاً با موفقیت از مرحله ۱ آزمایش بالینی عبور کرده است که در آن ایمنی آن بر روی انسان‌ها ارزیابی می‌شود.
این تجربه قبلی می‌تواند یک نقش حیاتی ایفا کند. به جای آغاز مجدد توسعه دارو از صفر، پژوهشگران بر این باورند که مهارکننده CTSA موجود ممکن است آماده ورود به مرحله ۲ آزمایش بالینی برای ارزیابی اثربخشی آن در برابر کلسترول بالا باشد. با اینکه این یافته‌ها هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند و هنوز اثبات نشده که این دارو در انسان‌ها بتواند سطح کلسترول را کاهش دهد، اما آزمایش‌های بالینی قبلی می‌تواند مسیر را برای تعیین کارایی این رویکرد درمانی جدید به‌طرز قابل‌توجهی تسریع کند. این پیشرفت درخور توجه، امیدواری برای ارائه گزینه‌های درمانی جدید را برای میلیون‌ها نفر در آینده‌ای نزدیک افزایش می‌دهد.
نظرات کاربران