طبق گزارش یورونیوز، جایگزینی نمک سنتی با نوع غنی‌شده با پتاسیم می‌تواند راه‌حلی موثر و کم‌هزینه برای کاهش میزان مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی باشد. یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که اگر در سطح جهانی به‌طور کامل از این نوع نمک استفاده شود، به‌راحتی می‌توان از نزدیک به ۳ میلیون مرگ و بیشتر از ۱۰ میلیون مورد جدید بیماری‌های قلبی، عروقی و کلیوی جلوگیری کرد.
این مطالعه توسط محققان مؤسسه جورج برای سلامت جهانی در استرالیا انجام شده است. آنان با بررسی ۱۹۳ کشور، عواقب احتمالی جایگزینی نمک سنتی با نمک پتاسیم‌دار را مورد ارزیابی قرار داده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییر نوع نمک مصرفی می‌تواند به‌عنوان یک راه‌حل مؤثر در مقابله با فشار خون بالا و بیماری‌های مرتبط با آن عمل کند.
مزایای نمک پتاسیم‌دار در مقایسه با نمک معمولی چیست؟
نمک معمولی عمدتاً از کلرید سدیم تشکیل شده است؛ اما در نمک غنی‌شده با پتاسیم، قسمتی از کلرید سدیم با کلرید پتاسیم جایگزین می‌شود. این نوع نمک از لحاظ ظاهر، طعم و کاربرد در آشپزی شباهت زیادی به نمک معمولی دارد، اما قابلیت هدف قرار دادن دو عامل غذایی مرتبط با فشار خون بالا را دارد: مصرف بیش از حد سدیم و کمبود پتاسیم.
مصرف بیش از اندازه سدیم و کاهش پتاسیم از دلایل شناخته‌شده افزایش فشار خون هستند، که خود می‌تواند خطراتی همچون سکته مغزی، حمله قلبی و بیماری‌های کلیوی را افزایش دهد.
به گفته بروس نیل، پژوهشگر ارشد مؤسسه جورج، جایگزینی نمک معمولی با نمک پتاسیم‌دار می‌تواند هر دو مشکل تغذیه‌ای را همزمان برطرف کند و اثرات مثبت زیادی بر سلامت عمومی به همراه داشته باشد.
جایگزینی نمک چگونه می‌تواند از میلیون‌ها بیمار جلوگیری کند؟
تحقیقات نشان می‌دهد که جایگزینی کامل نمک معمولی با نوع پتاسیم‌دار در سطح جهانی می‌تواند سالیانه حدود ۲٫۹۶ میلیون مرگ را نجات دهد و از ۱۰٫۱۷ میلیون بیمار جدید مبتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی و مزمن کلیوی جلوگیری کند.
این ارقام به‌ویژه با توجه به اینکه حدود یک سوم بزرگسالان ۳۰ تا ۷۹ ساله در سطح جهان، معادل ۱٫۴ میلیارد نفر، با مشکل فشار خون بالا مواجه هستند، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند. همچنین، سازمان جهانی بهداشت به‌عنوان یکی از عوامل بزرگ مرگ و ناتوانی در دنیا، بیماری‌های قلبی‌عروقی را در نظر می‌گیرد که سال ۲۰۲۳ جان ۱۹٫۲ میلیون نفر را گرفته است.
حتی تغییر جزئی در نوع نمک می‌تواند مؤثر باشد
محققان تنها به بررسی سناریوی جایگزینی کامل بسنده نکردند؛ آنها تاثیر تغییر نمک در استفاده خانگی، رستورانی و همچنین در صنایع غذایی را نیز مورد سنجش قرار دادند. نتایج نشان می‌دهند که حتی تغییر بخشی از الگوی مصرف می‌تواند دستاوردهای قابل توجهی به ارمغان بیاورد.
اگر نمک مورد استفاده در آشپزی خانگی به نوع پتاسیم‌دار تغییر کند، می‌توان از حدود ۱٫۸۵ میلیون مرگ و ۶٫۱۹ میلیون مورد بیماری‌های قلبی‌عروقی و کلیوی جلوگیری کرد. همچنین، جایگزینی نمک در غذاهای فرآوری‌شده و وعده‌های رستورانی می‌تواند از ۱٫۵۶ میلیون مرگ و ۵٫۴۶ میلیون مورد بیماری دیگر پیشگیری کند.
این تغییر در اروپا و آمریکای شمالی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا به گفته نیل، بیش از ۷۰ درصد از نمک دریافتی مردم در این نواحی از غذاهای فرآوری شده و وعده‌های رستورانی تامین می‌شود، نه از نمکی که در حین پخت و پز استفاده می‌کنند. این مسئله نشان می‌دهد که همکاری صنایع غذایی در این تغییرات برای دستیابی به حداکثر منافع احتمالی حیاتی است.
کدام کشورها بیشترین بهره را خواهند برد؟
تأثیرات احتمالی این تغییر در کشورهایی که جمعیت بزرگ و شیوع بالای بیماری‌های قلبی-عروقی دارند، بیشتر خواهد بود. برآوردهای محققان نشان می‌دهد که جایگزینی کلی نمک معمولی در چین می‌تواند سالانه از ۱٫۰۸ میلیون مرگ جلوگیری کند. هند نیز با نزدیک به ۴۰۰ هزار مرگ قابل‌اجتناب در سال، در رتبه بعدی قرار دارد.
در بریتانیا، نیز این نوع جایگزینی می‌تواند سالانه از تقریباً ۱۳ هزار مرگ و حدود ۶۰ هزار مورد بیماری قلبی‌عروقی و کلیوی جلوگیری کند.
آیا استفاده از نمک پتاسیمی برای تمام افراد ایمن است؟
با وجود مزایای احتمالی، نمک غنی‌شده با پتاسیم ممکن است برای تمامی افراد مناسب نباشد. افرادی با مشکلات پیشرفته کلیوی و کسانی که داروهایی برای افزایش سطح پتاسیم خون مصرف می‌کنند، ممکن است در معرض خطر هایپرکالمی یا افزایش بیش از حد پتاسیم در خون قرار گیرند.
این وضعیت می‌تواند تهدیدی جدی باشد و به همین دلیل، اطلاع‌رسانی به مصرف‌کنندگان، درج هشدارهای لازم روی بسته‌بندی‌ها و نظارت پزشکی بسیار مهم است. ویوک جا، متخصص کلیه و پژوهشگر ارشد مؤسسه جورج در هند، بر این باور است که با آموزش مناسب و نظارت بالینی می‌توان خطرات احتمالی برای این گروه را مدیریت کرد.
سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۵ استفاده از نمک غنی‌شده با پتاسیم به‌عنوان روشی برای کاهش فشار خون و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی را تأیید کرد. با این حال، جایگزینی جهانی نمک معمولی به افزایش تولید کلرید پتاسیم و همکاری گسترده میان کشورهای مختلف و صنایع غذایی نیازمند است.
تحقیقات تأکید می‌کند که گذار جهانی به این نوع نمک یک هدف بلندپروازانه است؛ اما می‌تواند شروعی برای جلب توجه کشورها به یک استراتژی اقتصادی و مؤثر باشد.
نظرات کاربران