توافق ایران مهم‌ترین موضوع اجلاس گروه 7

دونالد ترامپ یکشنبه‌شب وارد فرانسه شد؛ سفری که بلافاصله پس از تماشای مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی (MMA) در محوطه جنوبی کاخ سفید به‌مناسبت هشتادمین‌سالگرد تولدش انجام گرفت. این سفر یک روز به‌تعویق افتاده بود زیرا برنامه‌های او امکان تغییر نداشت و نمی‌خواست پیش از پایان مسابقات محل را ترک کند.

طبق گزارش مدرن دیپلماسی همین جزئیات به‌خوبی نشان می‌دهد که نشست‌های چندجانبه بین‌المللی در سلسله‌مراتب اولویت‌های دولت او چه جایگاهی دارند. با این حال نشستی که در اویان-له-بن آغاز شد تقریبا برخلاف انتظارها به‌یکی از مهم‌ترین نشست‌های گروه هفت در سال‌های اخیر تبدیل شده است.

دلیل این اهمیت آن است که ترامپ ساعت۵:۴۵ عصر یکشنبه درست زمانی که رهبران جهان خود را برای شرکت در ضیافت شام خوشامدگویی امانوئل مکرون آماده می‌کردند وارد فرانسه شد. او همزمان در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون نهایی شده است. به‌همه تبریک می‌گویم!

البته نشست گروه هفت از ابتدا نیز قرار بود پرتنش باشد. تعرفه‌های ترامپ علیه متحدان خود، نارضایتی شدید اروپایی‌ها پس از ۱۸ماه نادیده‌گرفته‌شدن و درعین‌حال مورد سرزنش قرارگرفتن و حضور مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا با سخنرانی معروفش در دوبلین درباره فروپاشی نظم پس از جنگ سرد فضای نشست را متشنج کرده بود. اکنون اما این نشست به‌محفلی تبدیل شده که هفت اقتصاد بزرگ جهان باید در آن درباره پیامدهای توافق ایران برای خود تصمیم‌گیری کنند. این دیگر همان نشستی نیست که کسی برای آن برنامه‌ریزی کرده بود. اکنون بخش دشوار ماجرا آغاز می‌شود

طبق گزارش مدرن دیپلماسی یادداشت تفاهم امضا شده یک معاهده صلح نیست. این تفاوت اهمیت زیادی دارد و همه حاضران در اویان از آن آگاه هستند.

معاون وزیر امور خارجه ایران توافق را در تلویزیون دولتی تایید کرده اما گفت تهران تا زمان امضای رسمی آن در روز جمعه اجرای توافق را آغاز نخواهد کرد. تلویزیون دولتی ایران نیز نواری خبری با این مضمون پخش کرد: آمریکا مجبور شد برای پایان‌دادن به‌جنگ توافقی را امضا کند.

برای ترامپ ورود به‌اویان در چنین زمانی از نظر سیاسی کاملا ایده‌آل است. محبوبیت او درطول جنگ به‌پایین‌ترین سطح خود رسید و بیش‌از ۶۰‌درصد آمریکایی‌ها با ادامه درگیری مخالف بودند. پیامدهای اقتصادی جنگ از افزایش قیمت انرژی گرفته تا رشد هزینه کودهای شیمیایی و تورم مواد غذایی فشار قابل‌توجهی بر بودجه خانوارها وارد کرده و تهدیدی برای انتخابات میان‌دوره‌ای محسوب می‌شد.

بنابراین اعلام توافق در آستانه نشست گروه هفت و خبر بازگشایی تنگه هرمز از آن دسته تیترهایی است که می‌تواند فضای سیاسی را تغییر دهد. اینکه توافق در بلندمدت پایدار بماند یا نه موضوعی است که در ۳۰روز آینده مشخص خواهد شد اما اینکه از نظر سیاسی ترامپ سعی می‌کند از آن بهره‌برداری کند، پرسشی که پاسخ آن را نمی‌توان به‌سادگی داد.

میزبانی نشست گروه هفت همیشه تا حدی به‌سیاست داخلی و تا حدی به‌شکل‌دهی دستورکار بین‌المللی مربوط می‌شود. امانوئل مکرون آشکارا اعلام کرده که فرانسه از نشست اویان چه می‌خواهد: نشستی مبتنی بر تعادل، همگرایی و نتیجه.

او به‌طور خاص در تلاش است قدرت‌های بزرگ نوظهور مانند برزیل، هند، کره‌جنوبی، کنیا و روسیه را وارد گفت‌وگوهای مربوط به‌اصلاح نظام حکمرانی جهانی کند.

هدف عمیق‌تر فرانسه آن است که در زمانی که قدرتمندترین عضو این جمع طی دوسال گذشته نهادهای چندجانبه را بیشتر مانع دانسته تا فرصت بار دیگر اهمیت این نهادها را برجسته کند. مکرون بعدازظهر دوشنبه و پیش از شام رسمی دیداری خصوصی با ترامپ داشت.