بخش برق، تا دستیابی به اهداف برنامه هفتم چه پیشرفتی داشته است؟
بر اساس گزارش ایسنا، با آغاز مراحل اجرایی قانون برنامه هفتم پیشرفت از ابتدای سال ۱۴۰۳، نظارت مستمر بر عملکرد بخش برق به منظور سنجش میزان دستیابی به اهداف مشخص شده، از اهمیت بسزایی برخوردار شده است. گزارشی تازه از مرکز پژوهشهای مجلس درباره وضعیت شاخصهای برق در سال ۱۴۰۴، که دومین سال اجرای این قانون محسوب میشود، نشاندهنده این است که هرچند در برخی موارد پیشرفتهای مناسبی مشاهده شده، اما در بخشهای اصلی برنامه، عملکرد وزارت نیرو همچنان نسبت به اهداف از پیش تعیین شده فاصلهای قابل توجه دارد.
براساس این گزارش، شاخصهایی نظیر ظرفیت اسمی تولید برق، مجموع تولید برق، ظرفیت و تولید برق تجدیدپذیر و همچنین سهم معاملات برق در بورس انرژی در سال گذشته، روندی قابل قبول را نشان دادهاند. اما در برخی دیگر از شاخصها مانند افزایش توان تولید همزمان در اوج بار، کارایی نیروگاههای حرارتی، کل تبادلات برونمرزی، کاهش حداکثر تقاضا در زمان اوج و بار تأمیننشده، عملکرد خوبی ثبت نشده و ادامه این روند میتواند دستیابی به اهداف برنامه هفتم را با چالشهای جدی مواجه کند.
فاصله معنادار تولید برق در اوج بار با اهداف برنامه
طبق اهداف تعیین شده در قانون برنامه هفتم پیشرفت، حداکثر توان تولید برق در زمان اوج بار باید تا پایان برنامه به ۸۷ هزار و ۱۴۰ مگاوات و تا پایان سال دوم اجرای برنامه (۱۴۰۴) به ۷۶ هزار و ۱۹۱ مگاوات برسد. با این حال، حداکثر توان تولید برق در سال گذشته به رقم ۶۲ هزار و ۷۵۱ مگاوات رسید که این رقم حاکی از فاصله معنادار با هدف تعیین شده است. لذا، مرکز پژوهشهای مجلس، عملکرد وزارت نیرو در زمینه افزایش توان تولید در اوج تقاضا را در پایان سال دوم، تنها معادل ۱۳.۸ درصد از هدف برنامه ارزیابی کرده است.
تحقق ۵۱.۳ درصدی توسعه ظرفیت نیروگاهی
طبق قانون برنامه هفتم، ظرفیت اسمی نیروگاهها باید تا پایان برنامه به ۱۲۴ هزار و ۴۸۵ مگاوات برسد. بر اساس برش سالانه برنامه، ظرفیت منصوبه باید تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۱۰۴ هزار و ۷۸۲ مگاوات افزایش یابد. با این اوصاف، مجموع ظرفیت تولیدی افزوده شده به شبکه برق کشور از ابتدای اجرای برنامه تاکنون، ۶۵۷۳ مگاوات بوده است که نمایانگر عملکردی معادل ۵۱.۳ درصد در دو سال اول برنامه است. به عقیده مرکز پژوهشهای مجلس، این وضعیت میتواند ناترازی میان تولید و تقاضای برق را در سال ۱۴۰۵ و سالهای آتی شدت بخشد.
به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، ظرفیتهای جدید اضافه شده به شبکه در سال ۱۴۰۴ شامل نیروگاههای تجدیدپذیر با ظرفیت ۲۵۷۲ مگاوات، واحدهای گازی تولید پراکنده با ظرفیت ۲۰۲ مگاوات، پنج واحد نیروگاه گازی با مجموع ظرفیت ۹۱۵ مگاوات و سه واحد نیروگاه چرخه ترکیبی با ظرفیت کلی ۳۴۳ مگاوات بوده است.
