متخصص انگلیسی: باید دگرگون شوید، استقلال را به خوبی میشناسم!
به نقل از ورزش سه، در دنیای فوتبال مدرن امروز، تمایز میان تیمهای بزرگ و کوچک دیگر تنها به کیفیت بازیکنان، استراتژیهای مربیان یا بودجههای انتقال بازنمیگردد. در پس پرده باشگاههای معتبر اروپایی، تیمی از متخصصان در حال فعالیتاند که نقش آنها در موفقیت یک تیم گاهی به اندازه ستارههای میدان حائز اهمیت است؛ از تحلیلگران و فیزیولوژیستها گرفته تا افرادی که زمان و نوع غذایی که بازیکنان میخورند را بر اساس شرایط تمرینها و مسابقات تعیین میکنند.
حال، جزئیات جالبی از این نظام حرفهای در گفتگوی مصطفی نوروزی، کارشناس تغذیه ورزشی ایران، با تام هیل، متخصص تغذیه ورزشی و عملکرد از بریتانیا، مطرح شده است. این گفتگو به ویژه میتواند نکات حائز اهمیتی برای باشگاههای فوتبال ایران و مربیان و بازیکنانی که به طور حرفهای در این رشته فعالیت میکنند، فراهم آورد.
تام هیل که به عنوان یک متخصص تغذیه عملکردی و عضو ثبت شده SENr در بریتانیا مشغول به کار است، در سوابق حرفهای خود تجربه همکاری با باشگاههای معتبر از جمله لیورپول، آکادمی چلسی، هادرزفیلد تاون، واتفورد، بیرمنگام سیتی و تیم راگبی هارلکوئینز را دارد.
اما نکته جالب در این گفتگو، توضیحات او درباره سیستمی است که در بسیاری از باشگاههای انگلیسی وجود دارد و هنوز در فوتبال ایران جایگاه ثابتی نیافته است.
وجود چند متخصص برای تغذیه یک باشگاه!
هنگامی که از متخصص تغذیه یک تیم فوتبال صحبت میشود، ممکن است تصویر اولیه فردی باشد که در مورد رژیم غذایی بازیکنان تصمیم میگیرد و مصرف برخی مواد غذایی را محدود میکند، اما در دنیای فوتبال حرفهای انگلیس، این داستان به سادگی چنین نیست.
تام هیل در گفتگوی خود با نوروزی اشاره کرده که در بسیاری از باشگاههای لیگ برتر انگلیس، تغذیه عملکردی به یک بخش تخصصی و مستقل تبدیل شده و تعداد زیادی کارشناس در آن مشغول به کار هستند. این متخصصان ممکن است مسئولیتهای متفاوتی را در بخشهای گوناگون باشگاه به عهده داشته باشند؛ از تیم مردان و زنان گرفته تا تیمهای جوانان و آکادمی.
در رأس این ساختار، معمولاً فردی با عنوان «مدیر تغذیه عملکردی» یا Head of Performance Nutrition قرار دارد که وظیفه برنامهریزی و رهبری علمی این بخش را بر عهده دارد.

به عبارت سادهتر، در حالی که برخی باشگاهها هنوز به تغذیه به عنوان امری جانبی نگاه میکنند، سطوح عالی فوتبال انگلیس به طور جدی برای این موضوع ساختاری مدیریتی و نیروی متخصص جداگانه تعیین کرده است.
راز نهفته در آمادگی ستارههای فوتبال
تغذیه در این سیستم فقط به انتخاب غذا محدود نمیشود. نظارت بر ترکیب بدنی بازیکنان، تأمین انرژی مناسب برای تحمل فشار تمرینات، طراحی برنامههای تغذیهای برای دوره ریکاوری، و کمک به مدیریت وضعیت جسمانی بازیکنان از جمله مسئولیتهایی هستند که در حوزه تغذیه عملکردی مورد توجه قرار میگیرند.
این موضوع به خصوص در فوتبال پر فشاری که امروزه وجود دارد اهمیت بسیاری دارد؛ جایی که برخی بازیکنان در زمانهای نزدیک چندین بازی سنگین انجام میدهند و کوچکترین اختلال در پروسه بازیابی توان جسمانی میتواند روی کیفیت تمرینها و بازیهای بعدی آنها و حتی احتمال آسیبدیدگیشان تأثیر بگذارد.

