آلودگی نفتی به عنوان معضل سواحل جنوبی کشور؛ کوششها برای پاکسازی همچنان ادامه دارد
براساس گزارش ایسنا، آلودگی نفتی اخیر در سواحل جنوبی قشم و بخشهایی از جزیره هنگام به یکی از بحرانهای کلیدی محیطزیستی در این منطقه بدل شده است؛ آلودگیای که باوجود شروع عملیات پاکسازی، همچنان از سمت دریا به نواحی ساحلی نفوذ میکند و منشأ دقیق آن هنوز مشخص نشده است. این آلودگی طی چند روز گذشته، نواحی جنوبی قشم از جمله سواحل سوزا، شیبدراز و نقاشه و همچنین برخی نقاط شرق و شمال شرق جزیره هنگام را تحتتأثیر قرار داده است. طبق برآوردهای سازمان محیطزیست، حدود ۳.۳ هکتار از این سواحل دچار آلودگی شده و در برخی بخشها نفت به عمق ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتری خاک نفوذ کرده است.
عملیات جمعآوری آلودگی با همکاری مشترک سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان بنادر و دریانوردی، منطقه آزاد قشم، شهرداری و جوامع محلی در جریان است؛ با این حال، ورود مداوم آلودگی از سمت دریا باعث شده بخشی از مناطقی که پاکسازی شدهاند، دوباره آلوده شوند.
ورود آلایندهها از دریا؛ منشأ هنوز نامشخص است
امید صدیقی - مدیرکل آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست - در گفتگو با ایسنا آخرین وضعیت آلودگی نفتی سواحل قشم را اینگونه شرح میدهد: در طول چند روز گذشته، نفت ناشی از منبعی دریایی به سمت سواحل ایران حرکت کرده و عمدتاً بخش جنوبی قشم را تحتتأثیر قرار داده است. همچنین این آلودگی به برخی مناطق شمال شرق جزیره هنگام نیز رسیده است.
او افزوده است: نقاط اصلی آلوده شده در جنوب قشم شامل سواحل شیبدراز، روستای سوزا و منطقه نقاشه بوده و در شمال شرق هنگام نیز آلودگی مشاهده شده است.
مدیرکل آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات گسترده انجام شده طی چهار یا پنج روز اخیر، میگوید: سازمان حفاظت محیط زیست، جوامع محلی و منطقه آزاد قشم در روند پاکسازی این مناطق مشارکت داشتهاند و آلودگیها تحت بررسی دقیق محیط زیست قرار گرفتهاند.
صدیقی ادامه میدهد: طبق ماده ۱۱ «قانون حفاظت از دریاها و رودخانههای قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی»، سازمان بنادر و دریانوردی مسئول اصلی مقابله با آلودگیهای نفتی در محیطهای دریایی است. در همین چارچوب، لکههای نفتی موجود در آبهای ساحلی با بهرهگیری از تجهیزات و مواد جذبکننده، از شدت نفت کاسته شده و از ورود بیشتر آن به سواحل جلوگیری میشود.
او اضافه میکند: نفتی که به ساحل رسیده و خشک شده، با استفاده از ماشینآلات تخصصی از سطح ساحل جمعآوری شده و سپس پاکسازی دستی توسط نیروهای محلی و محیط زیست انجام میگیرد. همچنین پدهای جاذب و مواد نفتی جمعآوری شده به سایت مدیریت پسماند قشم منتقل میشوند تا مطابق اصول زیستمحیطی دفع گردند.
صدیقی با اشاره به اعزام یک شناور مقابله با آلودگیهای نفتی به منطقه اظهار داشت: از دو روز پیش یک شناور ویژه مقابله با نفت از سوی سازمان بنادر به آبهای جنوب قشم اعزام شده و عملیات مهار لکهها را انجام میدهد.
او تشریح میکند: یک کشتی تخصصی به نام «دریاپاک» از بوشهر به سمت بندرعباس و قشم در حرکت است که احتمالاً فردا به منطقه خواهد رسید. این شناور توانایی بالایی در جمعآوری نفت با بازوهای بزرگ خود دارد و قادر است نفت را به مخازن منتقل کند؛ بنابراین با حضور آن، روند پاکسازی با سرعت بیشتری ادامه مییابد.
مدیرکل آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با بیان آنکه مقدار دقیق نفت وارد شده به منطقه هنوز مشخص نیست، اعلام کرد: طبق آخرین آمار ارائه شده توسط همکاران ما، حدود ۳.۲ هکتار از سواحل آلوده شدهاند که ۹۵۰ متر آن مربوط به سواحل سوزا، حدود ۷۰۰ متر مربوط به منطقه نقاشه و به همین میزان نیز متعلق به سواحل شیبدراز است.
صدیقی میگوید: نفت در برخی نقاط به عمق ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتری خاک نفوذ کرده است که برای پاکسازی کامل این مناطق عملیات تکمیلی ضروری است. مشکل اصلی این است که آلودگی جدید بار دیگر از سمت دریا وارد شده و بخشی از مناطقی که پاکسازی شدهاند، دوباره آلوده میشوند.