صنعت همچنان بزرگترین مصرفکننده برق
بررسی مصرف برق کشور نیز نشان میدهد که میزان مصرف برق در سال گذشته به ۳۴۶ میلیارد کیلووات ساعت رسیده است. طبق آمار موجود، بخش صنعت با سهم ۳۵ درصدی، همچنان بزرگترین مصرفکننده برق کشور به شمار میرود و بخش خانگی با ۳۱.۸ درصد در جایگاه دوم قرار دارد. بخشهای کشاورزی و عمومی نیز در رتبههای بعدی مصرف کشور قرار دارند.
نیاز مصرف اوج بار نزدیک به هدف برنامه
به موجب اهداف برنامه هفتم، حداکثر نیاز مصرف برق در زمان اوج بار باید تا پایان برنامه به ۸۵ هزار و ۵۰۸ مگاوات و تا پایان سال دوم برنامه به ۷۶ هزار و ۹۳۳ مگاوات برسد. اما نیاز مصرف اوج بار در سال ۱۴۰۴ به ۷۷ هزار و ۴۹۷ مگاوات رسیده که تنها ۵۶۴ مگاوات با هدف تعیین شده فاصله دارد و از این جهت، عملکرد مثبت تلقی میشود.
با این وجود، مرکز پژوهشهای مجلس تصریح کرده است که کاهش ناترازی و تأمین جامع برق مورد نیاز در ساعات اوج مصرف، بدون بهکارگیری سیاستهای مؤثر مدیریت مصرف و کنترل تقاضا میسر نخواهد بود. همچنین در گزارشی دیگر ذکر شده که مقایسه تفاوت حداکثر تولید و تقاضا در زمان اوج بار در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، نشاندهنده کاهش ناترازی برق در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل است.
اما با این حال، بررسیهای صورت گرفته درباره خاموشیهای اعمالشده به مشترکان در دو سال اخیر حاکی از افزایش خاموشیها در عمل است. بنابراین، به نظر میرسد برآورد نیاز برق در زمان اوج مصرف در یکی از این دو سال با واقعیت انطباق نداشته یا نحوه محاسبه آن تغییر کرده است؛ امری که به اعتقاد مرکز پژوهشها نیازمند تجزیه و تحلیل و دقت بیشتری است.
تحقق متوسط ۴۱ درصدی اهداف سال دوم برنامه
جمعبندی گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نمایانگر این است که در سال دوم اجرای برنامه هفتم، برخی شاخصها مثل سهم معاملات برق در بورس انرژی، ظرفیت اسمی نیروگاههای تجدیدپذیر و حداکثر نیاز مصرف برق، عملکرد بسیار خوبی داشتهاند. در عوض، شاخصهایی شامل مجموع تولید برق، راندمان نیروگاههای حرارتی، ظرفیت اسمی نیروگاهها و ظرفیت پستهای انتقال و توزیع، عملکردی متوسط و حدود ۵۰ درصدی را به ثبت رساندهاند.
همچنین در بخشهای مرتبط با مجموع تبادلات برونمرزی برق، بار تأمیننشده در اوج تقاضا، توان تولید همزمان در اوج بار و تولید برق از نیروگاههای تجدیدپذیر، تحقق اهداف کمتر از ۲۵ درصد گزارش شده است و در صورت تداوم این روند، دستیابی به اهداف برنامه بسیار دور از انتظار به نظر میرسد.
بر پایه این گزارش، عملکرد وزارت نیرو در سال دوم اجرای برنامه هفتم بهطور متوسط معادل ۴۱ درصد از اهداف تعیینشده برای این دوره زمانی بوده و در مقایسه با اهداف نهایی برنامه، تنها حدود ۱۳ درصد از این اهداف محقق شده است.
انتهای پیام
