مجید عبداللهی چهارشنبه ۲۷ آبان در جلسه شورای آموزش و پرورش کاشمر با تأکید بر اینکه برای اولین بار در کشور طرح مقاوم‌سازی ۸ مدرسه کاشمر با بهره‌گیری از دانش فنی داخلی و تجربیات بین‌المللی دنبال می‌شود، گفت: این طرح با هدف تولید الگوی فنی و اجرایی در دو بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری اجرا خواهد شد تا پس از ارزیابی و تأیید، به‌عنوان الگویی پایه در سطح کشور مورد استفاده قرار گیرد.

وی با تشریح ابعاد و ضرورت اجرای طرح‌های نوسازی و مقاوم‌سازی مدارس، اظهار کرد: در حال حاضر بیش از ۱۶ میلیون و ۷۰۰ هزار دانش‌آموز در کشور داریم که در حدود ۹۸ هزار مدرسه دولتی مشغول تحصیل هستند.

عبداللهی با تأکید بر اهمیت سازماندهی مدارس در آغاز سال تحصیلی گفت: یکی از بزرگ‌ترین سازماندهی‌هایی که در جمهوری اسلامی ایران اتفاق می‌افتد، سازماندهی مهر است. حدود ۱۶ تا ۱۷ میلیون دانش‌آموز باید در ۵۵۰ هزار کلاس درس، در یک ساعت و کلاس مشخص حضور پیدا کنند.

وی در تشریح رویکردهای کلان وزارت آموزش و پرورش در حوزه مدرسه‌سازی بیان کرد: نخستین رویکردی که در مجموعه وزارت آموزش و پرورش و دولت مورد توجه قرار گرفته، عدالت آموزشی است؛ یعنی دسترسی همه دانش‌آموزان به فضای آموزشی مناسب، موضوعی که در دولت چهاردهم نیز مورد تأکید قرار دارد.

وی با اشاره به مشکلات موجود در برخی بخش‌های نظام آموزشی، از جمله کیفیت‌بخشی و تحقق عدالت آموزشی، بیان کرد: تلاش شده مشکلاتی مانند مدارس کانکسی، مدارس سنگی، مدارسی که سرانه فضای آموزشی آن‌ها کمتر از سه مترمربع است و همچنین فضاهای ناایمن، از جمله مدارسی که متأسفانه پس از زلزله سال ۱۴۰۳ در کاشمر با مشکلاتی مواجه شدند، در قالب یک رویکرد مشخص پیگیری و برطرف شوند.

معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور تصریح کرد: عدالت به معنای دسترسی است؛ دسترسی به خدماتی که باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با بالاترین کیفیت در اختیار دانش‌آموز قرار بگیرد.

عبداللهی با تأکید بر اینکه عدالت آموزشی یکی از اساسی‌ترین محورهای فعالیت وزارت آموزش و پرورش است، خاطرنشان کرد: دولت نیز برای تحقق این موضوع اهتمام ویژه‌ای داشته است. در مهرماه سال گذشته نیز ۲۳۰۰ پروژه با حدود ۱۱ هزار کلاس درس تحویل داده شد که تلاش کردیم بخشی از آن‌ها با رویکرد تخریب، بازسازی، ایمن‌سازی و فراهم کردن دسترسی به فضاهای آموزشی مناسب اجرا شوند.

وی دیگر رویکرد مهم وزارت آموزش و پرورش را کیفیت‌بخشی دانست و اظهار کرد: تمام تلاش‌هایی که در مجموعه نظام تعلیم و تربیت انجام می‌شود، باید به ارتقای کیفیت و محتوای آموزشی مورد استفاده دانش‌آموزان منجر شود.

معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور ادامه داد: هرچقدر فضای آموزشی مناسبی بسازیم و تجهیزات خوب در اختیار مدارس قرار دهیم، در نهایت این معلم است که باید از ابزارها و تجهیزات استفاده کند و دانش‌آموز نیز باید فرایند یادگیری مناسب را تجربه کند.

عبداللهی در ادامه با اشاره به تغییر نگاه در طراحی و ساخت مدارس بیان کرد: یکی دیگر از رویکردهای مهمی که مورد توجه قرار گرفته، ایجاد پیوند میان مدرسه و شهر است. در گذشته مدرسه را صرفاً برای آموزش می‌ساختیم، اما اکنون تلاش می‌کنیم مدرسه با شهر پیوند داشته باشد و این دو در یک چارچوب کاری مشترک قرار بگیرند.

