آتشبس در آستانه فروپاشی؛ ایران و ایالات متحده نزدیک به یک جنگ دیگر
براساس گزارش ایلنا، آتشبس ناپایدار میان ایران و آمریکا بهزودی به زمان پایان خود نزدیک میشود، در حالی که هر دو طرف هنوز در زمینه تمدید آن یا ایجاد توافقی برای خاتمه جنگ ششماهه به جمعبندی نرسیدهاند؛ وضعی که احتمال از سرگیری درگیریهای نظامی را بیشتر میکند.
به نقل از پولیتیکو، یک مقام بلندپایه کاخ سفید با اشاره به استمرار بنبست در مذاکرات اظهار داشت که تا جمعه بعدازظهر هیچ علامتی مبنی بر توافق برای طولانیتر کردن آتشبس مشاهده نشده است. بهگفته وی، موضوع اکنون فراتر از فاصله توافق دو طرف بوده و به این نکته معطوف میشود که آیا ایران تمایل دارد به میز مذاکره باز گردد و توافقی را بپذیرد یا خیر.
توافقنامه موقت امضا شده در ماه ژوئن نیز با مشکلاتی مواجه است و مذاکرات برای احیای آن در وضعیتی قفل شده است. وضعیت داراییهای مسدودشده ایران و شرایط عبور کشتیها از تنگه هرمز، بهویژه از سرگیری محاصره دریایی آمریکا، از جمله موارد اصلی اختلاف بین دو کشور به شمار میرود.
در مقابل، تهران شروط سختتری برای تمدید آتشبس ارائه داده است که از آن جمله میتوان به پرداخت غرامت بابت خسارات جنگ، آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران و توقف تهدیدات آمریکا علیه ایران و همپیمانانش اشاره کرد.
در عین حال، تحولات میدانی نیز به بیثباتی آتشبس افزوده است. حملات پهپادی به دو نفتکش که در حال عبور از تنگه هرمز بودند، احتمال تشدید تنشها در این گذرگاه استراتژیک را افزایش داده است؛ این گذرگاه اکنون یکی از نقاط اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن محسوب میشود.
آمریکا به شدت با هرگونه وضع عوارض یا محدودیتی بر کشتیرانی در هرمز مخالف بوده و آن را «خط قرمز» خود میداند؛ در حالی که توانایی فشارهای اقتصادی واشنگتن برای مجبور کردن تهران به عقبنشینی نیز با دغدغههای جدی روبهرو است.
برخی تحلیلگران بر این باورند که هر دو طرف مایلاند وضعیت «آتشبس در برابر محاصره» را حفظ کنند تا بازگشت به جنگ، زیرا هیچکدام حاضر به دادن امتیازهای سنگین در راستای توافق نهایی نیستند. با این حال، استمرار تهدیدات از سوی آمریکا ممکن است نتیجهای معکوس ایجاد کند و به جای وادار کردن ایران به عقبنشینی، موضع تهران را در مذاکرات مستحکمتر سازد.
اکنون و نزدیک شدن به پایان آتشبس، تهران و واشنگتن در میانه دو گزینه هزینهبر گرفتار آمدهاند: یا باید برای تمدید آتشبس و رسیدن به توافق امتیاز دهند یا بار دیگر در مسیر تشدید درگیریها قرار بگیرند.