بیش از ۲۱ هزار نفر در سه ماهه ابتدای امسال از خدمات کاهش آسیب ناشی از مصرف مواد بهرهمند شدند
دکتر محمدرضا شالبافان در روز چهارشنبه یازدهم شهریور در افتتاحیه سومین کنگره بینالمللی و پنجمین کنگره ملی مرتبط با اعتیاد و رفتارهای پرخطر که به مدت سه روز به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی یزد برگزار میشود، با تأکید بر برنامههای کاهش آسیب ناشی از مصرف مواد در این نهاد دولتی، بیان داشت: مسئله اعتیاد دیگر به عنوان یک مقوله یکسویه شناخته نمیشود و با چنین نگاهی هرگز نمیتوان در این حوزه نجاتبخش عمل کرد؛ به گونهای که در سالهای اخیر نیز این نگرش بارها به سیاستهای کشور آسیب رسانده است.
وی در ادامه به ارائه خدمات کاهش آسیب به مصرفکنندگان تزریقی مواد اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۷۰ مرکز کاهش آسیب در کشور فعال هستند که ۴۷ مرکز آنها تحت حمایت کانکسهای ارائه شده از سوی سازمان ملل فعالیت میکنند. یکی از مزایای این مراکز، قابلیت ارائه خدمات به جمعیتهای متغیر در مناطق مختلف است.
شالبافان به توسعه زیرساختهای مدرن در خدمات کاهش آسیب مصرف مواد اشاره کرده و افزود: در حال حاضر ۹۳ تیم سیار کاهش آسیب و ۱۰ خودرو سیار در این زمینه در دسترس است. در سه ماه اول سال جاری، ۲۱ هزار و ۷۴۲ نفر از خدمات این مراکز و تیمهای سیار و موبایل سنتر بهرهمند شدند که بخش عمدهای از آنها از مصرفکنندگان تزریقی بودند.
وی همچنین به نوسانات زیرساختهای کاهش آسیب در کشور طی سالهای گذشته اشاره کرد و بیان داشت: هماکنون برآورد جمعیت مصرفکنندگان تزریقی در دستور کار قرار دارد تا بتوان خدمات را به صورت متمرکز در مناطق پرخطر ارائه داد و کیفیت خدمترسانی را بهبود بخشید.
این مقام مسئول به برنامه پیشگیری از مصرف مواد، دخانیات و الکل اشاره کرده و یادآور شد: در قالب این برنامه، تمامی مراکز جامع سلامت اقدام به غربالگری رایگان افراد مینمایند و مشاورههای لازم را با کمک سه هزار روانشناس ارائه میدهند.
وی بیان داشت: در سال گذشته مجموعاً ۱۸ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در این زمینه خدمات فعال دریافت کردند و ۹۰ درصد آنها تحت پوشش طرح غربالگری قرار گرفتهاند، اما باید به افزایش اعتماد عمومی توجه کنیم زیرا تعداد افراد شناسایی شده بسیار اندک بوده است.
مدیر کل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت به برنامههای دیگر این دفتر نیز اشاره کرد و گفت: برنامه تقویت بنیان خانواده یکی از آنهاست که تاکنون ۱۵ میلیون نفر از گروههای سنی ۱۰ تا ۱۴ سال تحت این برنامه قرار گرفتهاند.
شالبافان همچنین به سایر برنامههای دفتر خود نظیر آموزش مهارتهای زندگی و فرزندپروری اشاره کرده و ابراز امیدواری کرد که برگزاری این کنگره به ارتقاء اقدامات علمی در این حوزه کمک کند.
محمدرضا بابایی استاندار یزد نیز در این مراسم به اعتیاد به عنوان یک راهزن یاد کرد که با تهدید زندگی افراد و آینده جامعه همراه است و نظری بر این نکته داشت که پیشگیری همواره بر درمان اولویت دارد.
وی از زحمات فعالان مبارزه با مواد مخدر و آثار آن قدردانی کرده و خاطرنشان کرد: خوشبختانه افرادی وجود دارند که همواره به جامعه در این زمینه هشدار میدهند و به بیداری افکار عمومی مشغولند.
