۴سناریو در مورد آینده جنگ ایران و آمریکا
ساعت 24 -با فروپاشی آتشبس و بازگشت درگیریها در تنگه هرمز دولت دونالد ترامپ با بنبستی روبهرو شده که خروج از آن آسان نیست. ایران با هزینهای نسبتا محدود همچنان میتواند عبورومرور کشتیها را مختل کند درحالیکه آمریکا برای شکستن این وضعیت با مجموعهای از گزینههای پرهزینه و پرریسک مواجه است.
با فروپاشی آتشبس و بازگشت درگیریها در تنگه هرمز دولت دونالد ترامپ با بنبستی روبهرو شده که خروج از آن آسان نیست. ایران با هزینهای نسبتا محدود همچنان میتواند عبورومرور کشتیها را مختل کند درحالیکه آمریکا برای شکستن این وضعیت با مجموعهای از گزینههای پرهزینه و پرریسک مواجه است.
ادامه حملات هوایی، تشدید جنگ، پذیرش شرایط ایران یا ورود بهجنگ زمینی هریک پیامدهای سنگین نظامی، سیاسی یا انسانی دارند و هیچکدام تضمینی برای دستیابی بهاهداف واشنگتن ارائه نمیکنند. درنتیجه آمریکا درشرایطی قرار گرفته که انتخاب میان گزینههای موجود بهمعنای انتخاب میان هزینههای متفاوت است و نه میان پیروزی و شکست.
مجله آتلانتیک در گزارشی بهتحلیل وضعیت درگیری نظامی ایران و آمریکا و گزینههای پیشروی ترامپ پرداخته است. با ازسرگیری درگیریها در تنگه هرمز روابط ایران و آمریکا بار دیگر وارد مرحلهای شده که نه مسیر روشنی برای توافق دیده میشود و نه راهکار نظامی قاطعی برای پایاندادن بهبحران وجود دارد.
در همین فضای پرتنش آمریکا محاصره دریایی ایران را دوباره برقرار کرده و دونالد ترامپ نیز ابتدا پیشنهاد دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را مطرح کرد اما اندکی بعد از این ایده عقبنشینی کرد. درچنینشرایطی آمریکا با این واقعیت روبهرو است که گزینههای باقیمانده برای شکستن بنبست بسیار محدود شدند و هیچیک نیز چشمانداز روشنی برای موفقیت ندارند.
جهان صنعت
ریشه اصلی اختلاف بهتوافقی بازمیگردد که برای توقف درگیریها امضا شد. متن این توافق بهگونهای تنظیم شده بود که هردوطرف برداشت متفاوتی از آن ارائه کردند. هریک از دوکشور مفاد توافق را بهشکلی تفسیر کردند که ادعای آنها درباره کنترل تنگه هرمز را تقویت کند.
از نگاه ایران کنترل این آبراه یک ضرورت راهبردی است و در این چارچوب حاضر نیست از موضع خود عقبنشینی کند. درمقابل آمریکا نیز اعلام کرده که پذیرش کنترل بلندمدت ایران بر تنگه هرمز برای آن قابل قبول نیست. همین اختلاف دوکشور را در موقعیتی قرار داده که رسیدن بهتوافق را دشوار کرده است. ایران با هزینهای اندک فشار بزرگی ایجاد میکند
یکیاز مهمترین مزیتهای ایران در این بحران آن است که برای مختلکردن عبور و مرور کشتیها بهامکانات گسترده نظامی نیاز ندارد. ایران لازم نیست تعداد زیادی کشتی را هدف قرار دهد تا تنگه هرمز عملا بسته شود. صرف وجود تهدید حمله کافی است تا بسیاری از مالکان کشتیها از ورود بهاین مسیر خودداری کنند حتی اگر امکان بیمه کردن کشتیها همچنان وجود داشته باشد. بههمیندلیل تعداد محدودی موشک، پهپاد یا مین دریایی میتواند برای ایجاد اختلال در رفتوآمد دریایی کافی باشد.
همزمان ایران توانسته اقتصاد خود را با شرایط جنگ و تحریم تطبیق دهد. صادرات نفت همچنان نیازهای اصلی کشور را تامین میکند و جامعه نیز سالهاست با فشار تحریمها و دشواریهای اقتصادی زندگی کرده است. این وضعیت ظرفیت ایران را برای ادامه این رویارویی افزایش داده است. تنها با 0.024% کارمزد و بدون مالیات و اجرت مثقال بخرید تبلیغ تنها با 0.024% کارمزد و بدون مالیات و اجرت مثقال بخرید کلیک کنید yn-ad جنگی فرسایشی بدون نتیجه روشن
نخستین گزینه پیشروی آمریکا ادامه مسیر کنونی است یعنی تداوم حملات هوایی علیه مراکز نظامی، فرماندهان و زیرساختهای ایران با هدف وادارکردن تهران بهامتیازدهی اما تجربه ماههای گذشته نشان داده که این راهبرد تاکنون تغییری در مواضع ایران ایجاد نکرده است. علاوه بر این ادامه چنین حملاتی نیازمند مصرف گسترده مهمات پیشرفته است؛ موضوعی که بهتدریج ذخایر تسلیحاتی آمریکا را کاهش میدهد. برآوردها نشان میدهد جایگزینی بخشی از مهمات مصرفشده در این جنگ ممکن است دستکم سهسال زمان نیاز داشته باشد. بنابراین ادامه جنگ فرسایشی علاوه بر هزینههای جاری میتواند آمادگی نظامی آمریکا برای رویاروییهای احتمالی دیگر را نیز کاهش دهد.
