به گزارش ورزش سه، در فوتبال مدرن امروز فاصله تیم‌های بزرگ و کوچک فقط با کیفیت بازیکنان، تاکتیک مربیان یا بودجه نقل ‌و انتقالات مشخص نمی‌شود. در پشت صحنه باشگاه‌های مطرح اروپایی، مجموعه‌ای از متخصصان فعالیت می‌کنند که گاهی نقش آن‌ها در موفقیت یک تیم کمتر از ستاره‌های داخل زمین نیست؛ از کارشناسان آنالیز و فیزیولوژی گرفته تا متخصصانی که حتی زمان و نوع غذای بازیکنان را براساس شرایط تمرینی و مسابقات تعیین می‌کنند.

حالا جزئیاتی جالب از این ساختار حرفه‌ای در گفتگوی مصطفی نوروزی، متخصص تغذیه ورزشی ایران با تام هیل، کارشناس انگلیسی تغذیه ورزشی و عملکردی مطرح شده است؛ گفتگویی متفاوت که به ‌ویژه برای باشگاه‌های فوتبال ایران و مربیان و بازیکنانی که به شکل تخصصی در این رشته فعالیت می‌کنند، می‌تواند نکات قابل توجهی داشته باشد.

هیل که به‌عنوان متخصص تغذیه عملکردی و عضو ثبت‌شده SENr در بریتانیا فعالیت می‌کند، در سوابق حرفه‌ای خود تجربه فعالیت در محیط‌های ورزشی مرتبط با باشگاه‌هایی مثل لیورپول، آکادمی چلسی، هادرزفیلد تاون، واتفورد، بیرمنگام سیتی و تیم راگبی هارلکوئینز را دارد.

 

با این حال نکته جالب این گفتگو، توضیح او درباره ساختاری است که در بسیاری از باشگاه‌های انگلیسی وجود دارد و هنوز در بخش قابل توجهی از فوتبال ایران جایگاه تثبیت‌شده‌ای پیدا نکرده است.

چند متخصص فقط برای تغذیه یک باشگاه!

وقتی صحبت از متخصص تغذیه یک تیم فوتبال می‌شود، ممکن است اولین تصویر ذهنی فردی باشد که درباره رژیم غذایی بازیکنان تصمیم می‌گیرد یا مصرف بعضی خوراکی‌ها را محدود می‌کند اما در فوتبال حرفه‌ای انگلیس ماجرا به همین سادگی نیست.

تام هیل در گفتگو با نوروزی توضیح داده که در بسیاری از باشگاه‌های لیگ برتر انگلیس، تغذیه عملکردی به یک بخش مستقل و تخصصی تبدیل شده و چندین کارشناس در آن فعالیت می‌کنند. این متخصصان ممکن است مسئولیت بخش‌های متفاوتی از باشگاه را برعهده بگیرند؛ از تیم اصلی مردان و تیم زنان گرفته تا تیم‌های جوانان، امید و آکادمی.

در راس این مجموعه نیز معمولا فردی با عنوان «مدیر تغذیه عملکردی» یا Head of Performance Nutrition حضور دارد که برنامه‌ریزی و راهبری علمی این بخش را انجام می‌دهد.

به بیان ساده‌تر در حالی که برخی باشگاه‌ها هنوز تغذیه را موضوعی جانبی تلقی می‌کنند، در سطوح بالای فوتبال انگلیس برای آن ساختار مدیریتی و نیروی متخصص جداگانه در نظر گرفته شده است.

راز پنهان پشت آمادگی ستاره‌های فوتبال

تغذیه در این ساختار فقط به انتخاب غذا محدود نمی‌شود. کنترل ترکیب بدنی بازیکنان، تأمین انرژی متناسب با فشار تمرینات، طراحی راهکارهای تغذیه‌ای برای ریکاوری و کمک به مدیریت شرایط جسمانی فوتبالیست‌ها از جمله وظایفی است که در حوزه تغذیه عملکردی قرار می‌گیرد.