هیل همچنین توضیح داد که حتی در باشگاههای ردههای پایینتر در انگلیس، مانند تیمهای چمپیونشیپ و دستههای پایینتر، تلاش میشود تا نیازهای تغذیهای تیم بزرگسالان و آکادمی با تعداد کمتری از متخصصان تأمین شود.
چرا فوتبال ایران هنوز از این ساختار فاصله دارد؟
یکی از محورهای کلیدی این گفتگو به وضعیت باشگاههای ایرانی مربوط میشود. مصطفی نوروزی به بررسی ساختاری که در فوتبال کشورمان حاکم است، اشاره کرده و نشان داد که فاصله باشگاههای ایران با الگوی تغذیه عملکردی حرفهای در اروپا به هیچ عنوان ناچیز نیست؛ موضوعی که گویای این است که حرفهایسازی فوتبال تنها با خرید بازیکنان گرانقیمت یا جذب مربیان خارجی محقق نخواهد شد.
باید پرسید که چند باشگاه لیگ برتری ایران از یک سیستم تخصصی و دائمی برای برنامهریزی تغذیه بازیکنانی که در تیم اصلی و ردههای پایه فعالیت میکنند برخوردارند؟ این پرسش زمانی سرنوشتسازتر میشود که متوجه شویم در الگوی توضیح دادهشده از سوی هیل، حتی بازیکنان نوجوان هم جزئی از برنامه تغذیهای تیمها محسوب میشوند.

از آکادمی چلسی تا ارزش یک وعده غذایی
بخش دیگر این گفتگو به آموزش بازیکنان جوان معطوف شد. این دو کارشناس تغذیه بر اهمیت این نکته تاکید دارند که تغذیه علمی میبایست تنها به تیم بزرگسالان محدود نشود؛ چرا که آموزش عادات صحیح غذایی از ردههای ابتدایی میتواند در پیشرفت فیزیکی، آمادگی و شکلگیری سبک زندگی حرفهای بازیکنان فوتبال تأثیر بسزایی داشته باشد.
هیل در ادامه به اهمیت آموزش مستمر متخصصان در این حوزه اشاره کرد و بیان داشت که در فوتبال اروپا، دورهها و مراکز آموزشی متفاوتی برای به روز نگه داشتن دانش کارشناسان تغذیه عملکردی وجود دارد.
در چنین سیستمی، باشگاهها علاوه بر سرمایهگذاری بر روی بازیکنان، برای به روز نگهداشتن دانش نیروی انسانی تخصصی خود نیز برنامهریزی میکنند.
نام باشگاه استقلال هم مطرح شد!
یکی از لحظات دیدنی گفتوگو زمانی بود که نوروزی در حال معرفی فوتبال ایران بود و برخی از باشگاههای مطرح کشور را به متخصص انگلیسی معرفی کرد. در این قسمت، تام هیل به شناخت خود از باشگاه استقلال اشاره کرد.
این متخصص انگلیسی همچنین اظهار داشت که امیدوار است ساختارهای تغذیه عملکردی در فوتبال ایران ارتقا یابد و از آمادگی خود برای همکاری علمی و انتقال تجربیاتش سخن گفت.
این گفتگو دوباره به تفاوت بارز میان فوتبال ایران و ساختار حرفهای باشگاههای اروپایی اشاره میکند؛ تفاوتی که شاید به اندازه خرید یک مهاجم خارجی یا تصمیمگیری برای انتخاب سرمربی جدید مشوق نباشد، اما میتواند تأثیر قابل توجهی در آمادهسازی بازیکنان و عملکرد بلندمدت تیمها داشته باشد.