اين روند كه به دليل كاهش قدرت خريد شهروندان اتفاق افتاده است چالشهاي جدي در امنيت عذايي ايرانيان ساكن در سرزمين مادري پديدار كرده است. موسسه تحقيقاتي تدبير اقتصاد كه يك موسسه معتبر به لحاظ توليد محتوا در مناسبات اقتصاد و امنيت به حساب ميآيد در نيمه دوم پارسال «چالشهاي موجود در امنيت غذاييـ را مطالعه و خلاصه آن را در «چكيده مديريتي» ماهنامه اقتاد و امنيت درج كرده است. تحليلگران اين موسسه به اين نتيجه رسيدهاند كه «امنتي غذايي يكي از جنبههاي مهم امنيت ملي است» و تاكيد كردهاند «تقويت امنيت غذايي علاوه بر ايجاد امنيت اقتصادي، امنيت ملي را نيز در پي دخواهد داشت». در اين تحليل آمده است:
مهمترين عامل در ايجاد امنيت غذايي، دارا بودن كشاورزي پايدار و از عوامل تهديدات آن، واردات بيرويه محصولات كشاورزي و وابستگي توليدات به مواد اوليه خارجي است.
بخش دامداري يكي از بخشهاي مهم كشاورزي است كه نقش عمدهاي در تامين مواد غذايي دارد و زماني به صورت موثر عمل ميكند كه بتواند وابستگي كم در اقلام استراتژيك به وجود آورد.
رخ وابستگي واردات، نشان ميدهد كه به طور خالص چند درصد از مصرف داخلي محصول وابسته به منابع خارجي است. اين نرخ در مورد شير نشان از عدم وابستگي و افزايش صادرات درچند ساله اخير، در مورد مرغ نشان از وابستگي بسيار پايين، در مورد گوشت نشان از وابستگي قابل توجه و در مورد تخممرغ نشان از عدم وابستگي (تنها در سال ۱۳۹۰ واردكننده خالص اين محصول بودهايم) دارد.
مديريت ضعيف در بخش دامداري، علاوه بر كاهش بهرهوري، منجر به افزايش وابستگي در بخش خوراك دام شده است. خوراك دام محصولي استراتژيك مي باشد و از اين جهت براي كشور حايز اهميت است. تقريبا ۷۰ درصد هزينه تمام شده محصولات پروتئيني مربوط به خوراك دام است. به عنوان مثال، در سال ۱۳۹۲ ميزان واردات كنجاله سويا، ذرت و جو ۷.۸ ميليون تن به ارزش ۳.۷۸ ميليارددلار بوده است.
مصرف سرانه آبزيان در كشور ۸.۵ كيلوگرم، در مقابل متوسط مصرف جهاني ۱۹ كيلوگرم است. البته لازم به يادآوري است كه كشور براي توليد محصولات آبزي به واردات مواد اوليه نيازمند است كه بيشتر اين واردات از فرانسه، اسپانيا و دانمارك است.
صنعت طيور در كشور نيز از وضعيت خوبي برخوردار نيست. به طور كه سالانه يك ميليارد و ۴ ميليون قطعه جوجه گوشتي با تلفاتي بين ۲۰-۱۵ درصد مواج است. استاندارد جهاني تلفات زير ۵ درصد است.
مديريت امنيت غذايي بسيار اهميت دارد. به طوري كه در كشورهاي صنعتي اروپايي روزانه حدود يك ميليارد دلار يارانههاي توليد بخش كشاورزي مينمايند. در ژاپن اين اهميت به برنج و در عربستان به گندم داده شده است.
مهمترين چالشهاي امنيت غذايي در كشور، وابستگي شديد بخشهاي دامي، آبزيان و طيور به مواد اوليه است و با توجه به واردات باواسطه اين مواد از كشورهايي همچون امريكا و انگليس، افزايش تحريمها موجب بروز مشكلات فراوان در امنيت غذايي ميشود كه براي رفع مشكلات، سايستهايي نظير كاهش وابستگي به مواد اوليه، افزايش بهرهوري، سرمايهگذاري در نهادههاي توليد و سرمايهگذاري در تحقيقات اصلاح نژاد دام و طيور پيشنهاد ميشود.
چالشهای امنیت غذایی در ایران
ساعت 24- آمارهای پرشماری از شرایط نامساعد میزان مصرف انواع مواد غذایی مثل گوشت قرمز، برنج و لبنیات در میان خانوادههای ایرانی از طرف مراکز رسمی تولید و توزیع شده است. یکی از این آمارها که از طرف مرکز آمار ایران انتشار یافته نشان میدهد که مصرف گوشت قرمز در سال ۱۳۹۲ نسبت به ۱۳۸۴ کمتر از ۵۰ درصد است.
نظرات کاربران