وی افزود: مدرسه باید به‌عنوان کانون تربیتی و پیشرفت محله، در ارتباط با مسجد و محیط پیرامونی خود تعریف شود. بر همین اساس، تلاش می‌شود مدرسه صرفاً یک فضای آموزشی، تربیتی یا ورزشی نباشد، بلکه کارکردهای دیگری نیز به آن اضافه شود.

معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور خاطرنشان کرد: مدرسه باید با محیط پیرامون، شهر، محله، مردم و شهروندان پیوند داشته باشد. مدرسه می‌تواند حتی خانواده‌محور باشد؛ به این معنا که والدینی که دانش‌آموزان خود را به مدرسه می‌آورند و تحویل می‌دهند، بتوانند پس از آن نیز از فضا و محیط مدرسه استفاده کنند.

وی با اشاره به اهمیت ایمن‌سازی فضاهای آموزشی به‌عنوان یکی دیگر از محورهای اساسی این برنامه اظهار کرد: تلاش کرده‌ایم سقفی که بالای سر دانش‌آموز قرار می‌گیرد، ایمن باشد. وقوع هرگونه حادثه برای جمعیت دانش‌آموزی حساسیت و پیامدهای بالایی دارد.

عبداللهی افزود: ایمنی مدارس تنها به مسائل سازه‌ای و کالبدی محدود نمی‌شود، بلکه موضوعاتی مانند تجهیزات سرمایشی و گرمایشی، به‌ ویژه با توجه به آغاز فصل سرما، نیز باید مورد توجه قرار گیرد. رویکرد اساسی که اکنون در مجموعه آموزش و پرورش دنبال می‌شود، ایمن‌سازی فضاهای آموزشی از ابعاد مختلف است.

وی با اشاره به استفاده از تجربیات و دانش فنی بین‌المللی در اجرای طرح مقاوم‌سازی مدارس کاشمر گفت: تلاش شده است از رویکردها و تجربیات مهم و اساسی دنیا در این زمینه استفاده شود. پروژه‌ای که در کاشمر دنبال می‌شود، قرار است تجربه‌ای از جمهوری اسلامی ایران باشد که با بهره‌گیری از دانش فنی موجود در جهان و تجربیات ارزشمندی که از سوی مشاوران داخلی در کشور به دست آمده، به یک پایلوت و الگوی نمونه تبدیل شود و در ادامه به جامعه جهانی نیز ارائه شود.

عبداللهی در ادامه به تفاوت طرح جدید کاشمر با تجربه‌های گذشته مقاوم‌سازی مدارس اشاره و اظهار کرد: تفاوت اصلی تجربه‌ای که اکنون در کاشمر دنبال می‌شود با تجربه عمومی سال ۱۳۸۵، در این است که طرح جدید قرار است در دو بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری اجرا شود.

وی با اشاره به هدف‌گذاری مقاوم‌سازی ۷۲ کلاس درس در این شهرستان اظهار کرد: بخش سخت‌افزاری پروژه به اجرای عملیات در تعدادی از مدارس اختصاص دارد که قرار است بر مبنای دانش فنی تولید شده، به ‌صورت نمونه و الگو مقاوم‌سازی شوند.

معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور افزود: این مدارس به‌ عنوان نمونه‌های اولیه مورد استفاده قرار می‌گیرند تا پس از ارزیابی و تأیید، الگویی مشخص برای وزارت آموزش و پرورش و سازمان نوسازی مدارس کشور شکل بگیرد. این الگو در کاشمر مورد آزمایش و تمرین قرار می‌گیرد و پس از تأیید در سطح ملی، برای استفاده در سراسر کشور تجویز خواهد شد.

وی تصریح کرد: این پروژه صرفاً یک برنامه مطالعاتی نیست، بلکه یک کار عملیاتی و اجرایی است که مراحل اجرای آن پس از این نشست نیز دنبال خواهد شد.

عبداللهی بخش نرم‌افزاری پروژه را نیز بسیار مهم و قابل توجه دانست و اظهار کرد: در این بخش قرار است مجموعه‌ای از راهنماها و دستورالعمل‌های مرتبط با موضوع تدوین شود و آموزش‌هایی نیز برای جامعه محلی، دانش‌آموزان و حتی مشاوران برگزار شود تا ابعاد مختلف طرح به ‌درستی تبیین و اجرا شود.

وی با تشریح ویژگی‌های اصلی طرح کاشمر خاطرنشان کرد: تلاش ما در این پروژه بر این است که چند موضوع را به ‌صورت هم‌زمان تجربه کنیم. نخست اینکه بر مبنای دانش فنی تولید شده، کار مقاوم‌سازی و تجربه اجرایی را پیش ببریم و دوم اینکه این کار را به ‌صورت ترکیبی دنبال کنیم.

معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور افزود: این طرح فقط مدرسه‌سازی یا مقاوم‌سازی نیست، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات شامل مدرسه‌سازی، کیفیت‌بخشی به فضاهای آموزشی، مقاوم‌سازی، همکاری با شهروندان و جامعه محلی و استفاده از تجربیات بین‌المللی را در بر می‌گیرد.

وی ادامه داد: قرار است این تجربیات در کنار یکدیگر قرار بگیرند و الگویی جامع شکل بگیرد؛ الگویی که بتواند به ‌صورت عملیاتی اجرا شود، دانش و تجربه آن به دیگران انتقال یابد و در نهایت به نتیجه مطلوب برسد.

وی خاطرنشان کرد: این طرح قرار است به تجربه‌ای ارزشمند در سطح کشور تبدیل شود و دانشی که در جریان اجرای آن تولید و منتقل می‌شود، باید به الگویی قابل ارائه در سایر مناطق کشور تبدیل شود؛ الگویی که بتوانیم آن را در نقاط دیگر نیز معرفی و اجرا کنیم.

اجرای طرح مقاوم‌سازی هشت مدرسه در کاشمر با حمایت منابع بین‌المللی

 مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان رضوی با اشاره به انتخاب شهرستان کاشمر به‌عنوان نخستین منطقه کشور برای اجرای طرح مقاوم‌سازی مدارس با استفاده از منابع بین‌المللی، گفت: در قالب این طرح، هشت مدرسه با مجموع ۷۲ کلاس درس شناسایی شده‌اند که مطالعات فنی و اجرایی آن‌ها در حال انجام است و اعتبار سه مدرسه نیز تأمین شده است.

جاسم حسین‌پور،  با اشاره به اینکه دولت از ابتدای فعالیت خود، نهضت توسعه عدالت در فضای آموزشی را با مشارکت مردم در اولویت‌های اصلی قرار داده است، بیان کرد: خوشبختانه در شهرستان کاشمر اقدامات بسیار خوبی در قالب این طرح انجام شده و در مجموع ۲۲ پروژه در حوزه احداث مدارس، چه پروژه‌های تکمیل‌ شده و چه پروژه‌های در دست اجرا، وجود دارد که ۱۸۰ کلاس درس را شامل می‌شود.

حسین‌پور ادامه داد: همچنین در قالب طرح بهسازی و تعمیرات مدارس شهید عجمیان، اقدامات گسترده‌ای انجام شده که بخش عمده آن‌ها در تابستان امسال به اجرا درآمده است. این اقدامات ۲۰ پروژه با مجموع ۱۲۰ کلاس درس را شامل می‌شود.

وی با تشریح بخشی از اقدامات انجام ‌شده در حوزه بهسازی مدارس کاشمر گفت: در زمینه عایق‌کاری و ایزوگام مدارس، ۲۰ هزار مترمربع عملیات ایزوگام انجام شده و در بخش آسفالت محوطه مدارس نیز ۲۵ هزار مترمربع از محوطه مدارس آسفالت شده است.

وی همچنین به اقدامات انجام‌ شده در زمینه استانداردسازی سیستم‌های مدارس اشاره کرد و افزود: در این بخش نیز ۱۵ مدرسه در قالب طرح‌های مختلف، به‌ ویژه طرح نهضت مدرسه‌سازی در سطح کشور، مورد توجه قرار گرفته‌اند.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان رضوی با تأکید بر ظرفیت‌ها و نیازهای آموزشی شهرستان کاشمر، خاطرنشان کرد: کاشمر از استعدادها و قابلیت‌های فراوانی برخوردار است، اما به دلیل جمعیت بالا، نیازمندی‌های قابل توجهی نیز در حوزه فضاهای آموزشی و پرورشی دارد. امیدواریم با استمرار اجرای این طرح‌ها، کمبودهای فضای آموزشی و پرورشی و چالش‌های موجود در این حوزه به‌ تدریج کاهش یابد.

حسین‌پور در ادامه، با اشاره به زلزله خردادماه سال ۱۴۰۳ شهرستان کاشمر که موجب وارد شدن آسیب‌های جدی به چندین مدرسه شد، اظهار کرد: پس از وقوع این زلزله، اقدامات بسیار خوبی در دو بخش احداث و مرمت، تعمیر و بهسازی مدارس انجام شد و تلاش‌های مناسبی برای رسیدگی به وضعیت فضاهای آموزشی آسیب‌ دیده صورت گرفت.