گزینه دوم افزایش شدید حملات نظامی با هدف ازکارانداختن زیرساختهایی است که ادامه زندگی عادی در ایران را ممکن میکنند. در این سناریو زیرساختهایی مانند شبکه برق، سدها و تاسیسات تامین آب میتوانند هدف حملات قرار گیرند تا فشار بر حکومت ایران افزایش یابد. ترامپ پیشتر نیز تهدید کرده بود که درصورت نپذیرفتن شرایط آمریکا زیرساختهای حیاتی ایران را هدف قرار خواهد داد اما این رویکرد آمریکا را وارد چرخهای از تشدید تنش میکند. اگر حمله بهراهها و شبکه برق نتیجه مطلوب را ایجاد نکند احتمال گسترش حملات بهتاسیسات آب و نفت افزایش خواهد یافت. درمقابل ایران نیز اعلام کرده که اگر زیرساختهای حیاتی مورد نیاز مردم این کشور هدف قرار گیرد بهزیرساختهای مشابه در کشورهای حاشیه خلیجفارس حمله خواهد کرد؛ حملاتی که دفاع کامل در برابر آنها برای آمریکا آسان نخواهد بود. درعینحال چنینسناریویی میتواند بهبحران انسانی گسترده، تلفات فراوان و موج بزرگی از آوارگان منجر شود و واکنش منفی جامعه جهانی را برانگیزد.
گزینه دیگر آن است که آمریکا شرایط مورد نظر ایران را بپذیرد، توافقی تازه اعلام کند و آن را بهعنوان موفقیتی سیاسی معرفی کند. توافق آتشبس قبلی تاحدی در همین مسیر شکل گرفته بود اما اختلاف در تفسیر مفاد آن و ادامه حملات دریایی باعث شد این توافق دوام نیاورد. اکنون نیز بازگشت بهتوافقی مشابه دشوار بهنظر میرسد اما ممکن است دولت آمریکا درنهایت چنینراهکاری را کمهزینهترین گزینه موجود تشخیص دهد و تلاش کند آن را بهعنوان دستاوردی دیپلماتیک معرفی کند.
چهارمینگزینه ورود نیروهای زمینی آمریکا بهایران است. با این حال این گزینه نیز با محدودیتهای جدی روبهرو است. آمریکا از نظر نیروی انسانی و پشتیبانی لجستیکی شرایط مناسبی برای آغاز یک عملیات زمینی گسترده در ایران ندارد. حتی تصرف مناطقی محدود نیز با ریسک بسیار بالایی همراه خواهد بود و موفقیت درچنینعملیاتی نیز لزوما بهتحقق اهداف آمریکا منجر نمیشود.
ایران بهعنوان کشوری که در قلمرو خود میجنگد از مزیت دفاع در سرزمین خود برخوردار است؛ مزیتی که هرگونه عملیات زمینی را پیچیدهتر میکند. اگرچه آمریکا تاکنون از اعزام گسترده نیروهای زمینی خودداری کرده اما اظهارات گذشته ترامپ نشان میدهد این گزینه بهطور کامل از دستور کار کنار گذاشته نشده است. جنگی که هیچ طرفی نمیتواند آن را بهپایان برساند
درمجموع ایران و آمریکا در وضعیتی قرار گرفتند که هیچیک قادر نیستند برتری طرف مقابل را بهطورکامل از بین ببرند یا او را بهپذیرش شرایط خود وادار کنند. ازیکسو آمریکا نمیتواند برای مدت نامحدود جنگ فرسایشی کنونی را ادامه دهد زیرا این روند بهتدریج منابع نظامی آن را مصرف میکند. ازسویدیگر ایران نیز با استفاده از ابزارهایی نسبتا محدود همچنان توانایی ایجاد اختلال در تنگههرمز را حفظ کرده است.
درنتیجه آمریکا با انتخابی دشوار روبهرو شده است: یا باید نفوذ ایران بر تنگه هرمز را تا حدی بپذیرد یا وارد چرخهای از تشدید تنش شود که پایان و پیامدهای آن قابل پیشبینی نیست.
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.