خیابان ۳۹۰ متری در شهر تاریخی سیده ترکیه پس از قرن‌ها از زیر خاک نمایان شد

طبق گزارش هریتیج دیلی، باستان‌شناسان در پی کاوش در شهر باستانی سیده واقع در جنوب ترکیه، موفق به کشف بخش‌هایی از یک خیابان تاریخی به طول تقریبی ۳۹۰ متر شده‌اند. این خیابان که به عنوان «خیابان B» شناخته می‌شود، یکی از مسیرهای کلیدی این شهر بوده و نشانه‌هایی از تغییرات آن از عصر روم تا پایان دوران باستان را در خود نگه داشته است.

در طی این تحقیقات، بقایای یک گذرگاه ستون‌دار، یادبودها و اتاق‌های متعددی در دو سمت خیابان پیدا شده است. این یافته‌ها به درک بهتر تغییرات سیمای شهری سیده در طول قرن‌ها کمک می‌کند.

نتایج این پروژه که در راستای برنامه «میراث برای آینده» ترکیه به انجام رسیده، به‌وسیله مهمت نوری ارسوی، وزیر فرهنگ و گردشگری اعلام گردید.

سیده در دوران باستان یکی از شهرهای بندری کلیدی در سواحل مدیترانه به شمار می‌رفت و در داخل مرزهای استان آنتالیا در ترکیه کنونی قرار داشت. خیابان B یکی از شریان‌های اصلی زندگی اجتماعی و اقتصادی این شهر محسوب می‌شد.

در بخش شمالی خیابان، باستان‌شناسان موفق به شناسایی بقایای گذرگاهی با طاق‌های ستون‌دار شده‌اند که متعلق به قرن دوم میلادی است. این گذرگاه شامل تعدادی اتاق که در پشت آن قرار داشته‌اند نیز می‌باشد.

آستانه‌های سنگی و ورودی‌های باقی‌مانده اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار معماری خیابان در دوران روم فراهم می‌کنند. در امتداد این گذرگاه سه ورودی یادمانی شناسایی گردیده که از غرب به شرق عبارتند از: «دروازه غربی»، «دروازه هرکول» و «دروازه حمام‌های شمالی». در این میان، دروازه هرکول به خاطر تزئینات مجسمه‌ای‌اش بیشتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

دروازه هرکول با نقوش برجسته تزئین شده که دوازده کار یا مأموریت مشهور هرکول، قهرمان افسانه‌های یونان، را به تصویر می‌کشد. علاوه بر این نقوش، آثار هنری دیگری از آتنا، زئوس، آرتمیس، هگییا و تیکه نیز بر روی آن نمایان است.

تحقیقات نشان می‌دهد که قدمت این نقوش به اوایل قرن سوم میلادی بازمی‌گردد؛ اما قابل ذکر است که به‌نظر می‌رسد این آثار ابتدا برای دروازه هرکول طراحی نشده بودند. شواهد باستان‌شناسی حاکی از آن است که این نقوش از یک ساختار قدیمی‌تر جدا شده و سال‌ها بعد، هنگام ساخت دروازه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

این رویکرد که در باستان‌شناسی به‌عنوان «اسپولیا» شناخته می‌شود، به کارگیری مجدد عناصر معماری، سنگ‌ها و اثار تزئینی بناهای قدیم در سازه‌های جدید را توصیف می‌کند. از این رو، دروازه هرکول نه تنها یک ورودی تاریخی است، بلکه نمونه‌ای از نحوه دوباره استفاده از میراث معماری نسل‌های گذشته به شمار می‌آید.

یکی از تحولات چشمگیر خیابان B در قرن پنجم میلادی صورت گرفت؛ زمانیکه مسیحیت در مناطق شرقی امپراتوری روم پایه‌گذار شد. در این دوران، بخش وسیعی از اراضی شمال خیابان به مجموعه کاخ اسقف سیده اضافه گردید و این تغییرات منجر به تغییر ساختار محله‌ای اطراف شد. تعدادی از ورودی‌های قدیمی که خیابان را به گذرگاه ستون‌دار شمالی متصل می‌کردند، مسدود شدند و در عوض، ورودی‌های یادمانی تازه‌ای ساخته شدند.

به این ترتیب، خیابان B دیگر فقط یک محل عبور و مرور نبود، بلکه به محور شهری باشکوهی تبدیل شد که مسافران هنگام ورود به شهر با نمایی شگفت‌انگیز از معماری آن مواجه می‌شدند. با وجود این تغییرات، خیابان همچنان مسیر ورود مسافران از سمت دروازه شرقی سیده باقی ماند.

ترکیب گذرگاه‌های ستون‌دار رومی، مجسمه‌ها، دروازه‌های یادمانی و معماری دوره مسیحی موجب شده است خیابان B به عنوان یک منبع اساسی در شناخت تاریخ شهری سیده شناخته شود.

این خیابان نمایانگر یک دوره خاص نیست، بلکه لایه‌های مختلف آن گواهی بر تحولات سیاسی، مذهبی و اجتماعی نسل‌های مختلف در راستای تطابق با نیازهای خود است.

از این رو، پژوهشگران می‌توانند در امتداد این خیابان ۳۹۰ متری، بخشی از مسیر تحولی سیده را از یک شهر مهم در دوران روم به مقر و مرکز قابل توجه در اواخر دوران باستان پیگیری کنند.