وی با اشاره به فراهم شدن فرصتی جدید برای تأمین منابع مالی در حوزه مقاوم‌سازی مدارس، تصریح کرد: اکنون فرصت بسیار خوبی برای وزارت آموزش و پرورش و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور فراهم شده تا بتوانند از منابع خارج از کشور استفاده کنند. در همین راستا، برای نخستین بار در سطح کشور، نمایندگانی از دفتر برنامه اسکان سازمان ملل متحد به شهرستان کاشمر آمده‌اند و در این زمینه همکاری و برنامه‌ریزی‌هایی در حال انجام است.

وی اظهار کرد: این موضوع فرصتی ویژه است که برای نخستین بار در کشور و آن هم در شهرستان کاشمر مطرح شده و مدت‌هاست مطالعات مربوط به آن در حال انجام است.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان رضوی با بیان اینکه در مرحله نخست هشت مدرسه در شهرستان کاشمر برای اجرای این طرح انتخاب شده‌اند، افزود: این مدارس در مجموع ۷۲ کلاس درس را شامل می‌شوند و ما موظف شده‌ایم مطالعات مربوط به آن‌ها را انجام دهیم. در حال حاضر اعتبار مورد نیاز برای سه مدرسه تأمین شده و به‌ تدریج اعتبارات مربوط به این پروژه‌ها ابلاغ خواهد شد.

وی ادامه داد: اعتبار مربوط به دو مدرسه تقریباً به‌ طور کامل تثبیت شده و بخشی از آن نیز ابلاغ شده است. مطالعات مورد نیاز این مدارس انجام و قراردادهای مربوطه نیز منعقد شده است.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان رضوی ابراز امیدواری کرد: با تلاش و حمایت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، اجرای این طرح در شهرستان کاشمر استمرار پیدا کند؛ امیدواریم منابع مالی مورد نیاز برای هر هشت مدرسه‌ای که انتخاب شده و مطالعات آن‌ها در حال انجام است، تأمین شود تا بتوانیم تمامی این مدارس را مقاوم‌سازی و بهسازی کرده و در اختیار دانش‌آموزان قرار دهیم.

توسعه کمی و کیفی فضاهای را یکی از مهم‌ترین نمادهای عدالت آموزشی

فرماندار کاشمر با تأکید بر اینکه توسعه فضاهای آموزشی و تحقق عدالت آموزشی نیازمند همکاری و هم‌افزایی همه دستگاه‌های اجرایی و مردم است، گفت: توسعه کمی و کیفی فضاهای آموزشی یکی از مهم‌ترین نمادهای عدالت آموزشی است.

محمد قربانی، با اشاره به برخی پروژه‌های در دست پیگیری در شهرستان اظهار کرد: احداث یک مدرسه آموزشی ۱۲ کلاسه با همکاری آستان قدس رضوی از جمله برنامه‌هایی است که در کاشمر دنبال می‌کنیم. همچنین موضوع احداث یک مجتمع آموزشی بزرگ‌مقیاس با عنوان حیات طیبه نیز در حال پیگیری است.

وی ادامه داد: کاشمر یکی از چهار شهرستان استان است که قرار است خارج از مشهد، مجتمع‌های آموزشی حیات طیبه در آن احداث شود و امیدواریم این پروژه نیز با پیگیری‌های انجام‌شده به مرحله اجرا برسد.

فرماندار کاشمر با انتقاد از موانع اداری و بروکراسی دست‌وپاگیر گفت: متأسفانه بروکراسی اداری بسیار دست‌وپاگیر، مانعی در مسیر فعالیت‌ها و پیشرفت ایجاد کرده است، اما اگر مدیران دستگاه‌های اجرایی بخواهند، می‌توانند این موانع را کنار بزنند.

وی با اشاره به بازسازی و ایمن‌سازی مدرسه نمونه ایمان اندیشه اظهار کرد: این مدرسه در شرایطی قرار داشت که اگر اقدامات لازم انجام نمی‌شد، امکان استفاده از آن وجود نداشت، اما اکنون قرار است یک مجموعه بزرگ شامل فضای مدرسه و خوابگاه آن، به بهترین شکل بازسازی، ایمن‌سازی و مقاوم‌سازی شود.

وی با اشاره به ادامه برنامه‌های مقاوم‌سازی مدارس در شهرستان خاطرنشان کرد: برای هفت مجموعه دیگر شهرستان نیز آمادگی داریم برای پیشبرد اقدامات موردنیاز همکاری کنیم.

انتهای پیام