مأموریت اقلیدس، که به عنوان پروژه‌ای همکاری میان آژانس فضایی اروپا و ناسا در سال ۲۰۲۳ به فضا ارسال شد، به منظور نقشه‌برداری از کیهان و فهم بهتر از انرژی تاریک و ماده تاریک طراحی شده است. این کشف غیرمنتظره، فرصت‌های نوینی در زمینه قابلیت‌های این تلسکوپ در رصد اجرام موجود در منظومه شمسی را فراروی ما قرار می‌دهد و نشان می‌دهد که اقلیدس می‌تواند از اهداف اصلی‌اش فراتر رود.

کشف نخستین دنباله‌دار اقلیدس

این تلسکوپ فضایی در بازه زمانی ۱۶ تا ۲۴ سپتامبر موفق به شناسایی دنباله‌داری شد که پیش‌تر شناسایی نشده بود و این کار را از فاصله‌ای حدود ۱.۳ میلیارد کیلومتر انجام داد.

میکو پونتینن، پژوهشگری از دانشگاه هلسینکی که کشف اولیه را به همراه «گروه کاری علمی اجرام منظومه شمسی» در کنسرسیوم اقلیدس انجام داد، در بیانیه‌ای اظهار داشت: «زمانی که مشاهده کردم نرم‌افزار من یک رد محو شده در تعدادی تصویر شناسایی کرد که ناشی از حرکتی سریع بود، واقعا هیجان‌انگیز بود. با تخمین موقعیت آن، موفق شدم آن را در تصاویر دیگر نیز شناسایی کنم، در مجموع پنج مجموعه تصویری. بررسی‌های دقیق‌تر نشان داد که دور آن یک ابر مبهم وجود دارد که حکایت از یک جسم فعال مشابه دنباله‌دار دارد که در حال رهاسازی گرد و غبار و گاز است.» پس از این رصدها، تیم به دقت سوابق موجود از دنباله‌دارها را برای اطمینان از این که این کشف واقعاً یک مورد جدید است، مورد بررسی قرار داد.

قابلیت‌های پنهان: اقلیدس فراتر از انتظار

اقلیدس مأموریتی است که به منظور انجام مشاهدات عمیق و پایدار از فضای عمیق و کهکشان‌های دوردست طراحی شده تا داده‌هایی را جمع‌آوری کند که به دانشمندان در کشف اسرار انرژی تاریک و ماده تاریک کمک نماید. این تلسکوپ هرگز به طور خاص برای ثبت تصاویر از دنباله‌دارهای سریع‌السیری که در منظومه شمسی حرکت می‌کنند، طراحی نشده بود، اما به طرز شگفت‌انگیزی قادر به رصد این دنباله‌دار، که بین مدارهای مشتری و زحل در حال گردش بود، شد.

این یافته نشان‌دهنده این است که اقلیدس می‌تواند برای اهدافی بیشتر از آنچه در ابتدا تصور می‌شد، به کار گرفته شود. در آینده، دانشمندان ممکن است از این تلسکوپ برای هدف‌گیری عمدی دیگر دنباله‌دارها در نقاط دوردست منظومه شمسی بهره ببرند. اینگونه مشاهدات همچنین می‌تواند به پژوهشگران در شناسایی «نویزهایی» نظیر ردهایی که دنباله‌دارها در میدان دید اقلیدس به جا می‌گذارند، کمک کند.

تلسکوپ فضایی