این موضوع به ‌خصوص در فوتبال پرفشار امروز اهمیت زیادی دارد؛ جایی که بعضی بازیکنان در فاصله‌ای کوتاه چند مسابقه سنگین برگزار می‌کنند و کوچک‌ترین اختلال در روند بازیابی توان جسمانی می‌تواند روی کیفیت تمرین و مسابقه بعدی آن‌ها و حتی احتمال مصدومیت‌شان تاثیر بگذارد.

هیل همچنین توضیح داده که حتی در باشگاه‌های سطوح پایین‌تر انگلیس از جمله تیم‌های چمپیونشیپ و دسته‌های پایین‌تر، تلاش می‌شود با تعداد کمتری از متخصصان، نیازهای تغذیه‌ای تیم بزرگسالان و آکادمی پوشش داده شود.

چرا فوتبال ایران هنوز از این ساختار فاصله دارد؟

یکی از محورهای مهم این گفتگو به وضعیت باشگاه‌های ایرانی اختصاص دارد. مصطفی نوروزی با اشاره به ساختار موجود در فوتبال کشورمان موضوع فاصله باشگاه‌های ایران با مدل حرفه‌ای تغذیه عملکردی در اروپا را مطرح کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد حرفه‌ای‌سازی فوتبال صرفا با جذب بازیکنان گران‌قیمت و استخدام مربیان خارجی اتفاق نمی‌افتد.

در واقع پرسش مهم این است که چند باشگاه لیگ برتری ایران از یک مجموعه تخصصی و دائمی برای برنامه‌ریزی تغذیه بازیکنان تیم اصلی و رده‌های پایه استفاده می‌کنند؟ این پرسش زمانی جدی‌تر می‌شود که بدانیم در مدل تشریح‌شده از سوی هیل، حتی بازیکنان نوجوان نیز بخشی از برنامه‌ریزی تغذیه‌ای باشگاه هستند.

از آکادمی چلسی تا اهمیت یک وعده غذایی

بخش دیگری از این گفتگو به آموزش بازیکنان جوان اختصاص دارد. این دو متخصص تغذیه تاکید کردند که تغذیه علمی نباید فقط به تیم بزرگسالان محدود باشد؛ چراکه آموزش عادت‌های صحیح غذایی از رده‌های پایه می‌تواند در رشد جسمانی، آماده‌سازی و شکل‌گیری سبک زندگی حرفه‌ای فوتبالیست‌ها موثر باشد.

هیل همچنین به اهمیت آموزش مستمر متخصصان این حوزه اشاره کرد و توضیح داد که در فوتبال اروپا، دوره‌ها و مراکز آموزشی تخصصی مختلفی برای ارتقای دانش کارشناسان تغذیه عملکردی وجود دارد.

در چنین ساختاری، باشگاه‌ها علاوه بر سرمایه‌گذاری روی بازیکنان، برای بروز نگه داشتن دانش نیروهای تخصصی خود نیز برنامه‌ریزی می‌کنند.

نام استقلال هم به میان آمد!

یکی از بخش‌های جالب گفتگو زمانی رقم خورد که نوروزی در جریان معرفی فوتبال ایران، درباره برخی باشگاه‌های مطرح کشورمان با متخصص انگلیسی صحبت کرد. تام هیل در این بخش اعلام کرد که با نام باشگاه استقلال آشنایی دارد.

این متخصص انگلیسی همچنین نسبت به توسعه ساختارهای تغذیه عملکردی در فوتبال ایران ابراز امیدواری کرد و از آمادگی خود برای همکاری علمی و انتقال تجربیاتش سخن گفت.

این گفتگو بار دیگر یکی از تفاوت‌های مهم میان فوتبال ایران و ساختار حرفه‌ای باشگاه‌های اروپایی را برجسته می‌کند؛ تفاوتی که شاید در نگاه اول به اندازه خرید یک مهاجم خارجی یا انتخاب سرمربی جدید هیجان‌انگیز نباشد اما می‌تواند در آماده‌سازی بازیکنان و عملکرد بلندمدت تیم‌ها اهمیت زیادی داشته باشد.