هشدار ایران درباره عادیسازی آسیب به محیط زیست در زمان جنگ
به نقل از ایسنا و از سوی روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، شینا انصاری در نشست وزرای محیط زیست کشورهای عضو بریکس در هند، با اشاره به تجربیات اخیر جمهوری اسلامی ایران از درگیریها و حملات نظامی، اظهار داشت: حفاظت از محیطزیست تنها یک موضوع نظری نیست، بلکه ارتباط مستقیم و عمیقی با صلح و امنیت ملتها و کشورهای مختلف دارد.
وی به حمله نظامی ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به ایران اشاره کرد و افزود: این حمله سبب بروز تلفات انسانی و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی شده و عواقب محیط زیستی عمیقی را به دنبال داشته است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر اینکه زیرساختهای انرژی، صنعتی و حیاتی در شرایط جنگی بخشی از یک شبکه پیوسته به هم هستند، تصریح کرد: آسیب به این تأسیسات میتواند منجر به رهایش آلایندهها، مواد شیمیایی، سوخت و دیگر مواد خطرناک به درون هوا، خاک و منابع آب شود و در کنار پیامدهای ناشی از تغییرات اقلیمی، ابعاد بحرانهای محیط زیستی را تشدید نماید.
انصاری تصریح کرد: در شرایط جنگ، محیط زیست بهعنوان یک قربانی بیصدا به شمار میآید و آثار ناشی از این آسیبها به هیچ وجه محدود به مرزهای کشور درگیر جنگ نمیشود.
خلیج فارس؛ زیستبومی آسیبپذیر در برابر تبعات درگیریها
معاون رئیسجمهوری با اشاره به اهمیت بالای خلیج فارس و دریای عمان، خاطرنشان کرد: این مناطق جزء حساسترین و شکنندهترین اکوسیستمهای دریایی جهان محسوب میشوند و زیستگاههای مرجانی، جنگلهای حرا، سواحل، ذخایر آبزیان و گونههای دریایی و مهاجر آنها در معرض آسیبهای ناشی از آلودگیها و اختلالات مربوط به فعالیتهای نظامی هستند.
وی اضافه کرد: این دو دریا پیش از این نیز بهدلیل پیامدهای جنگهای پیشین و حضور ناوگانهای نظامی کشورهایی از دیگر مناطق، دچار آسیبهای جدی شدهاند و ادامه چنین روندهایی میتواند به امنیت اکولوژیک و معیشت جوامع ساحلی آسیب برساند.
انصاری همچنین بر این نکته تأکید کرد که آثار زیستمحیطی جنگ میتوانند فراتر از مرزهای سیاسی گسترش یابند و عواقب جنگ در یک منطقه الزماً به همان نقطه محدود نمیشود، بلکه میتواند نسلهای آینده و بخشهای مختلف کره زمین را متاثر سازد.
تأکید ایران بر مسئولیت بینالمللی در قبال آسیب به محیط زیست
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اصول حقوق بینالملل محیط زیست و حقوق بشردوستانه بینالمللی بیان داشت: جلوگیری از خسارات زیستمحیطی فرامرزی، همکاری کشورهای مختلف و استفاده مسئولانه از منابع طبیعی مشترک، از اصول بنیادین حقوق بینالملل است و باید محیط زیست در برابر آسیبهای گسترده، شدید و بلندمدت ناشی از درگیریها محافظت شود.
وی ادامه داد: جنگ نباید به بهانهای برای تخریب بیضابطه طبیعت تبدیل شود و محیط زیست نمیتواند صرفاً بهعنوان یک «خسارت جانبی» در محاسبات نظامی در نظر گرفته شود.
انصاری افزود: زمانی که یک درگیری نظامی به آلودگی آبهای مشترک، نابودی زیستگاههای طبیعی، رهایش مواد سمی یا تخریب زیرساختهای ضروری منجر میشود، پیامدهای آن بهطور مستقیم بر سلامت انسان، امنیت غذایی، اقتصاد و معیشت میلیونها نفر تأثیر خواهد گذاشت.
پیشنهاد ایران برای تشکیل شبکه زیستمحیطی بریکس
معاون رئیسجمهوری با تأکید بر ظرفیتهای کشورهای عضو بریکس در زمینه منابع طبیعی، تنوع زیستی، سواحل، اقیانوسها و اکوسیستمهای ارزشمند، همکاری جنوب ـ جنوب را یک «فرصت تاریخی» برای رویارویی با بحرانهای زیستمحیطی برشمرد.
وی پیشنهاداتی را مطرح کرد که شامل قرار دادن امنیت محیطزیست در کنار امنیت انرژی و امنیت غذایی، تشکیل شبکهای از بریکس برای پایش و ارزیابی خسارات محیطزیستی ناشی از درگیریهای مسلحانه و تغییرات اقلیمی، ایجاد سازوکاری برای پاسخ سریع به آلودگیهای دریایی و نشت مواد خطرناک و همچنین تبادل فناوری و تجربیات به منظور احیای اکوسیستمهای آسیبدیده میشود.
انصاری همچنین بر ضرورت تقویت همکاری میان کشورهای عضو بریکس و نهادهای تخصصی بینالمللی برای مقابله با تبعات بحرانهای محیط زیستی و پیگیری مسئولیت عاملان تخریب بر اساس اصل «آلودهکننده مسئول جبران است» تأکید کرد.
وی پیشنهاد بحث به منظور تدوین چارچوب مشترک بریکس برای حفاظت از محیط زیست در شرایط درگیری مسلحانه را نیز مطرح ساخت.
هشدار ایران درباره عادیسازی تخریب محیط زیست در جنگ
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در بخش دیگری از سخنانش هشدار داد: اگر جامعه جهانی نسبت به تخریب محیط زیست در جریان تجاوزات نظامی سکوت کند، ممکن است همین تخریب در نقاط دیگر جهان علیه مردم و محیط زیست کشورهای دیگر به تکرار برسد.
انصاری به بررسی سه بحران اصلی یعنی تغییر اقلیم، از دست رفتن تنوع زیستی و آلودگی پرداخت و گفت: در کنار این بحرانها، جنگ بهعنوان عاملی تشدیدکننده، کمتر مورد توجه قرار گرفته است در حالی که منازعات مسلحانه میتوانند بهطور همزمان منجر به انتشار آلایندهها و گازهای گلخانهای، نابودی زیستگاهها و تخریب تنوع زیستی و به خطر انداختن منابع آب، خاک و دریاها شوند.
وی تصریح کرد: حفاظت از محیط زیست در برابر جنگ، یک ضرورت اخلاقی، انسانی و حقوقی به شمار میآید و ایجاد صلح برای محیط زیست از اهمیت بالایی برخوردار است؛ بهگونهای که حفاظت از محیط زیست باید بخشی از راهکار دستیابی به صلح پایدار محسوب شود.
انصاری در نهایت، تصریح کرد که بریکس میتواند به عنوان بستر مؤثری برای همکاری کشورهای جنوب جهانی در حفظ محیط زیست عمل کند تا هیچ یک از اکوسیستمها در قرن بیست و یکم به دلیل درگیریهای سیاسی و نظامی و نقض قوانین بینالمللی بهعنوان «قربانی خاموش» تلقی نشوند.
انتهای پیام