بر اساس گزارش ایلنا، کمیته تخصیص بودجه سنای ایالات متحده به معرفی یک بمب هستهای جدید با قابلیت پرتاب از هواپیما به نام «B94» پرداخته است؛ مسألهای که موجب افزایش گمانهزنیها درباره ایجاد سلاحی به منظور هدفگیری تأسیسات مستحکم و دفینهشده در اعماق زمین شده است.
طبق اطلاعات مندرج در وبسایت «دِ وُر زون» (TWZ)، این نام برای نخستین بار در گزارشی که کمیته درباره بودجه پیشنهادی وزارت انرژی ایالات متحده برای سال مالی ۲۰۲۷ ارائه داده است، ذکر شده است. در این لایحه، مبلغی معادل ۷۷ میلیون و ۱۰۸ هزار دلار برای تأمین مالی این تسلیح اختصاص داده شده، اما جزئیاتی درباره خصوصیات و ویژگیهای آن در دسترس نیست.
جفری لوئیس، پژوهشگر مرکز مطالعات امنیت و همکاریهای بینالمللی در دانشگاه استنفورد، یکی از نخستین افرادی بود که به این نامگذاری توجه کرد. او اظهار کرد که الیانا جونز، پژوهشگر دانشگاه مریلند و مشاور فدراسیون دانشمندان آمریکایی، پیش از وی به این موضوع پرداخته بود.
ایالات متحده برای نامگذاری تسلیحات هستهای خود از ترکیب حروف و اعداد استفاده میکند؛ به این صورت که نام بمبهای قابل پرتاب از هواپیما با حرف B شروع میشود و نام کلاهکهای طراحی شده برای موشکهای بالستیک و کروز با حرف W آغاز میگردد.
آخرین نامگذاری ثبتشده در این زمینه، کلاهک W93 بود که برای استفاده در موشکهای بالستیک زیردریایی پرتاب «تریدنت ۲» در حال توسعه است. پیشتر، بمب B90 آخرین بمب هستهای آمریکایی بود که نام جدیدی دریافت کرده بود؛ پروژهای که در سپتامبر ۱۹۹۱ و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، متوقف گردید.
بمب جدید برای هدفگیری تأسیسات زیرزمینی
گزارش TWZ به این نکته اشاره میکند که B94 ممکن است به برنامه «سامانه بازدارندگی هستهای هواپرتاب» (NDS-A) مرتبط باشد؛ پروژهای که از سال ۲۰۲۲ به دنبال طراحی بمبی هستهای برای مقابله با تأسیسات مستحکم و به شدت دفینهشده بوده است.
سخنگوی اداره ملی امنیت هستهای آمریکا پیشتر بیان کرده بود که این سامانه گزینههای هستهای بیشتری را در اختیار رئیسجمهور قرار خواهد داد تا بتواند تأسیسات زیرزمینی و مستحکم دشمنان را هدف قرار دهد و مانع از آن شود که آنها مهمترین مراکز خود را از دسترس تسلیحات هستهای ایالات متحده خارج کنند.
او همچنین از پیشرفتهای قابل توجهی در این برنامه خبر داده و ابراز امیدواری کرده بود که جزئیات بیشتر در زمان مناسب در اختیار عموم قرار گیرد.
در حال حاضر، بمب B61-11 به عنوان یک گزینه برای مقابله با اهداف دفینه در اعماق زمین در اختیار ایالات متحده است که قدرت انفجاری آن بین ۳۴۰ تا ۴۰۰ کیلوتن برآورد شده و تخمین زده میشود که کمتر از ۱۰۰ فروند از آن در زرادخانه این کشور موجود باشد.
بمب B83-1، که به قدرتی در محدوده مگاتن مجهز است، یکی دیگر از تسلیحات هستهای ایالات متحده به شمار میرود که برای مقابله با اهداف مستحکم و گسترده طراحی شده است، هرچند برخلاف B61-11 توانایی نفوذ به اعماق زمین را ندارد.
واشنگتن پیشتر برنامههایی برای توسعه نسخهای از B83 با قابلیتهای مشابه B61-11 و همچنین ساخت جایگزینی برای این بمب در قالب پروژه «نفوذگر هستهای پیشرفته زمین» (RNEP) دنبال کرده بود که این طرح در سال ۲۰۰۵ متوقف شد.
ایالات متحده همچنین در حال توسعه نسخه جدیدی از B61-13 است که قدرت انفجاری قابل توجهتری نسبت به برخی دیگر از نسخههای قبلی دارد، اما از قابلیت نفوذ عمیق در زمین برخوردار نیست.
تأسیسات زیرزمینی ایران و چین در مرکز توجه ایالات متحده
هنوز روشن نیست که آیا برنامه NDS-A قرار است جایگزین بمبهای B61-11 و B83-1 شود یا تنها یکی از آنها را در برگیرد. جزئیات طراحی سلاح جدید و نحوه ارتباط آن با پروژههای قبلی نیز هنوز مشخص نیست.
ตาม گزارشی از TWZ، گسترش تأسیسات نظامی مستحکم و زیرزمینی در دو دهه گذشته، به ویژه در روسیه و چین و همچنین کشورهایی مانند ایران و کره شمالی، ضرورت ایالات متحده برای توسعه چنین سلاحی را افزایش داده است.
در این راستا، سیلوهای موشکهای بالستیک قارهپیما در چین و نیز مرکز فرماندهی زیرزمینی که در نزدیکی پکن در حال ساخت است، از جمله اهداف مورد توجه واشنگتن هستند.
تأسیسات زیرزمینی ایران، از جمله سایت «کوه کلنگ»، نیز در این گزارش به چشم میخورد؛ تأسیساتی که هدف قرار دادن آنها با تسلیحات متعارف به سادگی امکانپذیر نیست. با این حال، گزارش اشاره دارد که احتمال استفاده از سلاح هستهای علیه این تأسیسات همچنان به شدت پایین باقی مانده است.
در نهایت، ارتباط B94 با پروژه NDS-A محتملترین سناریو مطرح شده به شمار میرود، هرچند هنوز نمیتوان با قاطعیت در مورد ذات این سلاح اظهارنظر کرد.
برنامه گسترده ایالات متحده برای نوسازی زرادخانه هستهای
توسعه این بمب جدید در راستای برنامه جامع ایالات متحده برای نوسازی زرادخانه هستهای و سیستم سهگانه راهبردی این کشور دنبال میشود؛ برنامهای که شامل توسعه کلاهک W93، موشکهای کروز هستهای هواپرتاب و دریاپرتاب، موشک بالستیک قارهپیمای سنتینل، بمبافکن B-21 ریدر و زیردریاییهای حامل موشک بالستیک کلاس کلمبیا است.
نظرات کاربران