شاهرخ شراعی ظهردر مصاحبه‌ای با خبرنگار مهر، بیان کرد: سرشماری ثبتی‌مبنای سال ۱۴۰۵ به‌عنوان یک انقلاب اساسی و نوآورانه در نظام آماری کشور تجلی می‌یابد، چرا که برای نخستین بار به‌جای استفاده از روش‌های قدیمی و مراجعه مستقیم به منازل، بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های متنوع دستگاه‌های اجرایی پیاده‌سازی می‌شود.

استفاده از ۵۵ سامانه اصلی و ۲۰ سامانه پشتیبان

وی ادامه داد: در این فرایند سرشماری، ۵۵ سامانه از نهادهای اجرایی به‌عنوان سامانه‌های اصلی و پایه و همچنین ۲۰ سامانه پشتیبان دیگر به‌عنوان منابع کمکی به کار گرفته می‌شوند.

معاون فنی و آموزشی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنای ۱۴۰۵ در هرمزگان، افزود: سرشماری‌های گذشته به‌طور سنتی هر ۱۰ سال یک‌بار به‌صورت مستقیم و میدانی انجام می‌شد، در حالی که در این دوره تنها ۵ درصد خانوارها، معادل حدود ۳۷ هزار خانوار در سطح استان، به‌صورت حضوری بررسی خواهند شد.

شراعی با توضیح مراحل اجرایی سرشماری، یادآور شد: مرحله ابتدایی به‌صورت ثبتی و با استخراج داده‌ها از سامانه‌های مختلف اجرایی انجام می‌شود و در مرحله دوم، برای خانوارهایی که اطلاعاتشان ناقص یا فاقد اطلاعات مکانی بوده، پیامک‌های خبری بدون لینک ارسال می‌شود تا این خانوارها اطلاعات خود را از طریق سامانه مرکز آمار ایران کامل کنند.

مراجعه ۱۰۳ مأمور آمارگیر به منازل خانوارها

وی به مرحله سوم سرشماری که به‌صورت حضوری انجام می‌شود اشاره کرد و گفت: مأموران آمارگیر با جلیقه‌های ویژه مزین به علامت سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ و کارت شناسایی معتبر به درب منازل مراجعه کرده و داده‌های خانوارها را ثبت می‌کنند.

وی افزود: برای تأمین اطمینان شهروندان از هویت مأموران، آنان می‌توانند با شماره‌گیری کد درج‌شده در پشت کارت شناسایی مأموران یعنی *4*1101# و وارد کردن شماره شناسه مأمور آمارگیر، هویت وی را از طریق شرکت مخابرات تایید نمایند.

شراعی تصریح کرد: در مجموع ۱۰۳ مأمور آمارگیر مسئولیت مراجعه به منازل را به‌طور مستقیم بر عهده دارند و این فرآیند در ۴۶ شهر و ۲۲۷ دهستان و روستای استان هرمزگان انجام می‌شود.

راستی‌آزمایی اطلاعات و تکمیل داده‌های خانوارها

معاون فنی و آموزشی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنای ۱۴۰۵ هرمزگان با اشاره به اهداف مشخص مراجعه حضوری، گفت: راستی‌آزمایی اطلاعات ماخوذه از سامانه‌ها، پر کردن اطلاعات ناقص خانوارها و ثبت ویژگی‌های خانوار از مهم‌ترین اهداف این مرحله است.

وی اضافه کرد: مرکز آمار ایران برای اولین بار قصد دارد نرخ بیکاری خانوارها را به تفکیک شهرستان‌ها منتشر کند.

ثبت مشخصات هویتی و ویژگی‌های واحدهای مسکونی

شراعی درباره اطلاعات مورد نیاز عنوان شده در فرم‌های سرشماری، توضیح داد: اطلاعات هویتی افراد شامل کد ملی، سن، جنسیت، تابعیت، وضعیت معلولیت، وضعیت سکونت، وضعیت شغلی و وضعیت فعالیت از جمله مواردی است که ثبت خواهد شد.