در خصوص منشأ آلودگی، وی بیان کرد: این آلودگی ناشی از تأسیسات ما نیست و بررسیها نشان میدهد منبع آلودگی واردشده از سمت دریاست. یکی از احتمالها این است که منشأ آن به یکی از حوادث دریایی مرتبط باشد، اما فعلاً نمیتوان با اطمینان کامل درباره آن اظهار نظر کرد.
صدیقی ادامه داد: آلودگی از سمت دریا و احتمالاً از حوالی تنگه هرمز به سمت سواحل حرکت کرده و گزارشهایی هم حکایت از رسیدن آن به سواحل عمان دارد.
تأسیسات نفتی قشم، منبع آلودگی نیست
در همین زمینه، حمید بورد، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، با رد ادعاهای منتشر شده در فضای مجازی درباره ارتباط لکههای نفتی با تأسیسات نفتی قشم، اظهار داشت: تأسیسات نفتی شرکت ملی نفت در قشم حجم بسیار محدودی دارد و در حال حاضر به علت انجام تعمیرات در وضعیت تعطیلی به سر میبرد. در قشم هیچ گونه تأسیسات گسترده برای تولید نفت وجود ندارد که بتوان آن را منشأ این نوع آلودگیها تلقی کرد؛ بنابراین، نسبت دادن آلودگیها به تأسیسات نفتی این منطقه را بهشدت تکذیب میکنم.
مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به شرایط تردد شناورها در این ناحیه افزود: اگر آلودگی نفتی مشاهده شود، باید منشأ آن در مسیر حرکت نفتکشها و شناورهای دریایی بررسی گردد و ربطی به تأسیسات تحت مدیریت شرکت ملی نفت ندارد. فرآیندهای تولید، انتقال و بارگیری نفت در تأسیسات تحت نظارت این شرکت به صورت کامل، دقیق و مستمر کنترل میشود و تاکنون هیچ گزارشی دال بر آلودگی ناشی از این عملیات به دست نیامده است.
وی همچنین ادعاهای مطرح در برخی رسانهها مبنی بر رهاسازی نفت در دریا را فاقد هرگونه مبنای تخصصی دانست و گفت: فعالان و متخصصان صنعت نفت میدانند که چنین ادعاهایی با اصول فنی و پروتکلهای عملیاتی این صنعت هیچ همخوانیای ندارد.
سازمان حفاظت محیط زیست بر پیامدهای زیستمحیطی ناشی از جنگ تأکید کرد
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به آلودگی نفتی در نواحی جنوبی قشم و جزیره هنگام این مسئله را بخشی از پیامدهای آشکار تجاوزات نظامی به شمار آورد.
او در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: آلودگی نفتی در سواحل جنوبی قشم و جزیره هنگام بخشی از تاثیرات مشهود تجاوزات نظامی است که به زیستبوم ساحلی و دریایی کشور وارد شده است.
نگرانیها درباره آسیب به لاکپشتها و جنگلهای حرا
علاوه بر آلودگی سواحل، نگرانیها درباره اثرات نفت بر زیستگاههای حساس قشم و هنگام نیز مطرح است. صدیقی در این خصوص به ایسنا میگوید: سواحل محل تخمگذاری لاکپشتها به صورت شبانهروزی توسط نیروهای محیط زیست رصد میشود. تعدادی لاکپشت در منطقه مشاهده شدهاند و همکاران در حال ارزیابی وضعیت آنها هستند و در صورت مواجهه با آلودگی، اقدامات لازم برای خارج کردن، تمیز کردن و انتقال آنها به آبهای پاک انجام خواهد شد.
وی تأکید کرد: پاکسازی سواحل شیبدراز در اولویت قرار دارد، چرا که فصل تخمگذاری لاکپشتها از بهمن و اسفند آغاز میشود و ضروری است این عملیات پیش از آن به اتمام برسد تا آلودگی موانعی برای زیستگاه حساس به وجود نیاورد.
مدیرکل آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص خطر برای جنگلهای حرا در منطقه نقاشه بیان داشت: در این ناحیه تعداد کمی درخت حرا وجود دارد که جزو مناطق تحت حفاظت نیستند؛ با این حال، عملیات پاکسازی در این نواحی در دست انجام است و محیط زیست نظارت مستمر بر این موضوع دارد.
صدیقی خاطرنشان کرد که عملیات مقابله و پاکسازی همچنان به قوت خود ادامه دارد، اما ورود مجدد آلودگی از دریا باعث شده که برخی مناطق پاکسازیشده مجدداً آلوده گردند و با رسیدن شناور «دریاپاک»، امید است روند جمعآوری با سرعت چشمگیری پیش برود.
در مجموع، گرچه مسئولان نفتی هرگونه ارتباط آلایندهها با تأسیسات شرکت ملی نفت در قشم را رد کردهاند و محیط زیست منشأ آلودگی را دریایی اعلام نموده است، اما علت دقیق ورود این حجم از نفت به آبهای منطقه هنوز نیازمند بررسیهای بیشتر و اعلام نظر نهایی مراجع ذیصلاح میباشد.
پایان خبر