جنگ سوم اجتناب پذیر است
ساعت 24- توماس رایت، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل در نشریه نیویورکرنوشته است : یک مقام آمریکایی گفت: «البته که میتوانید درد بیشتری تحمیل کنید»، اما مسئله اصلی این است که آیا چنین اقدامی، دستاوردی فراتر از هزینههای سنگین آن به همراه خواهد داشت یا نه. او در ادامه استدلال کرد که ساختار قدرت در ایران دستخوش تغییراتی «قابلتوجه» شده و نیروهای عملگرا اکنون «بیش از گذشته» در تصمیمگیریها نفوذ یافتهاند.
دراین نوشته که فرارو منتشر کرده امده است: با این حال، یکی از همین چهرههایی که در این روایت در شمار عملگرایان قرار میگیرد، یعنی محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در شبکه ایکس نوشت: «ما امتیاز را نه از مسیر گفتوگو، بلکه با موشک به دست میآوریم؛ در مذاکرات فقط کاری میکنیم که آنها این واقعیت را بفهمند. » او همچنین تاکید کرد: «برنده هر توافق، کسی است که از فردای امضای آن، برای جنگ آمادهتر باشد. » به بیان روشنتر، تهران ظاهراً میز مذاکره را نه جایگزینی برای میدان تقابل، بلکه امتداد همان رویارویی میداند؛ مرحلهای دیگر در نبردی که تنها شکل آن تغییر کرده است. ایران قصد ندارد پشت میز مذاکره چیزی را واگذار کند که طرف مقابل در میدان جنگ نتوانسته با زور از آن بگیرد.
در واشنگتن نیز بخشی از چهرههای تندرو و ضدایرانی، کموبیش همین برداشت را دنبال میکنند. مارک دوبوویتز، از «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، استدلال کرده است که ترامپ باید از فرصت آتشبس برای بازگرداندن اقتصاد آمریکا به مسیر عادی بهره بگیرد و سپس، در پاییز، بار دیگر «به گزینه بازگشت به عملیات نظامی گسترده فکر کند؛ اما نه پیش از انتخابات میاندورهای، زمانی که پیامدهای زنجیرهای چنین اقدامی میتواند از نظر سیاسی برای او بسیار پرهزینه تمام شود. »
واقعیت این است که شکاف میان ایالات متحده و ایران چنان عمیق است که بهسختی میتوان آن را با یک توافق پایدار و فراگیر پر کرد. از همین رو، دو طرف بهجای حرکت بهسوی صلحی جامع، ظاهراً در مسیر توافقی محدود، موقت و شکننده قرار گرفتهاند. بر پایه چنین توافقی، آمریکا محاصره تنگه هرمز را برمیدارد و ایران نیز در برابر دریافت جبران اقتصادی، اجازه عبور کشتیها را صادر میکند. اما مسئله هستهای از جمله سرنوشت اورانیوم با غنای بالای ایران به دورههای بعدی مذاکره واگذار خواهد شد؛ مذاکراتی که کمتر کسی انتظار دارد به توافقی واقعی، پایدار و تعیینکننده منتهی شود.
در میانه ماه مه، واشنگتن و پکن بر سر توقف موقت تنشها و واگذاری مسائل اصلی به مذاکراتی طولانیتر به توافق رسیدند. از دل آن گفتوگوها چند اعلامیه محدود و کمدامنه بیرون آمد، اما توافقی بزرگ و تعیینکننده همچنان دور از دسترس باقی ماند. با این همه، همین روند مذاکرات به ترامپ فرصت داد تا ادعا کند روابط با چین در وضعیت مطلوبی قرار دارد و هر دو کشور خویشتنداری نشان دادهاند. در همان حال، تندروهای امنیت ملی نگران بودند که ترامپ در برابر چین بیش از اندازه عقبنشینی میکند و اقدامات لازم برای حفاظت از منافع آمریکا را آنگونه که باید، پیش نمیبرد.
اما مرحله بعد، الزاماً در اختیار ترامپ نخواهد بود. واشنگتن در جنگ علیه ایران تنها وارد میدان نشد؛ شریک اصلی آن در این رویارویی، اسرائیل بود. اسرائیل نیز این درگیری را نه بهمثابه یک پیروزی پایدار، بلکه همچون یک عقبگرد راهبردی تجربه کرده است.
اسرائیل شاید از سر ضرورت و با اکراه، آتشبسی موقت با ایران را بپذیرد؛ اما بعید است از ادامه جنگ انصراف دهد. اسرائیل همچنین نمیخواهد در نبرد خود با حزبالله با محدودیت روبهرو شود یا تعهدی بدهد که در آینده دیگر به ایران حمله نخواهد کرد. از همین رو، اگر ایران برای آمادهسازی خود جهت ازسرگیری نبرد، روند بازتسلیح و بازسازی توان نظامیاش را آغاز کند، اسرائیل ممکن است به گزینه اقدام پیشگیرانه روی آورد. به نظر میرسد جمهوری اسلامی به این جمعبندی رسیده است که برای متوقف کردن حملات آمریکا و اسرائیل، باید سطح تنش را بالا ببرد و هزینههای طرف مقابل را افزایش دهد. برای نمونه، ایران در واکنش به حملات آمریکا به جزیره قشم، موشکهایی به سوی کویت و بحرین شلیک کرد.
اگر اسرائیل در سالهای آینده بار دیگر به ایران حمله کند، تهران احتمالاً با بستن تنگه هرمز و هدف قرار دادن کشورهای خلیج فارس پاسخ خواهد داد؛ بهویژه در صورتی که این کشورها یا آمریکا، به هر شکلی، عملیات اسرائیل را تسهیل کرده باشند.
از این منظر، تداوم و بازگشت درگیری ظاهراً بهصورت ساختاری اجتنابناپذیر شده است. ترامپ نخواهد توانست آتشبس را صرفاً با رویکردی مبتنی بر «تظاهر و تمدید» مدیریت کند. جنگ در آغاز، نمایشی از سطحی گسترده و کمسابقه از همکاری نظامی میان آمریکا و اسرائیل بود؛ اما همانگونه که تماس پرتنش ترامپ و نتانیاهو نشان داد، مدیریت پیامدهای این جنگ در سالهای آینده میتواند به منبعی دائمی از اصطکاک، اختلاف و تنش میان واشنگتن و اورشلیم تبدیل شود.
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.