وی همچنین بیان کرد: اطلاعات مربوط به واحد مسکونی شامل شیوه تصرف محل سکونت، نوع آن از نظر آپارتمانی یا غیر آپارتمانی بودن، متراژ زیر بنا، تعداد اتاق‌ها، نوع سازه، استفاده از پنجره‌های دوجداره یا چند جداره، نوع انرژی مصرفی غالب خانوار برای پخت و پز، گرمایش و تامین آب گرم و همچنین تجهیزات سرمایشی و گرمایشی موجود نیز در این سرشماری ثبت می‌شود.

اطلاع‌رسانی برای رفع ابهام و جلب اعتماد خانوارها

وی با تأکید بر تحول در روش اجرای سرشماری از طریق روش ثبتی‌مبنا به‌جای مراجعه حضوری فراگیر، گفت: ممکن است برخی ساکنان، به خصوص روستاییان که در گذشته به حضور مأموران در منزل‌های خود عادت داشته‌اند، نسبت به این روش جدید نگرانی داشته باشند.

شراعی افزود: انجام اطلاع‌رسانی شفاف از طریق رسانه‌ها، ایجاد هماهنگی با دهیاری‌ها برای جلب اعتماد و رفع ابهامات عمومی و بهبود همکاری خانوارها در مواجهه با پیامک‌ها یا مراجعات مأمور آمارگیر ضروری است.

سرشماری؛ مبنای برنامه‌ریزی و توزیع عادلانه منابع

معاون فنی و آموزشی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنای ۱۴۰۵ هرمزگان، هدف از اجرای سرشماری را شناخت دقیق وضعیت کنونی جامعه برای برنامه‌ریزی واقع‌گرایانه و آینده‌نگرانه دانست و تصریح کرد: سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی کلان ملی و منطقه‌ای، توزیع منصفانه منابع و بودجه، اتخاذ تصمیمات سیاسی، تقسیمات کشوری و ایجاد پایه‌های آماری برای نمونه‌گیری و تحلیل روندهای جمعیتی و اجتماعی از جمله اهداف مهم این طرح به شمار می‌رود.

وی افزود: مرکز آمار ایران این چارچوب‌های آماری را در اجرای دیگر طرح‌های آماری نیز مورد استفاده قرار خواهد داد و اطلاعات به‌دست‌آمده می‌تواند مبنای پژوهش‌های علمی و دانشگاهی و فعالیت‌های تجاری قرار گیرد.

شراعی خاطرنشان کرد: در نهایت، سرشماری به منزله تهیه یک تصویر دقیق از وضعیت کشور در یک مقطع زمانی است و بی‌وجود آن، هر گونه تصمیم‌گیری اقتصادی، اجتماعی و عمرانی مانند پیمودن در تاریکی خواهد بود.

همکاری صادقانه مردم، شرط دستیابی به آمار دقیق

وی با تأکید بر اهمیت مشارکت فعال شهروندان، گفت: هر نوع اطلاعاتی که شهروندان در فرم‌های سرشماری ثبت می‌کنند، مبنایی برای تصمیم‌گیری درباره آینده خود، شهر و توسعه محله به حساب می‌آید و بر اساس این داده‌ها نیازهای آینده نظیر بیمارستان‌ها، مدارس، جاده‌ها و فرصت‌های شغلی پیش‌بینی می‌شود.

معاون فنی و آموزشی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنای ۱۴۰۵ هرمزگان افزوده است: موفقیت و دقت نتایج سرشماری به میزان بالای همکاری و مشارکت کیفی هر یک از شهروندان بستگی دارد و برای دستیابی به اطلاعات دقیق و معتبر، انتظار می‌رود که مردم با صداقت، دقت و بدون کم و کاست، اطلاعات را ارائه دهند.

شراعی همچنین بر اصل محرمانگی آماری و نیاز به همکاری مناسب با مأموران سرشماری تأکید کرده و بیان کرد: آماده نگه‌داشتن مدارک شناسایی از جمله شناسنامه و کارت ملی و نیز اطلاعات مربوط به واحد مسکونی پیش از مراجعه مأموران، به تسریع و تسهیل فرایند سرشماری کمک شایانی خواهد کرد.