بوشهر در انتظار بنزین؛ محدودیت ۱۵ لیتری، موجب افزایش دفعات سوختگیری شد
دارندگان کارت سوخت معتبر میتوانند حداکثر ۴۵ لیتر بنزین دریافت کنند، اما کارت جایگاه تنها اجازه ارائه ۱۵ لیتر را میدهد. در شرایطی که باک یک خودرو به طور کامل خالی باشد، ۱۵ لیتر فقط بخش کوچکی از نیاز معقول را تأمین میکند و راننده ناگزیر است دوباره برگردد و این بار علاوه بر بنزین، نوبت خود را نیز دوباره خریداری کند.
در بوشهر، این موضوع به منبعی از نارضایتی عمومی تبدیل شده است. رئیس کل دادگستری استان در تاریخ ۱۹ مرداد از افزایش شکایات مردم نسبت به کمبود کارتهای سوخت آزاد در جایگاهها خبر داد و به دنبال این شکایات، تصمیم به توزیع ۲۰۰ کارت اضطراری بنزین در استان گرفته شد. مهدی مهرانگیز همچنین اعلام کرده که پیشنهاد افزایش سقف سوختگیری با کارت اضطراری از ۱۵ به ۲۰ لیتر به مراجع تهران ارسال خواهد شد.
این خبر به موضوع صفهای بنزین در بوشهر ابعادی تازه بخشیده است. پیشتر، مباحث بیشتر حول سهمیهها و محدودیتهای کارتهای جایگاه وجود داشت، اما اکنون کمبود کارتهای اضطراری نیز به مسألهای جالب توجه تبدیل شده است که قوه قضائیه استان را به این مسئله سوق داده است.
مهرانگیز اشاره کرد که گزارشهای حاکی از سوءاستفاده از کارتهای اضطراری نیز به دست آمده است و تأکید کرد که این کارتها باید به خودروهای حاضر در صف ارائه شوند. وی همچنین با توجه به شرایط بد آب و هوایی استان ابراز داشت که نباید مردم در چنین وضعیتی بدون امکانات مناسب در صف سوخت سرگردان بمانند.
در تهران اما، سیاستگذاری درباره کارت جایگاه تحت منطقی متفاوت دنبال میشود.
نعمتالله نجفی، مدیر عملیات شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران، در اوایل مرداد بیان کرد که حدود ۹۸ درصد مردم کارت سوخت شخصی دارند و سقف سوختگیری با این کارت کماکان ۴۵ لیتر در هر مرتبه است. طبق گفتههای او، کارت آزاد جایگاه بیشتر برای مواقع اضطراری و نیازهای مسافران در نظر گرفته شده است. در همان ایام، به دلیل سفرهای اربعین، سقف سوختگیری با کارت آزاد در استانهای کردستان، کرمانشاه و خوزستان از ۱۵ به ۳۰ لیتر افزایش یافت.
در حالی که بوشهر جزء این لیست نیست، این تفاوت اکنون به موضوعی برای پرسش مردم استان تبدیل شده است. در خوزستان، که آنهم از استانهای گرم جنوب به شمار میرود، سقف کارت جایگاه برای شرایط اربعین افزایش یافته، اما در بوشهر مسئولان استانی به تازگی پیشنهاد ارتقاء سقف ۱۵ لیتر به ۲۰ لیتر را مطرح کردهاند.
مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه اهواز نیز پیشتر بیان کرده بود که افزایش دما مصرف سوخت را بالا برده و کارتهای اضطراری نسبت به این میزان تقاضا ناکافی هستند، بنابراین سقف سوختگیری با کارت جایگاه در استان مورد نظر افزایش یافته است.
موضوع در بوشهر نیز به فصل تابستان مربوط میشود. رانندهای که در گرمای مرداد مشغول تردد درونشهری است، به ناچار زمان بیشتری را کولر را روشن نگهداشته و با ترافیک بیشتری مواجه میشود، که باعث افزایش مصرف سوخت خودرو در مقایسه با روزهای غیرفصل گرما خواهد شد.
حال اگر این راننده کارت شخصی خود را نداشته باشد، برای سوختگیری آزاد با سقف ۱۵ لیتر مواجه است. از آغاز مرداد، ۶۰ لیتر سهمیه ماهانه خودروهای شخصی در کارتهای هوشمند سوخت بارگذاری شده و همچنین سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی همچنان برقرار است. به موازات آن، در کرمان طرح جدیدی برای انتقال سهمیه ۵۰۰۰ تومانی از کارتهای اضطراری به کارت سوخت شخصی آغاز شده است.
کرمان به لحاظ اهمیت، برای بوشهر روشن میسازد که سیاستگذاران در حال تقلیل نقش کارت جایگاه و انتقال سهمیه سوخت به سمت کارتهای شخصی هستند. در این طرح، مسئولان از هدف خود برای کاهش صفهای انتظار، قابلیت ردیابی مصرف و کاهش زمینههای قاچاق یاد کردهاند.
اما در کنار این سیاست، گزارشهایی از صفوف طولانی در استانهای مختلف به گوش میرسد. در تاریخ ۸ مرداد، سید اسماعیل حسینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، در مصاحبهای با ایسنا اعلام کرد که افزایش نرخ بنزین با کارت اضطراری که از سال گذشته به اجرا درآمده، به اهداف اعلامی یعنی کاهش مصرف و حذف کارت اضطراری نرسیده است. وی بیان کرد که مصرف بنزین به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز رسیده و هنوز حدود یکسوم مصرف بنزین از طریق کارت اضطراری جایگاه انجام میشود.