استاندار با اشاره به تغییرات دائمی در نوع مواد مخدر و الگوهای مصرف آنها و ضرورت هوشیاری جامعه در این زمینه، تصریح کرد: به وضوح این کنگره تنها یک قدم محسوب میشود و همکاری تمامی ارکان جامعه برای حفظ سلامت در کشور از اهمیت بالایی برخوردار است.
دکتر سید مجتبی یاسینی رئیس این دوره از کنگره نیز اظهار داشت: اعتیاد دیگر یک مشکل فردی و خاص پزشکی به حساب نمیآید بلکه به عنوان یک موضوع روانشناختی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مرتبط با چندین چالش امروزی جوامع مطرح است.
وی بر این نکته تأکید کرد که ماهیت اعتیاد در حال تغییر است و نیاز به روشهای نوآورانه درمانی دارد تا علاوه بر کاهش مصرف، به بهبود سلامت اجتماعی و روانی افراد کمک کند و همکاری معتادان با جامعه را تسهیل نماید.
یاسینی همچنین بر ضرورت بازنگری در روشهای درمان اعتیاد تأکید کرد و گفت: روش کنونی درمان اعتیاد در واقع واکنشمحور است، در حالی که با پیشبینی مشکلات و پیشگیری آیندهنگر باید به کاهش مصرف در جامعه کمک شود.
این متخصص اقدامات آموزشی را در بازنگری شیوههای مداخلهای بسیار مؤثر شمرد و گفت: بر اساس پژوهشهایی که در مدارس صورت گرفته، به برخی باورهای نادرست در مورد مصرف مواد مخدر پی بردهایم و آموزش میتواند در این زمینه به درمان کمک کند.
یاسینی در مورد آیندهنگری نسبت به نوع و الگوهای مصرف مواد مخدر، ضرورت استفاده از تکنولوژیهای جدید، از جمله هوش مصنوعی برای پیشگیری و درمان اعتیاد را مهم دانست.
وی همچنین بر اهمیت بررسی رفتارهای پرخطر مرتبط با اعتیاد تأکید کرد و گفت: باید با شناسایی زودهنگام اعتیاد و عوامل خطر مرتبط، سن آن را در جامعه افزایش دهیم تا تبعات آن را کاهش دهیم و امیدواریم این کنگره دانش را به سمت اقدام با سرعت بیشتر سوق دهد.
دکتر محمدهادی فرحزادی دبیر علمی کنگره نیز بیان کرد: از مجموع ۴۵۰ اثر ارسالی به دبیرخانه کنگره، ۳۵۵ اثر برای ارائه انتخاب شده که از این تعداد، ۱۳۶ اثر به صورت سخنرانی و ۲۱۹ اثر به صورت پوستر در طی سه روز برگزاری این رویداد ارائه خواهند شد.
وی تعداد اعضای هیئت داوران این کنگره را ۵۰ نفر از اساتید حوزههای مختلف ذکر کرده و افزود: در مجموع ۴۶۷ مشارکت از ۲۵ استان در این کنگره داشتیم و این مقاومت ما در برابر تجاوز دشمن در شب گذشته نشاندهنده تابآوری ما در زمان بحرانهاست.
فرحزادی همچنین از حضور ۵۰ سخنران در قالب ۲۲ پنل تخصصی مطابق با محورهای هفتگانه این دوره خبر داد و خاطر نشان کرد: ۵۴ درصد از آثار ارائه شده متعلق به بانوان و ۴۶ درصد از سوی آقایان ارائه شده است.
وی در ادامه بیان کرد که ۵۰ درصد آثار از مقاطع دکتری و کارشناسی ارشد، ۲۵ درصد از سایر مقاطع و ۲۵ درصد نیز مشارکت دانشجویان را شامل میشود و افزود: علاوه بر جلب نظر دانشجویان برای ارائه اثر، حدود ۱۰۰ نفر از آنها به عنوان عوامل اجرایی در این رویداد همکاری دارند.
وی از ثبتنام ۵۳۰ نفر برای شرکت در آموزشهای مداوم این کنگره خبر داد و گفت: برای تعمیم نتایج این کنگره، علاوه بر برگزاری پیش همایشهایی در تمامی شهرستانهای استان یزد، برای حضور کارکنان دولت نیز امتیاز پودمانی در نظر گرفته شده و دیگر فعالیتهای این چنینی نیز طراحی و اجرا شده است.
انتهای پیام