این ارقام، بخش دیگری از حقیقت را عیان میکند. کارت جایگاه قرار بود به نقشی محدودتر روی آورد، اما همچنان سهم بزرگی از سوخت از همین طریق تأمین میشود.
در عین حال، شرکت ملی پخش درحال توسعه زیرساخت کارتهای شخصی است. مدیر سامانه هوشمند سوخت این شرکت در تاریخ سوم مرداد از تجهیز حدود ۱۳۰ ناحیه شرکت ملی پخش به دستگاههای صدور فوری کارت سوخت خبر داد.
در کرمان نیز، به گفته مسئولان منطقه، زمان صدور کارت سوخت از حدود ۴۵ روز به بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش یافته است. دو دستگاه صدور آنی کارت در شهر کرمان نیز بهصورت شبانهروزی فعال هستند و ظرفیت صدور حدود ۴۰۰ کارت در روز را دارند.
تمام این تصمیمها مسیر مشترکی را در پیش میگیرند که نشان میدهد کارت شخصی باید افزایش یابد و در مقابل کارت جایگاه کاهش یابد. اما در بوشهر هنوز بخش قابل توجهی از رانندگان به کارتهای اضطراری احتیاج دارند. عدهای فاقد کارت شخصی هستند، برخی کارتشان با مشکل مواجه است و سایرین سهمیه یا قادر به استفاده از کارت شخصیشان در آن زمان نیستند.
به همین دلیل، خبر توزیع ۲۰۰ کارت اضطراری در استان، بعد از اعمال محدودیت ۱۵ لیتری، حائز اهمیت است. در صورتی که کارت جایگاه وجود نداشته باشد، حتی ۱۵ لیتر نیز برای تمامی افراد نیازمند در دسترس نخواهد بود. با وجود کارت، همین سقف ۱۵ لیتر پس از جابهجایی، راننده را به صف بازمیگرداند.
حسابوکتاب پیرامون این مسأله ساده است. رانندهای که برای تکمیل باک خودرو به ۳۰ لیتر بنزین احتیاج دارد و کارت شخصی همراه ندارد، با سقف ۱۵ لیتری باید دو بار سوختگیری کند، البته در صورتیکه جایگاه اجازه سوختگیری مجدد با همان کارت را بدهد و خوروهای منتظر پشت سر او نیز وجود داشته باشند.
اینجا زمان انتظار به معادله مربوط به مسأله سوخت پیوند میخورد. در هرمزگان، دیگر استان گرم جنوبی، استاندار در تاریخ ۱۹ مرداد خاطرنشان کرد که برای کاهش صفهای سوخت تا پایان مرداد، اقداماتی نظیر تعمیر نازلهای خراب، افزایش ظرفیت عرضه و صدور مجوز برای تأسیس جایگاههای جدید در دست اقدام است. در این استان نیز مسئولان برای توضیح صفها به ظرفیت جایگاه، تعداد نازلها و نحوۀ توزیع سوخت توجه کردهاند.
بوشهر اکنون با وضعیتی مشابه درگیر است. با این تفاوت که پیشنهاد افزایش سقف کارت اضطراری از داخل استان مطرح شده و به موازات آن ۲۰۰ کارت تازه در جایگاهها توزیع خواهد شد.
در این شرایط، سوالی مطرح میشود که اگر هدف کاهش مصرف است، چه معیاری برای سنجش محدودیت ۱۵ لیتری در بوشهر وجود دارد؟ مقادیر لیتر سوخت فروش رفته در روز یک ملاک است، ولی تعداد خودروهایی که برای همان میزان بنزین به جانب جایگاه مراجعه میکنند، مدت زمان حضور خودروها در صف و مقدار سوختی که در همین زمان توقف مصرف میشود نیز معیارهای دیگری هستند.
در خصوص اثر دقیق این محدودیت بر مصرف بنزین در بوشهر، اطلاعات رسمی و تفکیکشدهای ارائه نشده است. بنابراین، نمیتوان با قاطعیت گفت که محدودیت ۱۵ لیتری در استان منجر به افزایش یا کاهش مصرف شده است.
آنچه در حال حاضر روشن است، صفوف انتظار، کمبود کارتهای اضطراری، مراجعات اجباری دوباره از سوی رانندگان و تصمیم جدید برای توزیع ۲۰۰ کارت دیگر است.
مردادماه در بوشهر همچنان با دماهای بیسابقهای همراه است. خودروها همچنان در صفها ساعتها انتظار میکشند و کارتها یکی پس از دیگری در دستگاهها قرار میگیرند. اکنون انتظار میرود که بخشی از مشکلات با توزیع بیشتر کارتهای اضطراری حل شود و پیشنهاد افزایش سقف سوختگیری نیز مسیر خود را به تهران هموار کند.
اینکه رقم ۱۵ لیتر برای هدفگذاری مدیریت مصرف درست است یا نه، تصمیمی است که در تهران و بر اساس شرایط آبوهوایی آن اتخاذ شده است، اما پیامدهای آن روز به روز در جایگاههای بوشهر قابل مشاهده است.
انتهای پیام
